Cari Hesaptan Sermayede İndirim – Danıştay 3. D 2026/610
Şirket, ortağına olan 150 milyon TL borcunu banka üzerinden öder; dokuz dakika sonra aynı tutar ortaktan şirkete geri gelir ve sermaye artırımına konu edilir. Vergi idaresine göre ortada gerçek bir nakit girişi yoktur; bilanço büyümemiş, yalnızca ortaklar cari hesabındaki borç sermayeye dönüşmüştür. Şirkete göre ise para fiilen şirketten çıkmış ve ortak tarafından nakit olarak geri yatırılmıştır. Uyuşmazlık, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun nakdi sermaye artışında faiz indirimi düzenlemesinin bu işlemi kapsayıp kapsamadığıdır.
Danıştay 3. Dairesi, 12.02.2026 tarihli ve E.2025/4788, K.2026/610 sayılı kararıyla, tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezasını onaylayan Vergi Dava Dairesi kararının ilgili kısmını oyçokluğuyla bozmuş, geçici vergiye ilişkin idare temyizini ise reddetmiştir.
💸 Dokuz dakikalık para trafiği
Davacı, bir holdingin %100 hisseli iştiraki olan bir anonim şirkettir. Şirketin ortaklar cari hesabında, ortağı holdinge karşı 150.000.000 TL tutarında bir borç bulunmaktadır.
Danıştay kararının “maddi olay” bölümüne göre işlem şu sırayla gerçekleşmiştir:
- 11.08.2018 tarihli genel kurul kararıyla sermayenin 150.000.000 TL artırılmasına ve bu tutarın ortağa olan borçtan karşılanmasına karar verilmiştir.
- Davacı şirket, ortağına olan 150.000.000 TL borcunu banka üzerinden ödemiştir.
- Bu ödemeden 9 dakika sonra aynı tutar ortak tarafından davacı şirkete gönderilmiştir.
Vergi incelemesinde, sermaye artırımına rağmen bilançoda artış olmadığı tespit edilmiş; bu nedenle nakdi sermaye artırımından kaynaklanan faiz indiriminden yararlanılamayacağı sonucuna varılmıştır. İnceleme raporuna dayanılarak 2021 yılı Ekim-Aralık dönemi için re’sen geçici vergi tarh edilmiş ve tekerrür hükümleri gereğince artırılarak bir kat vergi ziyaı cezası kesilmiştir. Şirket, cezalı tarhiyatın kaldırılması istemiyle dava açmıştır.
📘 KVK m.10/1-(ı) ne öngörüyor?
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-(ı), finans, bankacılık ve sigortacılık kurumları ile kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki sermaye şirketlerine, ticaret siciline tescil edilmiş nakdi sermaye artışları üzerinden bir indirim imkânı tanır. İndirim, Merkez Bankasının ilan ettiği TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı esas alınarak hesaplanan tutarın %50’sidir. 7338 sayılı Kanunla eklenen paragrafa göre yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısım için oran %75’tir.
Bentte, indirim hesabında dikkate alınmayacak sermaye artırımları da sayılmıştır:
- Nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklananlar dâhil, birleşme, devir ve bölünme işlemlerinden doğan artırımlar,
- Bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan artırımlar,
- Ortaklar veya KVK m.12 kapsamında ortaklarla ilişkili kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen artırımlar.
İndirim, nakdi sermayenin ödendiği ay kesri tam ay sayılarak hesap döneminin kalan süresi için hesaplanır; matrah yetersizliği nedeniyle indirilemeyen tutar sonraki dönemlere devreder. Uyuşmazlıkta sorulan soru, ortak cari hesabındaki borcun önce ödenip sonra aynı tutarın sermaye olarak geri yatırılmasının bu istisnalardan birine girip girmediğidir.
🏢 Vergi mahkemesi: amaç bakımından fark yok
İlk derece vergi mahkemesi davayı kabul ederek cezalı vergiyi kaldırmıştır. Gerekçesi şu tespitlere dayanmaktadır:
- Sermaye artırımı, şirketin %100 hisseli ortağına olan borçlarının sermayeye eklenmesi yoluyla yapılmıştır.
- Ortaklar veya ortaklarla ilişkili kişilerin kullandığı kredi ya da aldığı borçla sermaye artışına gidilmemiştir.
- Artırım birleşme, devir veya bölünmeden kaynaklanmadığı gibi, bilançodaki öz sermaye kalemlerinden birinin sermayeye eklenmesi niteliğinde de değildir.
- Ortağa olan nakdi borç ödenmek yerine sermayeye ilave edilmiştir; artırım nakdi niteliktedir.
Mahkemeye göre ortağın şirket kasasına doğrudan para koyarak sermaye artırması ile şirketten olan alacağından vazgeçerek sermaye artırması arasında, Kanun’un şirketlerin mali yapısını güçlendirme amacı bakımından bir fark yoktur.
