Boyalı Sıfır Araçta Değişim – Yargıtay 3. HD 2025/4563
Sıfır kilometre bir otomobil için 635.000,00 TL ödeyen alıcı, aracı bayiden teslim aldığı gün bir ekspertize götürür. Rapor; kaputta boyalı şerit, farklı boya kalınlıkları, boya akıntısı, arka kapıda göçük ve tamponda rötuş boyası gösterir. Satıcı ise teslim fişindeki “aracı kontrol ederek eksiksiz teslim aldım” imzasına ve boya değerlerinin garanti belgesindeki sınırlar içinde kaldığına dayanır. Uyuşmazlık, imzalı bir teslim fişinin tüketicinin ayıp iddiasını engelleyip engellemediği, ispat yükünün kimde olduğu ve küçük görünen bir boya kusurunda misli ile değişimin orantılı bir talep olup olmadığı sorularında düğümlenir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 06.10.2025 tarihli ve E.2025/1216, K.2025/4563 sayılı kararıyla, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine hükmeden ilk derece kararını ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu esastan reddeden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi kararını oy birliğiyle onamıştır.
🚗 Teslim günü yapılan ekspertiz
Dava dilekçesine göre tüketici aracı 28.11.2022 tarihinde satın almış ve 07.12.2022 tarihinde bayiden teslim almıştır. Tüketici aynı gün araçla ilgili hasar tespiti yaptırmıştır. Tespitte şu bulgular yer almıştır:
- Kaputun sağ şerit kısmının boyalı olduğu, kaputun sol şeridinde 50 ve 120 mikron gibi birbirinden farklı boya kalınlıkları ölçüldüğü,
- Sağ marşpiyelde boya akıntısı bulunduğu,
- Sağ arka kapıda göçük, ön tamponda rötuş boyası olduğu,
- Kaputun sağdaki iki vidasında oynama bulunduğu, araç arka alt kısmında bir süngerin eksik olduğu,
- Kaput içinde boya hataları ve kaputta boya desen hatası görüldüğü.
Tüketici ertesi gün, 08.12.2022’de aracı satıcının tesisine bırakmak istemiş; dilekçeye göre şirket yetkilileri anahtarı almaktan kaçınmıştır. Teslimden itibaren hem distribütöre hem satıcı şirkete başvurularak aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve yeni araç gelene kadar ikame araç verilmesi istenmiş, anahtarın teslime hazır olduğu bildirilmiştir. Sonuç alınamayınca dava açılmış; birincil talep ayıpsız misli ile değişim, bu mümkün olmazsa şimdilik 1.000,00 TL üzerinden bedel iadesi olarak belirlenmiştir.
🧾 Satıcının üç savunması
Davalı satıcı, savunmasını ve sonradan temyiz sebeplerini üç eksende kurmuştur:
- Teslim fişi: Tüketici aracı kontrol ederek “tam ve eksiksiz” teslim aldığını imzayla kabul etmiştir; teslim sırasında ileri sürülebilecek hususların kullanımdan sonra ileri sürülmesi kötü niyet göstergesidir.
- Teknik sınırlar: Mikron değerleri olması gereken düzeydedir, boya kalınlığı garanti belgesindeki aralık içindedir; Garanti Belgesi Yönetmeliği’nin 9. maddesi açıktır. İddia edilen tek ayıp kaputtaki boya değer farkıdır.
- Orantısızlık: Bilirkişi raporlarında ayıplı hâliyle alıkonulması durumunda satış bedelinden indirilecek tutar 33.500,00 TL olarak belirlenmiştir; bu tablo karşısında misli ile değişim satıcı aleyhine orantısız bir güçlük yaratır.
⚖️ Tüketici mahkemesi ve istinaf
Ankara 13. Tüketici Mahkemesi (2023/45 E., 2023/604 K.; mahkeme sonradan kapatılmıştır), sıfır kilometre aracın satılmadan önce boyandığını ve darbe aldığını kabul etmiştir. Mahkemeye göre:
- Ayıp esaslı niteliktedir ve imalattan kaynaklanmaktadır; kullanıcı hatasına dayanan bir sorun yoktur.
- Hak ve menfaatler dengesi gözetildiğinde, değer kaybı ödenerek giderilebilecek bir zarardan söz edilemez.
- Tüketici, mevcut hâliyle araçtan beklediği faydayı sağlayamaz; ayıplı otomobili bu hâliyle kabul etmeye ve kullanmaya zorlanamaz.
- Araçtaki başka bir arıza ise tüketicinin kullanımından kaynaklandığından bu arızaya ilişkin onarım bedeli talebi yerinde değildir.
Bu gerekçeyle tüketicinin seçimlik haklarından tercih ettiği misli ile değişim talebi kabul edilmiş, onarım bedeli talebi reddedilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (2024/2050 E., 2025/53 K.) satıcının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, ayıbın tüketici kaynaklı olmadığını, imalattan kaynaklandığını ve gizli ayıp niteliği taşıdığını; aracın daha önce kazaya karışarak motor kaputu sol ön köşesi, sol ön far ve tampon bölgesinden hasar alması nedeniyle oluşan değer kaybının hesaplanmasını da gözeterek ilk derece kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını belirtmiştir.
🏛️ Yargıtay’ın onama gerekçesi
Yargıtay uyuşmazlığı, araç satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, bu mümkün olmazsa ödenen bedelin yasal faiziyle tahsili istemi olarak tanımlamıştır. Gerekçenin yapı taşları şunlardır:
- Denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu, araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunu ve kullanıcı hatasına dayanmadığını ortaya koymaktadır.
