A Grubu Ortaklara Seçici Bilgi – Danıştay 13. D 2024/2486
Borsada işlem gören bir şirkete yeni bir ortağın girmesi gündeme geldiğinde yönetim, önce kontrolü elinde tutan pay sahiplerinin nabzını yoklamak ister. Kapalı kapılar ardında yapılan bu tür bir istişare toplantısı şirket açısından doğal bir hazırlık gibi görünebilir. Ancak toplantıda konuşulanlar payların değerini etkileyebilecek nitelikteyse, sermaye piyasası mevzuatı açısından tablo değişir: Aynı bilgiye bir grup yatırımcı ulaşırken diğerleri dışarıda kalmışsa, kamuyu aydınlatma yükümlülüğünün temel ilkelerinden biri olan yatırımcılar arasında eşit işlem zedelenmiş olur.
Danıştay 13. Dairesi, 30.05.2024 tarihli ve E.2020/1233, K.2024/2486 sayılı kararıyla, potansiyel bir ortaklık ilişkisini yalnızca (A) grubu pay sahiplerinin bir bölümüyle paylaşan ve kamuya açıklama yapmayan halka açık bir bankaya verilen 280.091,00 TL idari para cezasını hukuka uygun bulan bölge idare mahkemesi kararını oy birliğiyle onamıştır.
🤝 Yirmi iki ortakla yapılan toplantı
Uyuşmazlığın merkezinde, payları borsada işlem gören ve paylarının bir bölümü (A) grubu olarak ayrılmış bir banka vardır. Kararın yazıldığı tarihte banka iflas etmiş durumdadır; davayı “müflis” sıfatıyla sürdürmüş ve temyiz dilekçesinde bankanın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu yönetiminde olduğunu ayrıca vurgulamıştır.
Olayın geçtiği dönemde banka yönetimi, bankaya ortak olmak isteyebilecek yatırımcılarla ilgili bir değerlendirme yapmak üzere pay sahiplerini bir toplantıya davet etmiştir. Kurul kararında toplantının tarihi 09.03.2014, ilk derece mahkemesi kararının özetinde ise 19.03.2014 olarak geçmektedir. Mahkemenin, bankanın Kurul’a gönderdiği yazılardan aktardığı tespitler şöyledir:
- Toplantıya (A) grubu pay sahiplerinden yirmi ikisi davet edilmiş, davet edilmeyen (A) grubu pay sahipleri de bulunmaktadır.
- Davet edilenler, (A) grubu içinde nispeten yüksek oranda paya sahip olan, İstanbul’da ikamet eden ve kısa sürede planlanan toplantılara katılabilecek ortaklardır; bunlar (A) grubu pay sahiplerinin çoğunluğunu oluşturmaktadır.
- Toplantıda bankanın kamuya açıklanmış finansal verilerine ilişkin bir sunum yapılmıştır.
- Hisse satın almak isteyebilecek yatırımcılara ilişkin ortakların yaklaşımı konuşulmuş; bazı yatırımcıların mevcut (A) grubu payların bir kısmını veya çoğunluğunu alma yönündeki olası ilgisi karşısında, bu ilgiyi karşılayacak çoğunluktaki ortakların değerlendirmesi öğrenilmiştir.
Toplantının ardından kamuya herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Diğer (A) grubu pay sahipleri ve borsada işlem gören payların sahipleri, potansiyel ortaklık ilişkisinin gündemde olduğunu bu toplantı vesilesiyle öğrenme imkânı bulamamıştır.
📋 Kurul’un tespiti ve verilen ceza
Sermaye Piyasası Kurulu, toplantıya yalnızca (A) grubu pay sahiplerinin bir bölümünün çağrılmasını ve diğer pay sahiplerine yönelik açıklama yapılmamasını, II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği’nin 23. maddesinin 5. fıkrasına aykırı bulmuştur. Bu hükme göre açıklama yükümlülüğü, “bilgiye hızlı erişimi sağlayacak ve yatırımcılar arasında eşit işlem ilkesine aykırılık teşkil etmeyecek şekilde” yerine getirilir.
Kurul bankaya 280.091,00 TL idari para cezası vermiştir. İlk derece mahkemesi kararında bu cezanın üst sınırdan verildiği açıkça belirtilmektedir. Banka ise dava dilekçesinde cezanın iptalinin yanı sıra, ödediği 210.068,25 TL‘nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte iadesini istemiştir.