📊 Bölge idare mahkemesi: bilanço içi mahsup
Bölge idare mahkemesi vergi dava dairesi ise farklı düşünmüştür. Daireye göre davacının ileriki yıllarda indirim konusu yapmak istediği sermaye artışı nakit olarak değil, ortaklar cari hesabından karşılanmıştır. Nakdi sermaye artışı niteliğinde olmayan, bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen artırımlar indirim hesabında dikkate alınamaz.
Daire ayrıca 2019 yılı Mayıs dönemine ait olup 2019 yılında tebliğ edilerek kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınabileceğini kabul etmiştir. Sonuç iki ayrı hüküm fıkrasına bölünmüştür:
- Geçici vergi: Mahsup dönemi geçen geçici vergi aranamayacağından, mahkeme kararının bu kısmına yönelik istinaf başvurusu reddedilmiştir.
- Vergi ziyaı cezası: Mahkeme kararının bu kısmı kaldırılmış ve dava bu yönden reddedilmiştir.
Bu karara karşı hem davacı şirket hem de davalı vergi dairesi temyiz yoluna başvurmuştur. Davacı, sermaye artırım kararından sonra ilgili tutarın ortak tarafından doğrudan şirketin hesabına nakit olarak yatırıldığını ve herhangi bir kredi kullanılmadığını ileri sürmüştür.
⚖️ Danıştay: indirime engel hâl yok
Danıştay 3. Dairesi önce olayın taraflarca tartışmasız kısmını belirlemiştir: Davacı şirket ortaklar cari hesabında takip ettiği borcunu ortağına ödemiş, ardından borç tutarındaki meblağ ortak tarafından sermayenin artırılması için şirket hesabına aktarılmıştır ve nakdi sermaye artışının gerçekleştiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.
Daire, bu olayda KVK m.10/1-(ı)’de sayılan ve indirim hakkından yararlanmaya engel olan hâllerin mevcut olmadığı sonucuna varmıştır. Buna göre tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Karar sonucu şöyledir:
- Davacının temyiz istemi kabul edilmiş, Vergi Dava Dairesi kararının vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrası BOZULMUŞTUR.
- Geçici vergi aslına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin temyiz istemi reddedilmiştir.
Karar 12.02.2026 tarihinde oyçokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir. Karşı oyda, temyiz dilekçesindeki iddiaların Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuki nedenler ve gerekçe karşısında bozmayı gerektirmediği, temyiz istemlerinin reddi gerektiği belirtilmiştir.
🔎 Kararın vergi uygulamasına etkisi
Karar, nakdi sermaye artışında faiz indiriminin uygulanmasında bilanço büyüklüğüne değil paranın fiilen hareket edip etmediğine bakıldığını göstermektedir. İdare ve bölge idare mahkemesi, işlemin sonucunda aktif toplamın değişmediğini ve özünde cari hesap borcunun sermayeye dönüştüğünü esas almıştır. Danıştay ise borcun gerçekten ödendiğini ve tutarın ortak tarafından sermaye olarak nakden geri yatırıldığını belirleyici saymıştır.
Kanun koyucunun saydığı istisnalar dar yorumlanmıştır: Ortağın kredi kullanarak veya borç alarak sermaye koyması yasaklanmışken, şirketin ortağa olan borcunu ödemesi ve ortağın aynı parayı sermaye olarak geri getirmesi bu kalıba sokulmamıştır. Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesi istisnası da ortaklar cari hesabındaki bir yabancı kaynak kalemine uygulanmamıştır.
Bununla birlikte kararın oyçokluğuyla verildiğini ve gerekçenin taraflar arasında “nakdi sermaye artışının gerçekleştiği” konusunda ihtilaf bulunmadığı tespitine dayandığını not etmek gerekir. Para hareketinin belgelenmediği ya da artırımın yalnız muhasebe kaydıyla yapıldığı bir dosyada değerlendirme farklılaşabilir. Ortaklar cari hesabının vergi incelemelerindeki başka bir görünümü için ortaklara borç hesabı ve kayıt dışı hasılat varsayımı kararına, kurumlar vergisinde istisna yorumuna ilişkin olarak GYO’dan gelen bedelsiz hisse kararına bakılabilir.
💬 Sorular ve cevaplar
Ortağa olan borcun sermayeye eklenmesi nakdi sermaye artışı sayılır mı?
Ödeme ile geri gönderim arasında yalnız 9 dakika olması önemli miydi?
Geçici vergi aslı neden ayrıca tartışılmadı?
Kararın oyçokluğuyla verilmesi ne anlama geliyor?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; vergi uyuşmazlıklarına ilişkin diğer Danıştay kararları Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Danıştay 3. Dairesinin mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden yayımlanan kararından derlenmiştir. Karar oyçokluğuyla verilmiş olup taraflar arasında nakdi sermaye artışının gerçekleştiği konusunda ihtilaf bulunmayan bir olaya dayanmaktadır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; para hareketinin belgelenmesine, genel kurul ve tescil tarihlerine, ortaklarla ilişkili kişilerin kredi kullanıp kullanmadığına ve ilgili dönemde yürürlükte olan mevzuata göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
