Mirasçı Atayan Vasiyette Tenfiz – Yargıtay 7. HD 2026/2706
Noterde düzenlenen bir vasiyetnameyle bütün malvarlığı bir vakfa bırakılmıştır. Mirasbırakan ölmüş, vasiyetname sulh hukuk mahkemesinde açılıp okunmuş, tereke tespit edilmiştir. Yasal mirasçılar vasiyetnameye karşı iptal ya da tenkis davası açmamış, hatta bir kısmı vasiyetin yerine getirilmesine razı olduğunu bildirmiştir. Buna rağmen vakfın açtığı vasiyetnamenin tenfizi davası, on yılı aşan bir sürecin sonunda hukuki yarar yokluğundan reddedilmiştir. Sebep, vasiyetnamenin içeriğidir: Vakfa belirli bir mal değil, mirasın tamamı bırakılmıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 14.05.2026 tarihli ve E.2025/4795, K.2026/2706 sayılı kararıyla, davayı hukuki yarar yokluğundan reddeden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararını oy birliğiyle ve kesin olarak onamıştır.
📜 Vakfa bırakılan miras ve açılan dava
Dosyadaki vasiyetname, bir noterlikte 19.11.1996 tarihinde düzenleme şeklinde yapılmıştır. Mirasbırakan bu vasiyetnameyle “mevcut menkul ve gayrimenkul mal varlığını” davacı vakfa bırakmıştır. Mirasbırakan 15.02.2012 tarihinde ölmüştür.
Ölümden sonra yasal mirasçılar için mirasçılık belgesi (veraset ilâmı) alınmıştır. Bu belgeye göre miras dört pay kabul edilmiş; iki pay bir mirasçıya, birer pay da diğer üç mirasçıya ait gösterilmiştir. Ardından iki sulh hukuk kararı gelmiştir:
- İstanbul Anadolu 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.04.2014 tarihli kararıyla vasiyetname açılıp okunmuştur.
- Aynı mahkemenin 18.06.2015 tarihli kararıyla mirasbırakanın terekesi tespit edilmiştir.
Vakıf, bu aşamadan sonra İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesinde yasal mirasçılara karşı dava açmış ve Türk Medeni Kanunu m.600’e dayanarak vasiyetnamenin tenfizini, yani yerine getirilmesini talep etmiştir.
Davalı mirasçıların cevabı dikkat çekicidir. Mirasçılar vasiyetnameye karşı çıkmamış; davanın açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediğini, vasiyetin uygun şekilde tenfiz edilmesine razı olduklarını belirtmiş, yalnız aleyhlerine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesini istemişlerdir.
🏛️ İlk derece: itiraz yok, dava kabul
İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesi (2019/205 E., 2022/28 K.) davayı kabul etmiştir. Mahkemenin dayandığı tespitler şunlardır:
- Yasal süre içinde davalı mirasçılar tarafından vasiyetnamenin iptali veya tenkisi davası açılmamıştır.
- Bir kısım davalılar davayı kabul ettiklerini beyan etmiştir.
- Davacının vasiyetnamenin tenfizini talep etmekte hukuki yararı vardır ve tenfiz talebinin şartları oluşmuştur.
Bu karara karşı hem davacı vakıf hem de bir kısım davalılar istinaf yoluna başvurmuştur.
🔄 İstinaf: bu bir mirasçı atamasıdır
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi (2022/2003 E., 2025/1062 K.) uyuşmazlığa farklı bir noktadan bakmıştır. Daireye göre belirleyici olan, vasiyetnamenin içeriğidir. Vasiyetname, içeriği itibarıyla muayyen mal vasiyeti (belirli mal bırakma) niteliğinde değildir; mirasçı atanmasına ilişkindir.
Bu nitelendirmeden şu sonuç çıkarılmıştır: Davacı vakıf, atanmış mirasçılık belgesi alarak işlem yapabilecek durumdadır. Bu imkân varken ayrıca tenfiz davası açılmasında davacının hukuki yararı bulunmamaktadır.
Daire, davacı vekilinin ve bir kısım davalılar vekilinin istinaf taleplerini kabul etmiş, ilk derece mahkemesi kararını kaldırmış ve yeniden hüküm kurarak davayı hukuki yarar yokluğundan reddetmiştir.
⚖️ Yargıtay incelemesi ve onama
Davacı vakıf vekili kararı temyiz etmiş, müvekkilinin vasiyetnamenin tenfizi davasını açmakta hukuki yararı bulunduğunu ileri sürmüştür.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi uyuşmazlığı “vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkin” olarak belirlemiştir. Bölge adliye mahkemesi kararlarının ancak HMK m.371’de sayılan sebeplerden birinin varlığı hâlinde bozulabileceğini hatırlatmış; kararın tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uygulanması gereken hukuk kurallarına, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına ve ispat kurallarına göre usul ve kanuna uygun olduğunu belirtmiştir.
