Sağlık Raporu Davaya Sunulunca – Yargıtay 4. HD 2026/4277

Kamu görevinden çıkarılan bir kişi, bu işlemin iptali için idare mahkemesinde dava açar. İdareyi temsil eden hukuk müşaviri, cevap dilekçesine davacının dört ayrı sağlık raporunu ekler. Davacıya göre bu raporların iptal davasıyla hiçbir ilgisi yoktur; mahrem sağlık bilgileri, insan kaynakları biriminden alınarak gereksiz yere başka bir yargı dosyasına taşınmıştır. Davacı bunun üzerine idareye değil, raporları veren ve dosyaya koyan iki kamu görevlisine karşı, kişisel olarak, adliye mahkemesinde manevi tazminat davası açar. Uyuşmazlığın kalbinde tek bir soru vardır: Sağlık verisinin bir yargı dosyasına sunulması, kamu görevlisinin kişisel kusuru mudur, yoksa hizmet kusuru mu?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 16.04.2026 tarihli ve E.2024/12666, K.2026/4277 sayılı kararıyla, iddia edilen eylemlerin hizmet kusuru niteliğinde olduğunu kabul ederek davanın pasif husumet yokluğundan reddine ilişkin kararı oy birliğiyle onamıştır.

📂 İptal davasına eklenen dört rapor

Davacı, kararda adı anonimleştirilmiş bir kamu kurumunun idari teşkilatında müşavir olarak görev yapmaktadır. Olağanüstü hal döneminde yürürlüğe giren 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmıştır. Bu işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvurmuş, başvurusu reddedilmiş ve ret işleminin iptali için idare mahkemesinde dava açmıştır.

Uyuşmazlığın doğduğu an, bu iptal davasındaki bir usul işlemidir. İdarenin hukuk müşaviri olan ve idareyi vekil sıfatıyla temsil eden davalı avukat, 03.01.2023 tarihli cevap dilekçesini idare mahkemesine sunmuştur. Davacının anlatımına göre bu dilekçenin ekinde, davanın özüyle ilgisi bulunmayan ve kendisine ait mahrem bilgiler içeren dört adet sağlık raporu yer almaktadır.

Davacı, raporların hukuk müşavirine kurumun insan kaynakları başkanı olan diğer davalı tarafından verildiğini ileri sürmüştür. Böylece davada iki davalı vardır: Raporları dosyadan çıkarıp veren insan kaynakları yöneticisi ve bunları yargı dosyasına koyan hukuk müşaviri. İkisi de kamu görevlisidir ve dava, kurumlarına değil, doğrudan kendilerine yöneltilmiştir.

Davacı, iki görevlinin salt kişisel kusurlarıyla manevi zarara uğradığını, kişilik haklarının saldırıya uğradığını belirterek 2.000.000,00 TL manevi tazminatın haksız eylem tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

🗣️ Davacının ve kamu görevlilerinin tezleri

Tarafların tezleri, aynı olaya iki farklı hukuki çerçeveden bakmaktadır:

Dikkat çekici olan, davalıların savunmasının raporların içeriğine ya da sunuluş amacına değil, doğrudan husumet ve yargı yolu meselesine dayanmasıdır. Dosya da bu eksende sonuçlanmıştır; mahkemeler raporların iptal davasında gerekli olup olmadığını tartışmadan, eylemin niteliğini belirleyerek karar vermiştir.

⚖️ İlk derece ve istinaf: husumet yokluğu

İlk derece mahkemesi, davalıların kişisel kusurlarının söz konusu olmadığını, hizmet kusuruna bağlı olarak kamu görevlilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davayı pasif husumet yokluğundan reddetmiştir. Mahkemenin kararı esasa ilişkin bir tespit içermez; davacının kişilik hakkının ihlal edilip edilmediği değerlendirilmemiş, yalnızca davanın yanlış kişilere yöneltildiği sonucuna varılmıştır.

Davacı istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi (2024/1684 E., 2024/1914 K.) üç noktada ilk derece kararını yerinde bulmuştur:

Bu gerekçeyle davacının istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

🏛️ Yargıtay: hizmet kusuru, onama

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davalıların eyleminin görevleriyle ilgisi bulunmadığını, eylemin kişisel kusur niteliğinde olduğunu, müvekkilinin kişisel verilerinin ihlal edildiğini ve kişisel kusur nedeniyle davalılara husumet yöneltilebileceğini ileri sürmüştür.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi uyuşmazlığı şöyle tanımlamıştır: Kamu görevlisi olan davalılar tarafından davacının kişisel verilerinin ihlal edildiği ve bu noktada kişisel kusurlarının bulunduğu iddiasıyla açılan manevi tazminat talebi. Daire, kararın tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uygulanması gereken hukuk kurallarına ve davalıların iddia edilen eylemlerinin hizmet kusuru niteliğinde olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olduğunu belirtmiştir.

