Banka Çalışanının Zimmeti – Yargıtay 11. HD 2026/587
Gişede tanıdık bir yüz, yıllardır işlem yapılan bir şube ve “siz imzalayın, gerisini ben hallederim” diyen bir banka görevlisi… Mudi ile banka arasındaki güven ilişkisi çoğu zaman kurumdan çok o kurumu temsil eden kişiye bağlanır. Peki bu kişi, müşterilerine boş fişler imzalatıp hesaplardaki parayı kendi zimmetine geçirirse? Banka, “her işlemde müşterinin imzası var” diyerek sorumluluktan kurtulabilir mi?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 29.01.2026 tarihli ve E.2025/5150, K.2026/587 sayılı kararıyla, banka çalışanının zimmetine geçirdiği mevduat nedeniyle açılan asıl ve birleşen davalarda, bankanın çalışanıyla birlikte maddi zarardan sorumlu tutulmasına, buna karşılık manevi tazminat taleplerinin ve çalışanın eşine yöneltilen taleplerin reddine ilişkin ilk derece kararını oy birliğiyle onamıştır.
🧾 Beş dosya, tek yöntem: boş fişe imza
Karar, bir asıl dava ile birleşen dört davayı birlikte çözmektedir. Davacıların anlattığı olaylar ayrıntıda farklılaşsa da ortak nokta aynıdır: şube çalışanı, müşterinin güvenini kullanarak hesaptaki parayı müşterinin bilgisi dışında çekmiştir.
- Asıl dava: Çalışanın hesap sahiplerini kandırarak boş fişlere imza aldığı, davacının hesabından da bu yolla para çekilmiş gösterildiği ileri sürülmüş; şimdilik 2.901,00 TL, 22.01.2003 tarihinden işleyecek temerrüt faiziyle talep edilmiştir.
- Birleşen dosya (fatura ve kart ödemeleri): Davacı, fatura ve kredi kartı ödemeleri için talimat verdiği hâlde faturaların ödenmediğini ve Türk lirası ile döviz hesaplarından bilgisi dışında para çıkışı olduğunu öğrendiğini belirterek 11.259,54 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminat istemiştir.
- Birleşen dosya (hesap açılışı ve emekli ikramiyesi): Hesap açmak için çalışana teslim edilen paraların zimmete geçirildiği, emekli ikramiyesinin de diğer davalının hesabına havale ettirildiği ileri sürülerek 22.400,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminat talep edilmiştir.
- Birleşen dosya (fon bozdurma talimatı): Çek ödemeleri için fon hesabındaki fonun bozdurularak çek hesabına aktarılması talimatı verildiği, bu işlemler için boş belgelere imza alındığı belirtilerek 13.500,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminat istenmiştir.
- Birleşen dosya (döviz hesabı): Döviz olarak yatırılan meblağın başka bir kişi üzerine yatırılarak o kişiye çektirildiği ileri sürülmüş; 8.775,20 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminat talep edilmiştir.
Davaların tamamında banka, çalışan ve bazı dosyalarda çalışanın eşi müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmak istenmiştir.
🛡️ Bankanın “imza var” savunması
Davalıların savunmaları kısa ve biçimseldir:
- Davalı çalışan: İddiaların yersiz olduğunu, davacıların paraları kendi imzalarıyla çektiklerini savunmuştur.
- Davalı banka: Hesaplarda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, yapılan her işlemde davacıların imzasının yer aldığını ileri sürmüştür.
- Çalışanın eşi: Olaylarla ilgisi bulunmadığını, o tarihte çalışanla fiilen ayrı yaşadıklarını, olayı banka müdürünün anlatmasıyla öğrendiğini ve sonradan boşandıklarını belirtmiştir.
Bankanın savunması, “müşteri imzası” ile “müşteri iradesi” arasındaki farkı gözden kaçırmaktadır. Boş bir fişe atılan imza, o fişe sonradan yazılan işleme yönelik bir onayı kendiliğinden göstermez. Mahkemenin değerlendirmesi de bu noktadan hareket etmiştir.
