Ltd. Hissesinde İki Yıl Kuralı – Danıştay 9. D 2025/4892

Şirket payını iki yıldan uzun süre elde tutan ortağın satış kazancının vergiye tabi olmadığı düşüncesi yaygındır. Bu düşünce borsada işlem gören anonim şirket hisse senetleri bakımından belirli koşullarla karşılık bulabilir; ancak aynı mantığın bir limited şirketteki ortaklık payına uygulanıp uygulanamayacağı ayrı bir sorudur. Beş yıl boyunca sahip olunan limited şirket paylarının 3,4 milyon TL’ye devredildiği bir olayda ilk derece ve istinaf mahkemeleri iki yıl kuralını uygulayarak vergi tarhiyatını kaldırmıştı.

Danıştay 9. Dairesi, 17.11.2025 tarihli ve E.2023/3427, K.2025/4892 sayılı kararıyla, devrin hisse senedi değil, ortaklık hissesi devri olduğunu, bu nedenle kazancın Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 80. maddesinin 1. fıkrasının 4. bendi kapsamında süre sınırı olmaksızın değer artışı kazancı sayılacağını belirterek istinaf kararını oy birliğiyle bozmuştur.

🏢 Dört gün arayla sermaye artırımı ve hisse devri

Kararda aktarılan olay akışı şöyledir:

1. 2010 yılında kurulan limited şirkette 99.000 TL karşılığı 3960 hisse davacıya, 1.000 TL karşılığı 40 hisse dava dışı bir ortağa aittir. Şirketin 17/12/2010 tarihinde ödenmiş sermayesi 100.000 TL’dir.
2. 13/04/2015 tarihinde şirket sermayesi 3.400.000 TL’ye çıkarılmıştır.
3. Dört gün sonra, 17/04/2015 tarihinde şirket hisselerinin tamamı bir anonim şirkete 3.400.000 TL bedelle devredilmiş, devir 27/04/2015 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiştir.
4. Hisseleri devralan şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, ortakların 2015 yılında hisse devrinden elde ettiği kazancın GVK mükerrer 80. maddesi yönünden incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.
5. Düzenlenen görüş ve öneri raporunda, sermaye artırımı için ortaklarca herhangi bir ödeme yapılmadığı tespit edilmiş; davacı 23/11/2020 tarihinde takdire sevk edilmiştir.
6. Vergi dairesinin 03/09/2021 tarihli tutanağıyla, şirketin 100.000 TL’lik ödenmiş sermayesinin toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenmiş tutarı 137.303,52 TL olarak hesaplanmıştır.
7. Takdir komisyonunun belirlediği matrah üzerinden davacı adına 2015 yılı için bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi re’sen tarh edilmiştir.

İdarenin yaklaşımı özetle şudur: Sermaye artırımı kâğıt üzerinde kalmışsa, ortakların payları için katlandığı gerçek maliyet 100.000 TL’lik ilk sermayedir; 3,4 milyon TL’lik satış bedeli ile bu maliyet arasındaki fark değer artışı kazancıdır.

🗂️ Vergi mahkemesi ve bölge idare mahkemesi ne dedi?

Vergi mahkemesi davayı kabul ederek tarhiyatı kaldırmıştır. Gerekçeye göre davacı hisselerini şirketin kuruluşundan (2010) devir tarihine (17/04/2015) kadar, yani iki yıldan fazla süre elinde tutmuştur. Mahkeme, GVK mükerrer 80. maddesi gereği tam mükellef şirkete ait hisse senetlerinin iki yıldan uzun süre elde tutulduktan sonra satışından doğan kazancın değer artışı kazancı sayılamayacağı sonucuna varmıştır.

Bölge idare mahkemesi vergi dava dairesi, 2577 sayılı İYUK’un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunu reddetmiştir. Davalı idare kararı temyiz etmiştir. Danıştay tetkik hâkimi de, elden çıkarılanın menkul kıymet değil ortaklık hissesi olduğu, işlemin iki yıllık süreyle sınırlı olmaksızın vergiye tabi olduğu ve sunulan ödeme belgeleri de dikkate alınarak esas hakkında karar verilmesi gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.

📑 Mükerrer 80. maddenin iki ayrı bendi

Uyuşmazlığın çözümü, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80. maddesinin birinci fıkrasındaki iki bendin ayrımına dayanmaktadır:

Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre “elden çıkarma”, mal ve hakların satılmasını, bir ivaz karşılığında devir ve temlikini, trampasını, takasını, kamulaştırılmasını, devletleştirilmesini ve ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder. Kanun’un mükerrer 81. maddesi ise safi kazancın, elden çıkarma bedelinden maliyet bedeli ile satıcının üzerinde kalan gider, vergi ve harçların indirilmesiyle bulunacağını; maliyet bedelinin, artış oranı %10 veya üzerindeyse toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceğini düzenler.