Sonuç olarak davacının tüm temyiz itirazları reddedilmiş, karar ONANMIŞ, temyiz harcı davacıya yükletilmiştir. Karar 16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiştir.

🔍 Kişisel kusur ile hizmet kusuru ayrımı

Kararın taşıyıcı kavramı, kamu hukukunda yerleşik olan hizmet kusuru – kişisel kusur ayrımıdır. Anayasa’nın 129. maddesinin beşinci fıkrasına göre memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak ancak idare aleyhine açılabilir. 657 sayılı Kanun’un 13. maddesinin birinci fıkrası da aynı kuralı tekrarlar: Kişiler, kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açar; kurumun sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.

Bu sistemde kamu görevlisine doğrudan dava açılabilmesi, eylemin görevle bağının kopmuş olmasına, yani kişisel kusur sayılmasına bağlıdır. Somut dosyada derece mahkemeleri ve Yargıtay, aşağıdaki unsurları birlikte değerlendirerek bağın kopmadığı sonucuna varmıştır:

Kararın kapsamını doğru okumak önemlidir. Yargıtay, raporların sunulmasının hukuka uygun olduğunu söylememiştir; böyle bir esas değerlendirmesi yapılmamıştır. Verilen hüküm, davanın bu davalılara karşı açılamayacağına ilişkindir. Hizmet kusuru kabul edildiğinde talebin muhatabı idaredir ve bu tür davalar kural olarak idari yargıda tam yargı davası olarak görülür. Karar, iddianın esası hakkında bir yargı içermediğinden, aynı vakıaların idareye karşı ileri sürülmesi hâlinde nasıl değerlendirileceği bu dosyadan çıkarılamaz.

Kamu görevlilerine husumet konusunun farklı bir görünümü için haberde yazı işleri müdürünün husumeti kararına; sağlık verisinin kime, hangi belgeyle verilebileceği tartışması için avukatın sağlık verisi talebi kararına bakılabilir.

🩺 Sağlık verisi ve yargı dosyası

Davacının temyizde öne çıkardığı kişisel veri boyutu, kararın arka planını anlamak için önemlidir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 6. maddesinin birinci fıkrası sağlık verilerini özel nitelikli kişisel veri olarak sayar. Aynı maddenin 7499 sayılı Kanunla değişik üçüncü fıkrasına göre özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi kural olarak yasaktır; ancak açık rıza, kanunlarda açıkça öngörülme veya bir hakkın tesisi, kullanılması ya da korunması için zorunlu olma gibi sayılı hâllerde işlenebilir.

Yargı dosyasına belge sunmak da bir veri işleme faaliyetidir. Bir tarafın savunmasını desteklemek için karşı tarafa ilişkin sağlık bilgisini dosyaya koyması, “hakkın kullanılması veya korunması için zorunluluk” ölçütüyle tartışılabilecek bir konudur. Davacı, raporların davanın özüyle ilgisiz olduğunu, dolayısıyla bu zorunluluğun bulunmadığını savunmuştur.

Ancak bu dosyada mahkemeler bu tartışmaya girmemiştir. Bunun nedeni, uyuşmazlığın bir ön sorunda, yani husumet aşamasında çözülmesidir. Kişisel veri ihlali iddiası, tek başına eylemi kişisel kusura dönüştürmemiş; eylemin görevle bağlantısı belirleyici kabul edilmiştir. Kararın KVKK açısından okunabilecek mesajı da budur: Kamu kurumunun bünyesinde, kurumsal bir işlem sırasında gerçekleştiği iddia edilen veri ihlallerinde, tazminat talebinin muhatabı ve yargı yeri, eylemin hizmetle bağına göre belirlenir.

Sağlık verisinin farklı bir bağlamda ele alındığı ve olayın idare dışı kişiler arasında geçtiği dosyalarda sonuç farklı olabilir. Örneğin yayın yoluyla kişilik hakkı ihlalinde sorumluluk, beraat sonrası internet haberi ve unutulma hakkı kararında olduğu gibi doğrudan yayın yapan kişi ve kuruluşlar bakımından tartışılmaktadır.

❓ Sık sorulan sorular

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından ulaşılabilir; kişisel veriler ve kişilik hakkına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.