🏛️ Ticaret mahkemesinin kurduğu hüküm
İlk derece ticaret mahkemesi (2014/357 E., 2025/414 K.), daha önce verilen bozma kararına uyarak yaptığı yargılamada şu tespitlere dayanmıştır:
- Ceza yargılamasında banka çalışanı hakkında, müteselsil (zincirleme) şekilde bankacılık faaliyetlerinden kaynaklanan zimmet suçundan mahkûmiyet kararı verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir.
- Ceza mahkemesinin olayı suç sayan maddi olaylara ilişkin tespiti, hukuk mahkemesini bağlar.
- Güven kurumu olan bankalar, 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun (4491 sayılı Kanun ile değişik) 10/4. maddesi ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 61. maddesi kapsamında çalıştırdıkları kişileri özenle seçmek ve işlemlerini denetlemekle, yatırılan paraları mudilere istendiğinde veya vadesinde aynen ya da misli olarak iade etmekle yükümlüdür.
- Bu nedenle banka, çalışanla birlikte davacıların zararından sorumludur.
- Zarar tarihinden itibaren faiz yürütülmüştür.
Sonuç olarak asıl davada maddi tazminat talebi kısmen kabul edilmiş, birleşen davalarda banka ve çalışan hakkındaki maddi tazminat talepleri kabul, çalışanın eşi hakkındaki davalar ile manevi tazminat talepleri ret ile sonuçlanmıştır. Ayrıca asıl davada ıslah konusu yapılan tutar hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
✅ Yargıtay denetimi
Karar; birleşen dosyalardan iki davacının vekilleri ile asıl ve birleşen davalarda davalı banka vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığı “banka hesabındaki paranın tahsili istemleri” olarak nitelendirmiştir.
Daire; mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm kurulduğunu ve delillerin takdirinde isabetsizlik bulunmadığını belirterek, hem davacıların hem de davalı bankanın bütün temyiz itirazlarını reddetmiş ve kararı onamıştır. Karar 29.01.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiştir.
🔗 Bankanın sorumluluğunun dayanakları
İlk derece mahkemesinin gerekçesi, bankanın sorumluluğunu iki ayrı zemine oturtmaktadır:
- Özen ve denetim yükümlülüğü: Banka, çalıştırdığı kişileri seçerken ve işlemlerini denetlerken gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Bu yaklaşım, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 66. maddesindeki adam çalıştıranın sorumluluğu ilkesiyle de uyumludur. Söz konusu hükme göre bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür.
- Mevduatın iadesi borcu: Mudinin bankaya yatırdığı para, bankanın iade borcu altında olduğu bir alacaktır. Çalışanın hileli işlemi, mudinin iradesine dayanmadığından bu borcu sona erdirmez.
Kararın bir diğer önemli yönü, ceza ve hukuk yargılaması arasındaki ilişkidir. Mahkeme, çalışanın mahkûmiyetine esas alınan maddi olay tespitlerini hukuk davasında bağlayıcı kabul etmiştir. Böylece davacıların her bir işlemin kendi iradeleri dışında yapıldığını ayrıca ispatlama yükü önemli ölçüde hafiflemiştir. Banka tarafının “imzalar müşteriye ait” savunması, kesinleşmiş zimmet tespiti karşısında sonuç doğurmamıştır.
💶 Döviz hesabında “Türk lirası” tercihinin sonucu
Birleşen dosyalardan bazılarında davacıların döviz hesaplarından da para çekildiği ileri sürülmüştür. Mahkeme bu noktada, olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 83. maddesine (yürürlükteki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 99. maddesi) dayanmıştır:
- Konusu para olan borç kural olarak ülke parasıyla ödenir.
- Başka bir para birimiyle ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı, ödemenin bu para birimiyle veya ülke parasıyla yapılmasını isteme konusunda seçimlik hakka sahiptir.
- Somut olayda davacılar bu tercihi Türk lirası yönünde kullanmıştır.
- Seçimlik hak bir kez kullanıldıktan sonra davacının yargılama sırasında bu tercihinden dönmesi, ıslah yoluyla dahi mümkün görülmemiştir.
