18 Aylık TÜFE Artış Klozu – Yargıtay 12. HD 2026/4904

Uzun süreli işyeri kiralarında taraflar çoğu zaman yıllık artış yerine kendi takvimlerini kurar: ilk aylarda indirimli ödeme, belirli bir tarihten sonra “birikmiş” enflasyonun tek seferde eklenmesi gibi. Kâğıt üzerinde makul görünen bu kurgular, ilk artış dönemi geldiğinde iki tarafın farklı hesap yapmasıyla icra dosyasına dönüşebilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, “18 aylık TÜFE artış oranı” eklenerek belirlenecek kira bedeli üzerine çıkan böyle bir uyuşmazlıkta, sözleşmedeki oranın Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesindeki üst sınırla denetlenmesi gerektiğini vurguladı ve hesap yapılmadan verilen tahliye kararını bozdu.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 29.06.2026 tarihli ve E.2026/3490, K.2026/4904 sayılı kararıyla, kira farkı alacağı için başlatılan örnek 13 takibinde itirazın kaldırılması ve tahliye istemini kısmen kabul eden İnegöl 1. İcra Hukuk Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozmuş, istinaf incelemesinde başvuruyu esastan reddeden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararını da kaldırmıştır.
📑 Sözleşmedeki artış kurgusu
Karar metninden anlaşıldığı kadarıyla taraflar arasındaki kira sözleşmesinde aylık kira bedeli 150.000 TL olarak yazılmış, ancak sözleşmenin başladığı tarihten itibaren 18 ay boyunca, yani 30.09.2024 tarihine kadar kiracının her ay 110.000 TL ödemesi kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin ilgili hükmüne göre 01.10.2024 tarihinden itibaren kira bedeli, aylık 150.000 TL’ye “18 aylık TÜFE artış oranı” ilave edilerek belirlenecektir.
Bu yapı iki ayrı unsur içerir. Birincisi, sözleşme bedelinin altında bir “başlangıç indirimi”; ikincisi, indirim süresinin sonunda tek bir kalemde uygulanacak ve bir yılı aşan bir döneme yayılan enflasyon artışı. Uyuşmazlık, ikinci unsurun nasıl hesaplanacağı noktasında doğmuştur. Yargıtay’ın da tespit ettiği gibi, artışın 150.000 TL üzerinden yapılacağı konusunda taraflar arasında ihtilaf yoktur; tartışma, bu tutara yüzde kaç eklenecektir sorusundadır.
⚖️ Takip, itiraz ve derece mahkemeleri
Kiraya veren 11.10.2024 tarihinde kira alacağı ve tahliye talepli (örnek 13) icra takibi başlatmış, 2024 yılı Ekim ayına ilişkin kira farkı alacağı olarak 125.180 TL ile 57,45 TL işlemiş faiz istemiştir. Kiracı ise süresinde itiraz ederek, 150.000 TL’ye 18 aylık TÜFE artış oranı eklenmiş hâli olan 239.820 TL’yi 10.10.2024 tarihinde ödediğini ileri sürmüş ve ödeme dekontunu dosyaya sunmuştur.
Basit bir toplama, tarafların ne kadar farklı hesap yaptığını gösterir: kiracının ödediği 239.820 TL ile takipte istenen 125.180 TL fark birlikte düşünüldüğünde, kiraya verenin Ekim 2024 kirasını yaklaşık 365.000 TL olarak hesapladığı anlaşılmaktadır. Kiracının hesabına göre ise artış oranı yaklaşık yüzde 59,88’dir. Bu rakamlar karar metnindeki tutarlardan yapılan aritmetik bir çıkarımdır; kararda tarafların hangi endeks dönemini esas aldığı ayrıca açıklanmamıştır.