Davacının temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve bölge adliye mahkemesi kararı ONANMIŞTIR. Karar 14.05.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle verilmiştir.
🧭 Mirasçı atama ile belirli mal bırakma ayrımı
Kararın kilit noktası, Türk Medeni Kanunu’nun iki ayrı ölüme bağlı tasarruf türü arasında yaptığı ayrımdır:
- Mirasçı atama (TMK m.516): Mirasbırakan, mirasının tamamı veya belli bir oranı için bir veya birden çok kişiyi mirasçı atayabilir. Kanuna göre bir kişinin mirasın tamamını veya belli bir oranını almasını içeren her tasarruf, mirasçı atanması sayılır.
- Belirli mal bırakma (TMK m.517): Mirasbırakan, bir kimseyi mirasçı atamaksızın ona belirli bir mal bırakabilir; terekedeki bir malın mülkiyeti, intifa hakkı, bir edimin yerine getirilmesi veya bir borçtan kurtarma bu kapsamdadır.
İki kurumun sonuçları farklıdır. TMK m.599/3’e göre atanmış mirasçılar mirası, mirasbırakanın ölümüyle kazanır; yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen mirası zilyetlik hükümleri uyarınca onlara teslim etmekle yükümlüdür. Belirli mal bırakılan kişi (vasiyet alacaklısı) ise TMK m.600 uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisine, yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkına sahiptir ve yükümlülüğünü yerine getirmeyene karşı vasiyet edilen malın teslimini veya hakkın devrini dava edebilir.
Somut olayda vakfa “mevcut menkul ve gayrimenkul mal varlığının” tamamı bırakılmıştır. Bölge adliye mahkemesi bunu mirasın tamamına yönelik bir tasarruf, yani mirasçı atama olarak nitelendirmiştir. Vakıf TMK m.600’deki kişisel istem hakkına dayanmış olsa da, bu hak belirli mal bırakılan kişiye tanınmış bir haktır; atanmış mirasçı ise mirası doğrudan kanun gereği kazanır. Yargıtay da hukuki ilişkinin bu biçimde nitelendirilmesini usul ve kanuna uygun bulmuştur.
📑 Atanmış mirasçılık belgesinin işlevi
Bölge adliye mahkemesinin “hukuki yarar yok” sonucuna ulaşmasında ikinci dayanak, atanmış mirasçının elindeki alternatif yoldur. TMK m.598/2’ye göre mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa, mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kişiye sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir.
Bu dosyada yasal mirasçılar vasiyetnameye karşı çıkmamış, iptal veya tenkis davası da açmamıştır. Bölge adliye mahkemesi bu tabloda vakfın atanmış mirasçılık belgesi alarak terekeye ilişkin işlemlerini yürütebileceğini kabul etmiştir. Hukuki yarar, HMK m.114/1-h uyarınca bir dava şartıdır; dava açmadan da ulaşılabilecek bir sonuç için mahkemeden hüküm istenmesi bu şartı karşılamaz. Dava şartı eksikliğinde HMK m.115/2 gereği davanın usulden reddi gündeme gelir.
Karar ayrıca şu iki gözlemi de mümkün kılmaktadır:
- Davalıların kabulü sonucu değiştirmemiştir. Bir kısım mirasçıların tenfize razı olması, dava şartı olan hukuki yararın varlığını sağlamamıştır; dava şartları mahkemece kendiliğinden gözetilir.
- Yasal mirasçılar adına mirasçılık belgesi alınmış olması bu sonucu engellememiştir. TMK m.598/3’e göre mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; m.598/4 ise ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkını saklı tutar.
Vasiyetnamenin açılması ve mirasçılara tebliği aşamasının önemine ilişkin açılan vasiyetnamenin mirasçıya tebliği kararı ile resmî vasiyetnamenin şekil şartlarını ele alan okur-yazar olmayanın vasiyetnamesi kararı da bu dosyayla birlikte okunabilir. Bu kararın ayırt edici yönü, vasiyetnamenin geçerliliği tartışılmadan, yalnız hangi yolun izleneceği sorusu üzerinden sonuca gidilmiş olmasıdır.
❓ Merak edilenler
Vasiyetnamenin tenfizi davası hangi durumda gündeme gelir?
Bütün malvarlığını bırakan vasiyet neden mirasçı atama sayıldı?
Mirasçılar tenfize razı olsa bile dava neden reddedildi?
Bu karar vasiyetnamenin geçersiz olduğu anlamına mı geliyor?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; miras ve vasiyetname uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Yargıtay ayrıca bir ilke cümlesi kurmamış, bölge adliye mahkemesinin nitelendirmesini usul ve kanuna uygun bulmakla yetinmiştir. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; vasiyetnamenin lafzına ve kapsamına, terekedeki malların niteliğine, mirasçıların itiraz edip etmediğine ve izlenen sulh hukuk işlemlerine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