Bu tespit, özellikle kurun hızla değiştiği dönemlerde uzun süren tazminat davalarında sonucu doğrudan etkileyebilecek bir usul-esas kesişimidir. Dava dilekçesinde yapılan para birimi tercihi, sonraki aşamalarda değiştirilemeyen bir seçim olarak değerlendirilmiştir.
🚫 Neden eşe ve manevi tazminata uzanmadı?
Çalışanın eşi bakımından: Ceza yargılamasında eş hakkında, çalışanı bankanın parasını zimmetine geçirmeye azmettirdiğine dair mahkûmiyete yeter kesin kanıt bulunmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiş ve kesinleşmiştir. Hukuk mahkemesi de eşin çalışanla birlikte hareket ettiği, onun fiilini kolaylaştırdığı veya kötü niyetle davrandığı yönünde dosyaya delil sunulmadığını tespit etmiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi hukuk hâkiminin ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı olmadığını öngörür; ancak bu dosyada hukuk mahkemesi, eşin sorumluluğunu gösteren ayrı bir delil de bulamamıştır. Emekli ikramiyesinin diğer davalının hesabına havale ettirildiği iddiası da bu değerlendirmenin sonucunu değiştirmemiştir.
Manevi tazminat bakımından: Mahkeme, davacılar yönünden mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 49. maddesindeki koşulların oluşmadığını ve kişilik haklarının saldırıya uğradığı iddiasının açıkça ve yasal delillerle ispat edilemediğini kabul etmiştir. Başka bir ifadeyle, mal varlığına yönelik bir haksız fiil, kendiliğinden manevi tazminat sonucunu doğurmamıştır.
Banka hesabındaki paranın mudinin iradesi dışında çıkması, serideki başka kararlarda da farklı yönleriyle ele alınmıştır: sahte imzalı havale talimatı kararında şirket hesabından yapılan havale, eriyen hesap ve imza itirazı kararında ise mevduat hesabında yapılan opsiyonlu döviz işlemleri tartışılmıştır.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, benzer kararlar ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
💬 Merak edilenler
Müşterinin imzası bulunan bir fiş, bankayı sorumluluktan kurtarır mı?
Bu dosyada kurtarmamıştır. Çalışanın boş fişlere imza alarak paraları zimmetine geçirdiği ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla sabit olduğundan, hukuk mahkemesi bu maddi olay tespitini bağlayıcı kabul etmiş ve bankanın “her işlemde imza var” savunmasına itibar etmemiştir.
Banka, çalışanın kişisel suçundan neden sorumlu tutuldu?
Mahkeme, bankaların güven kurumu olarak çalıştırdıkları kişileri özenle seçme ve işlemlerini denetleme yükümlülüğü bulunduğunu, ayrıca yatırılan paraları mudilere aynen veya misli olarak iade etmekle yükümlü olduklarını belirtmiştir. Zarar, çalışanın bankadaki görevi sırasında ve bu görevin sağladığı imkânlarla doğmuştur.
Döviz hesabından çekilen para için dava sırasında döviz talebine geçilebilir mi?
Bu kararda geçilememiştir. Davacıların seçimlik haklarını Türk lirası yönünde kullandığı, bu tercihten yargılama sırasında ıslah yoluyla da dönülemeyeceği kabul edilmiş ve hesap Türk lirası üzerinden yapılmıştır.
Manevi tazminat talepleri neden reddedildi?
Mahkeme, mülga Borçlar Kanunu’nun 49. maddesindeki koşulların oluşmadığını ve davacıların kişilik haklarına saldırı bulunduğunu açık ve yasal delillerle ispat edemediklerini kabul etmiştir. Yargıtay bu değerlendirmeyi de onamıştır.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; özet, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yayımlanmış oy birliğiyle verilmiş onama kararı ve kararda aktarılan ilk derece mahkemesi gerekçesinden hazırlanmıştır. Bankanın ve çalışanın sorumluluğu her dosyada somut olaylar, ceza yargılamasının sonucu ve sunulan delillere göre değerlendirilir. Yazıya dayanılarak yapılan başvuru ve işlemlerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