- Yargılama sırasında alınan bütün bilirkişi raporlarında sıfır kilometre araçta boya hatası bulunduğu belirtilmiştir.
- Ayıp, tüketicinin aracı teslim aldıktan bir gün sonra yaptırdığı ekspertiz raporunda tespit edilmiştir.
- 6502 sayılı Kanun m.10/1 gereğince ayıp teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıktığından, araçta ayıp bulunmadığını ispat yükü davalı satıcıya aittir.
- Boya hataları nedeniyle sıfır kilometre araçtan beklenen fayda elde edilemez; tüketicinin seçimlik hakkını misli ile değişim yönünde kullanması hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaat dengesine uygundur.
Bu gerekçelerle satıcının tüm temyiz itirazları reddedilmiş, bölge adliye mahkemesi kararı HMK m.370/1 uyarınca ONANMIŞTIR. Karar 06.10.2025 tarihinde oy birliğiyle verilmiştir.
🔎 Altı aylık karine ve teslim fişi
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.10/1’e göre teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir ve malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Hükmün son cümlesi, karinenin malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmadığı durumlarda uygulanmayacağını da öngörür. Bu dosyada karinenin uygulanmasını kolaylaştıran iki olgu vardır:
- Zaman: Kusurlar teslimden hemen sonra belgelenmiştir; aradaki sürede araçta kullanıma bağlı bir boya kusuru oluşması olağan akışla bağdaşmamaktadır.
- Teknik tutarlılık: Birden fazla bilirkişi raporu, boya hatasının varlığında birleşmiştir. Satıcının “raporlar çelişkili” savunması, ayıbın varlığı konusunda değil, değerlendirmenin ayrıntısında kalmıştır.
Satıcının en güçlü argümanı olarak görülebilecek imzalı teslim fişi ise sonuç doğurmamıştır. Mahkemeler kusurları gizli ayıp olarak nitelendirmiştir; boya kalınlığındaki farklar, kaput içindeki boya hataları ve vida oynaması gibi bulgular, sıradan bir alıcının teslim anında çıplak gözle fark etmesi beklenmeyen ve ancak ölçüm cihazıyla ortaya çıkan kusurlardır. Bu nitelendirme karşısında “eksiksiz teslim aldım” kaydı, gizli ayıp hakkındaki talebi ortadan kaldıran bir kabul olarak değerlendirilmemiştir.
Kararın pratik vurgusu tespitin zamanlamasıdır: teslim günü yapılan ekspertiz ve ertesi günkü iade girişimi, ayıbın teslimden sonra oluştuğu yönündeki olası bir savunmayı baştan zayıflatmıştır. Benzer uyuşmazlıklarda dava hazırlığının hangi belgelerle yapıldığı ayıplı araç davası dilekçesi örneği yazısında ayrıca anlatılmıştır.
📐 Değişim mi, indirim mi?
6502 sayılı Kanun m.11/1 tüketiciye dört seçimlik hak tanır: sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım ve imkân varsa ayıpsız misli ile değişim. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre ücretsiz onarım veya misli ile değişim satıcı için orantısız güçlük doğuracaksa tüketici sözleşmeden dönme veya bedel indirimi haklarından birine yönelebilir; orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.
Satıcı, bilirkişinin hesapladığı 33.500,00 TL’lik indirim tutarını öne çıkararak, 635.000,00 TL’lik bir araçta bu oranda bir ayıp için yeni araç vermenin orantısız olduğunu savunmuştur. Derece mahkemeleri ve Yargıtay bu yaklaşımı kabul etmemiştir. Kararın satır aralarından okunan değerlendirme şudur:
- Sıfır kilometre araç satın alan tüketicinin beklentisi, fabrika çıkışı boyasıyla hasarsız bir araçtır. Satılmadan önce boyanmış ve darbe almış bir araç, bu beklentiyi karşılamaz.
- Değer kaybının parayla ödenmesi, tüketiciyi istemediği ayıplı aracı kullanmaya zorlamak anlamına gelir; ilk derece mahkemesi bu sonucu açıkça reddetmiştir.
- Ayıbın imalattan ya da teslim öncesi süreçten kaynaklanması ve kullanıcı hatasının bulunmaması, seçimin hakkaniyete uygunluğunu destekleyen unsurlar olarak görülmüştür.
Öte yandan karar, her boya farkının otomatik olarak misli ile değişime yol açacağı şeklinde okunmamalıdır. Sonuç; bütün raporların boya hatasını doğrulamasına, kusurların birden fazla panelde ve göçük gibi darbe izleriyle birlikte bulunmasına ve tüketicinin ayıbı teslimden hemen sonra belgelemesine dayanmaktadır. Tekrarlayan arıza nedeniyle değişim isteminin değerlendirildiği farklı bir örnek için onarım yerine misliyle değişim kararına bakılabilir.
❓ Sık sorulan sorular
Teslim fişini imzalamak sonradan ayıp iddiasını engeller mi?
Altı ay içinde ortaya çıkan ayıpta kim ispat eder?
Boya kalınlığı garanti belgesindeki aralıkta ise ayıp yok mu sayılır?
Bilirkişi indirim tutarı hesaplamışsa değişim yerine indirim mi uygulanır?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; tüketici ve otomotiv uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Karar, 2022 yılında yapılan bir sıfır araç satışına, o dosyadaki ekspertiz ve bilirkişi raporlarına dayanır; Yargıtay incelemesi satıcının temyiz sebepleriyle sınırlı kalmıştır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; kusurun türüne ve yerine, tespitin zamanına, bilirkişi bulgularına, teslim belgelerinin içeriğine ve seçilen hakkın orantılılığına göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