Cezanın kanuni dayanağı 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’dur. Kanun’un 15. maddesi, sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek bilgi, olay ve gelişmelerin ihraççılarca kamuya açıklanacağını; bu açıklamaların usul ve esaslarını belirleme yetkisinin Kurul’a ait olduğunu öngörür. Kanun’un 103. maddesinin birinci fıkrası ise Kanun’a dayanılarak yapılan düzenlemelere aykırı hareket edenlere Kurul tarafından idari para cezası verileceğini düzenler. Kanun metninde yirmi bin ile iki yüz elli bin Türk lirası olarak yazılan bu sınırlar her yıl güncellenmektedir; ilk derece mahkemesi de 280.091,00 TL’lik cezayı olay dönemindeki üst sınır olarak nitelendirmiştir.
⚖️ İdare mahkemesi, istinaf ve Danıştay
İdare mahkemesi davayı reddetmiştir. Gerekçenin omurgası şu tespitlerden oluşur:
- Bankanın Kurul’a verdiği cevabi yazılarla eylem açıkça ikrar edilmiş ve bu yolla sübuta ermiştir.
- Toplantıya bir kısım (A) grubu ortağın çağrılıp diğerlerinin çağrılmaması, Tebliğ’in 23. maddesinin 5. fıkrasında düzenlenen yatırımcılar arasında eşit işlem ilkesine aykırıdır.
- Ortaklar arasındaki eşitsizlik bankanın bilgisi dâhilinde gerçekleşmiştir.
- Toplantıyla ilgili kamuya herhangi bir açıklama yapılmamış, aykırılık da sonradan giderilmemiştir.
Mahkeme, bu unsurların birlikte değerlendirilmesiyle üst sınırdan ceza verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık görmemiştir. Bölge idare mahkemesi, istinaf başvurusunu 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddetmiştir.
Banka temyiz dilekçesinde dört itiraz ileri sürmüştür: bankanın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu yönetiminde olduğu, idari para cezasının fahiş olduğu, ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığı ve alt sınırdan uzaklaşmayı gerektiren bir gerekçe bulunmadığı. Kurul ise hem kendi kararının hem de bölge idare mahkemesi kararının hukuka uygun olduğunu savunmuştur.
Danıştay 13. Dairesi, bölge idare mahkemesi kararlarının ancak İYUK m.49’da sayılan sebeplerden birinin varlığı hâlinde bozulabileceğini hatırlatmış; temyizen incelenen kararın usul ve hukuka uygun olduğunu, ileri sürülen temyiz nedenlerinin bozmayı gerektirecek nitelikte görülmediğini belirterek temyiz istemini reddetmiş ve kararı onamıştır. Karar 30.05.2024 tarihinde kesin olarak ve oy birliğiyle verilmiştir.
🔍 Eşit işlem ilkesi ne anlama geliyor?
Kamuyu aydınlatma sisteminin amacı, payların değerini etkileyebilecek bilgilere tüm yatırımcıların aynı anda ve aynı koşullarda ulaşabilmesidir. Özel Durumlar Tebliği bu nedenle yalnızca neyin açıklanacağını değil, açıklamanın nasıl yapılacağını da düzenler. Tebliğ’in 23. maddesine göre açıklamalar Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden yapılır; aynı maddenin 5. fıkrası da yükümlülüğün eşit işlem ilkesine aykırı olmayacak şekilde yerine getirilmesini şart koşar.
Bu karar, söz konusu ilkenin pratikte nasıl çiğnenebileceğine somut bir örnek sunmaktadır. Burada şirket, yanlış ya da eksik bir KAP açıklaması yapmış değildir; sorun, bilginin bir yatırımcı grubuyla sınırlı olarak paylaşılması ve geri kalanların hiçbir açıklama ile bilgilendirilmemesidir. Mahkemenin tespitlerinden şu ayrım çıkarılabilir:
- Davet edilen grup: Payların el değiştirmesi ihtimalini, yatırımcı ilgisini ve yönetimin yaklaşımını doğrudan öğrenmiştir.
- Davet edilmeyen (A) grubu ortaklar: Aynı paya sahip oldukları hâlde bu görüşmeye katılamamıştır.
- Diğer pay sahipleri ve piyasa: Ne toplantıdan ne de konuşulan olası ortaklık ilişkisinden haberdar edilmiştir.