Danıştay, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun limited şirketlere ilişkin 593, 595 ve 596. maddelerine de yer vermiştir. Bu hükümlere göre limited şirkette esas sermaye payı devredilir; pay senetleri yalnızca ispat aracı şeklinde veya nama yazılı olarak düzenlenebilir; devir yazılı şekilde yapılır, imzalar noterce onaylanır ve şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse ortaklar genel kurulunun onayı gerekir. Limited şirket payı, sermaye piyasasında dolaşan bir hisse senedi niteliğinde değildir.

🔎 Danıştay’ın bozma gerekçesi

Danıştay 9. Dairesi mevzuatı şu şekilde yorumlamıştır: Şirketteki hissenin devri nedeniyle elde edilen kazanç değer artışı kazancıdır; tam mükellef kurumlara ait hisse senedinin devrinde ise yalnızca iki yıldan kısa süreyle elde tutulan hisse senedinin elden çıkarılmasından doğan kazanç değer artışı kazancı sayılır.

Olaya uygulandığında Daire, davacının kuruluştan itibaren şirketin %99 ortaklık hissesine sahip olduğunu, tüm hisselerin devredildiğini ve bunun Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini tespit etmiş; “söz konusu devir işleminin, hisse senedi devrine ilişkin olmadığı, hisse devrine ilişkin olduğu” sonucuna varmıştır. Bu nedenle kazanç, mükerrer 80. maddenin 1. fıkrasının 4. bendi uyarınca değer artışı kazancıdır ve iki yıllık elde tutma süresi burada bir istisna sağlamaz.

Daire’ye göre vergi mahkemesinin, hisse senetlerine özgü iki yıl kuralını limited şirket payına uygulaması hatalıdır ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddinde hukuki isabet yoktur. Davalının temyiz istemi kabul edilmiş, bölge idare mahkemesi kararı bozulmuş ve dosya yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine gönderilmiştir. Karar kesin olarak ve oy birliğiyle verilmiştir.

🧮 Matrahı belirleyecek soru: sermaye artırımı ödendi mi?

Kararın dikkat çeken yönü, Danıştay’ın tarhiyatı doğrudan onaylamamasıdır. Daire, bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında karar vermesini istemiş ve incelenmesi gereken belgeleri saymıştır:

• Davacının sermaye artırımına ilişkin olarak sunduğu ödeme dekontu ve defter kayıtları,
• Tarhiyatın dayanağı olan vergi tekniği raporu ile görüş ve öneri raporu,
• Güncellenmiş sermaye tutarını gösteren tutanak ve takdir komisyonu kararı.

Bu ayrıntı önemlidir. Değer artışı kazancı, satış bedelinden maliyet bedelinin düşülmesiyle hesaplanır. Sermaye artırımı gerçekten ödenmişse payların maliyeti artacak ve 3,4 milyon TL’lik satış bedeli karşısında vergilendirilecek kazanç önemli ölçüde değişebilecektir. İdare ise artırımın ödenmediğini ve maliyetin yalnızca güncellenmiş ilk sermaye olduğunu ileri sürmektedir. Danıştay, kazancın vergiye tabi olup olmadığı sorusunu idare lehine çözmüş; ancak ne kadar kazanç elde edildiği sorusunu belgelerin incelenmesine bırakmıştır.

Aynı sermaye yapısı değişikliklerinin yatırımcı açısından doğurduğu hukuki sonuçlar serinin rüçhan hakkı kullanılamayan pay kararında, takdir ve tarhiyat süreçlerinde zaman aşımı sorunu ise matrah artırımında tarh zamanaşımı kararında ele alınmıştır.

💡 Ortaklık payı satışında öne çıkan noktalar

Karar, şirket payı satışı gündemde olan ortaklar bakımından şu hususların önemini göstermektedir:

• Payın hukuki niteliği: Borsada işlem gören hisse senedi, anonim şirket hisse senedi ve limited şirket esas sermaye payı vergi hukukunda aynı kurala bağlı değildir. İki yıl kuralı, Kanun metninde yalnızca tam mükellef kurumlara ait hisse senetleri için yer almaktadır.
• Maliyetin belgelenmesi: Kazanç, satış bedeli ile maliyet arasındaki farktır. Sermaye artırımı gibi maliyeti artıran işlemlerin gerçekten ödenip ödenmediği, bu olayda uyuşmazlığın ikinci ayağını oluşturmuştur.
• Zamanlama: Sermaye artırımı ile devrin dört gün arayla yapılması ve satış bedelinin artırılmış sermayeye eşit olması, idarenin incelemeyi başlatmasında belirleyici olmuştur.
• İstisna tutarı: GVK mükerrer 80. maddesinin üçüncü fıkrası, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından sağlananlar hariç olmak üzere bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının belirli bir tutarının gelir vergisinden müstesna olduğunu düzenler. Kararda bu istisnaya ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, serideki diğer kararlar ise Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.

❓ Sık sorulanlar