Sahte Bonoyla Satılan Taşınmaz – Yargıtay 11. CD 2025/10709

Yurt dışında yaşayan bir kişi, yıllar önce yatırım amacıyla bir arazinin hissesini satın almıştır. 2015 yazında tatile geldiğinde, arazide imar uygulaması yapılıp yapılmadığını öğrenmek için tapu müdürlüğüne gider ve hissesinin bir icra dosyasından satıldığını öğrenir. Ne bir borcu vardır ne de kendisine ulaşan bir tebligat. Dosyanın ceza yargılamasına dönüşen kısmında tartışılan asıl mesele ise şudur: Taşınmazın satıldığı ilk icra takibi ile satıştan artan parayı almak için açılan ikinci takip tek bir dolandırıcılık mıdır, yoksa zincirleme suç mu?

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 09.07.2025 tarihli ve E.2024/5142, K.2025/10709 sayılı kararıyla, bölge adliye mahkemesinin bir kısım hükümlerini onamış; iki sanık hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılıktan kurulan mahkûmiyet hükümlerini ise zincirleme suç hükümleri uygulanmadığı gerekçesiyle oy birliğiyle bozmuştur.

🏚️ Bir taşınmaz, iki icra takibi

Karar metninin gerekçe bölümünde aktarılan iddiaya göre katılan, yatırım amacıyla bir köydeki taşınmazın 4/40 hissesini yıllar önce satın almıştır. Yurt dışında bulunduğu ve tescil kayıtlarını sık kontrol etmediği için durumu ancak 2015 yaz tatilinde, tapu sicil müdürlüğüne başvurduğunda öğrenmiştir. Olayların sıralaması metinde şöyle ortaya konmaktadır:

⚖️ İlk derece ve istinaf hükümleri

Suç tarihleri 12.11.2013 ve 28.05.2014 olarak gösterilen dosyada ilk derece mahkemesi 21.09.2022 tarihli ve 2018/323 Esas, 2022/432 Karar sayılı kararıyla üç sanığı TCK m.37/1, 158/1-d ve 43 uyarınca 6’şar yıl 3’er ay hapis ve 25.000,00’er TL adli para cezasıyla cezalandırmıştır. Aynı sanıklar resmi belgede sahtecilikten TCK m.204/1 uyarınca 3’er yıl hapis cezası almış, bir sanık ise dolandırıcılıktan beraat etmiştir. İlk derece mahkemesi zincirleme suç hükmünü (TCK m.43) uygulamıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesi, 26.06.2024 tarihli ve 2023/1454 Esas, 2024/1198 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurularını kabul etmiş ve duruşma açarak CMK m.280/2 uyarınca ilk derece hükümlerini kaldırmıştır. Yeniden kurulan hükümlerde zincirleme suç artırımı yer almamaktadır:

1. İki sanık, TCK m.37/1 delaletiyle 158/1-d uyarınca 6’şar yıl hapis ve 80.000,00’er TL adli para cezası,
2. İki sanık, aynı maddeler uyarınca 5’er yıl hapis ve 60.000,00’er TL adli para cezası,
3. İki sanık, resmi belgede sahtecilikten 3’er yıl 6’şar ay hapis cezası almış; bir sanık sahtecilikten beraat etmiştir.

Bölge adliye mahkemesinin yaklaşımına göre iki icra takibi ve bu takipleri yürüten sanıklar arasında irtibat yoktur; bu nedenle yalnızca taşınmazın satışına ilişkin ilk takip esas alınarak tek suçtan hüküm kurulmuştur. Katılan vekili temyizde, iki sanığın nitelikli dolandırıcılıktan iki kez cezalandırılması ve tüm sanıklar hakkında TCK m.158/3’ün uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

✅ Onanan hükümler: takdir ve ceza miktarı

Daire, sahtecilikten verilen beraat hükmünü hukuka uygun bulmuştur. Bir kısım sanıklar hakkındaki sahtecilik ve dolandırıcılık mahkûmiyetlerini de onamıştır. Bu bölümde iki noktanın altı çizilmiştir:

TCK m.158/1’e göre nitelikli dolandırıcılığın cezası üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Sahte senetlerle başlatılan takip yoluyla bir taşınmazın satılması ve arta kalan paranın da ikinci bir takiple alınması, Dairenin temel cezayı alt sınırdan uzaklaştıran gerekçeyi yerinde görmesinde etkili olmuştur.

🗓️ Bozma gerekçesi: tarih silsilesi

Bozma, ikinci takip aşamasında devreye girdiği belirtilen iki sanık hakkındaki dolandırıcılık mahkûmiyetine ilişkindir. TCK m.43/1’e göre bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi hâlinde tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır.

Daire, bölge adliye mahkemesinin “iki takip arasında irtibat yok” kabulünü delillerin takdirinde yanılgı olarak nitelendirmiştir. Gerekçede öne çıkan unsurlar şunlardır:

1. Sanıklar tam bir işbirliği ve iştirak iradesiyle, planlı ve organize biçimde hareket etmiştir.
2. Taşınmaz beklenen bedelin üzerinde satılınca, artan paranın da tahsili için ikinci bir yol izlenmiştir.
3. İkinci takibin başlatıldığı gün katılan adına sahte hesap açtırılmıştır.
4. 28.05.2014’te artan paranın sahte hesaba aktarılması için yazı yazılmış, kısa süre sonra, 02.06.2014’te bu paranın haczi istenmiştir.

Daireye göre olayın tamamına ve tarih silsilesine bakıldığında ikinci takibin tamamen ilk takipten haberdar olunarak ve oradan artan parayı tahsil etmek için başlatıldığı açıktır. Bu nedenle sanıkların zincirleme biçimde, kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılıktan cezalandırılmaları gerekirken tek suçtan hüküm kurulması eksik ceza tayini olarak bozulmuştur. Dosya CMK m.304/2-b uyarınca takdiren bölge adliye mahkemesine gönderilmiştir.

Aynı mağdura yönelik ardışık eylemlerde zincirleme suçun farklı bir uygulaması için sitedeki döviz bürosunda zincirleme suç kararına bakılabilir.

🏢 İcra dairesi neden “araç” sayıldı?

TCK m.158/1-d, dolandırıcılığın kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini nitelikli hâl olarak düzenler. Bu dosyada malvarlığı kaybı, doğrudan katılanın aldatılmasıyla değil, icra müdürlüklerinde yürütülen takip ve satış işlemleriyle gerçekleşmiştir. Sahte senet, sahte ciro, sahte adres ve sahte banka hesabı, icra mekanizmasının katılan aleyhine işletilmesinin parçaları olarak değerlendirilmiştir. Derece mahkemeleri de Yargıtay da eylemi bu bent kapsamında nitelendirmiştir.

Sahtecilik eylemleri ayrıca TCK m.204/1’deki resmi belgede sahtecilik suçu yönünden ele alınmış; bu madde resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişiye iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Sahte bonoya dayalı takiplerin hukuk yargılamasındaki bir yansıması için sitedeki sahte bonoda icra mahkemesi raporu kararı incelenebilir; taşınmaz satışında dolandırıcılığın başka bir görünümü ise satılmış villayı yeniden satmak yazısında ele alınmıştır.

🔎 Karardan çıkan gözlemler

❓ Sık sorulan sorular

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, diğer içtihatlar ise Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.