Mahkeme, toplantının yalnızca kamuya açık finansal verilerin sunumundan ibaret olmadığını; potansiyel ortaklık ilişkisi ve (A) grubu payların devri ihtimali hakkında ortakların görüşlerinin alındığını tespit etmiştir. Henüz kamuya açıklanmamış bu gelişmenin seçilmiş bir grupla konuşulması, uyuşmazlığı Tebliğ’in 23/5 hükmünün kapsamına sokmuştur.
Özel durum açıklamalarının içeriği ve zamanlaması konusunda Danıştay’ın farklı kararları da bulunmaktadır. Grup şirketlerine pay satışında açıklama yükümlülüğü için Danıştay 13. D 2025/1808, gecikmeli açıklama için iflas ertelemesinin geç açıklanması kararlarına bakılabilir.
🗂️ Şirketin kendi yazıları: ikrar ve sübut
Dosyanın dikkat çeken yönlerinden biri, eylemin hangi delille ispatlandığıdır. İdare mahkemesi, toplantıya ilişkin olguları büyük ölçüde bankanın Kurul’a çeşitli tarihlerde gönderdiği yazılardan tespit etmiştir. Davet edilen ortak sayısı, davet ölçütleri ve toplantıda konuşulanlar bu yazılarda yer almaktadır. Mahkeme, bankanın cevabi yazılarıyla eylemin “açıkça ikrar edildiğini” ve böylece sübuta erdiğini kabul etmiştir.
Banka, seçilen ortakları İstanbul’da bulunma ve kısa sürede katılabilme gibi pratik ölçütlerle belirlediğini anlatmıştır; mahkeme bu açıklamayı eşitsizliği haklı kılan bir neden olarak değil, eşitsizliğin bankanın bilgisi dâhilinde yaratıldığını gösteren bir olgu olarak değerlendirmiştir.
📊 Üst sınır ve ölçülülük itirazı
Bankanın temyizdeki asıl itirazı cezanın tutarına yöneliktir. Banka, alt sınırdan uzaklaşmayı haklı kılacak bir gerekçe bulunmadığını ve cezanın ölçüsüz olduğunu savunmuştur. İdare mahkemesi ise üst sınırın seçilmesini üç olguya bağlamıştır:
- Eşitsizliğin bankanın bilgisi dâhilinde yaratılması,
- Toplantıyla ilgili kamuya hiçbir açıklama yapılmaması,
- Aykırılığın sonradan giderilmemesi.
Danıştay bu değerlendirmeyi ayrıca tartışmamış, bölge idare mahkemesi kararını İYUK m.49 çerçevesinde bozma nedeni bulunmadığı gerekçesiyle onamıştır. Bu nedenle kararın cezanın belirlenmesine ilişkin ilke değeri, ilk derece mahkemesinin gerekçesinin temyiz denetiminden geçmiş olmasıyla sınırlıdır. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu yönetimine ilişkin itirazın da cezanın hukuka uygunluğunu etkileyecek bir neden olarak kabul görmediği anlaşılmaktadır.
Ceza tutarının gerekçelendirilmesi konusunda GYO yöneticisine üst sınırdan ceza kararına da bakılabilir.
💬 Merak edilenler
Şirket pay sahiplerinin bir kısmıyla toplantı yapamaz mı?
Toplantıda yalnız kamuya açık finansal verilerin sunulması yeterli savunma mıdır?
Ceza neden üst sınırdan verildi?
Bankanın iflas etmiş ve fon yönetiminde olması sonucu değiştirdi mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgilerine iletişim sayfasından ulaşılabilir; sermaye piyasası ve yatırımcı haklarına ilişkin diğer yüksek mahkeme kararları Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Danıştay 13. Dairesinin mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Karar, belirli bir bankanın 2014 yılında yaptığı bir pay sahipleri toplantısına, bankanın Kurul’a verdiği yazılara ve dönemin idari para cezası sınırlarına dayanır. Danıştay ayrıca bir gerekçe geliştirmemiş, ilk derece mahkemesinin değerlendirmesini onamıştır. Benzer görünen bir durumda sonuç; toplantının konusuna, paylaşılan bilginin niteliğine, davet edilenlerin seçilme biçimine ve kamuya açıklama yapılıp yapılmadığına göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