Kiraya verenin başvurusu üzerine İnegöl 1. İcra Hukuk Mahkemesi 25.09.2025 tarihinde (2024/318 E., 2025/156 K.) davayı kısmen kabul etmiş; itirazın kaldırılmasına, ödeme emrindeki asıl alacağın 51.189 TL, takip öncesi işlemiş faizin 23,49 TL olarak düzeltilmesine, akdin feshine ve kiracının tahliyesine karar vermiştir. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi 12.02.2026 tarihinde (2025/2604 E., 2026/416 K.) kiracının istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, kiracı kararı temyiz etmiştir.
🏛️ Yargıtay’ın bozma gerekçesi
Daire, değerlendirmesine TBK 344/1’in metnini aktararak başlamıştır. Hükme göre tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir ve bu kural bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.
Kararın ağırlık merkezi şu tespittir: Taraflar yeni kira döneminde uygulanacak bedeli “18 aylık TÜFE artış oranı” eklenerek belirlemeyi kararlaştırmış olsalar bile, bu anlaşma kamu düzeninden olan, emredici nitelikteki TBK 344/1 dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Başka bir ifadeyle sözleşme serbestisi burada sınırsız değildir; kararlaştırılan oran, kanundaki ölçüyü aştığı ölçüde geçerlilik kazanmaz.
- Sözleşmedeki artış hükmü kendiliğinden geçersiz sayılmamıştır; geçerliliği kanuni sınırla denetlenecektir.
- Denetim ölçüsü, artışa esas kira yılından bir önceki kira yılındaki TÜFE on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranıdır.
- İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporu bu yönleri çözmediği için denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmamıştır.
- Bu eksiklik giderilmeden kira farkı alacağı ve buna bağlı temerrüt tahliyesi doğru biçimde belirlenemez.
🧮 Hesap nasıl kurulmalı?
Yargıtay, yeniden yapılacak incelemenin adımlarını da sıralamıştır. Kararda tarif edilen yöntem dört aşamalıdır:
- Artışa esas kira yılının tam olarak belirlenmesi: Sözleşmenin başlangıç tarihi ve artışın uygulanacağı dönem karşılaştırılarak hangi kira yılının “yenilenen dönem” olduğu tespit edilmelidir.
- Kanuni oranın tespiti: Bu yıldan bir önceki kira yılında TÜFE on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranı bulunmalıdır.
- Karşılaştırma: Taraflarca kararlaştırılan oran, kanuni oranı geçmiyorsa geçerli kabul edilmeli; geçiyorsa kanuni oranla sınırlandırılmalıdır.
- Denetlenebilir rapor: Bu hesap, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bir bilirkişi raporuyla yapılmalı ve uyuşmazlık bu rapora göre çözülmelidir.
Bu sıralama, uygulamada sık görülen bir yanılgıya da işaret eder. “18 aylık”, “24 aylık” ya da “kümülatif” gibi ifadelerle bir yıldan uzun bir döneme yayılan endeks artışı kararlaştırıldığında, kanunun aradığı ölçü yine bir önceki kira yılının on iki aylık ortalamasıdır. Sözleşmedeki dönem uzunluğu, kanuni sınırın kendisini genişletmez. Yargıtay, somut olayda hangi oranın doğru olduğunu kendisi hesaplamamış; bu işi denetlenebilir bir bilirkişi incelemesine bırakmıştır.
Kira bedelinin belirlenmesinde değişen koşulların etkisi ayrı bir meseledir. Aşırı ifa güçlüğü nedeniyle artış oranının uyarlanması tartışması için sitemizdeki kira artış oranının uyarlanması (TBK 138) yazısına; artış uyuşmazlıklarının tahkime elverişliliği için HGK 2026/15 yazısına bakılabilir.
✍️ Hüküm fıkrasının yazımı
Bozma kararının ikinci ve “kabule göre” verilen gerekçesi usule ilişkindir, ancak icra mahkemesi uygulaması bakımından en az esas kadar önemlidir. İlk derece mahkemesi hükmünü, “itirazın kaldırılmasına, ödeme emrinde asıl alacak tutarının 51.189,00 TL, takip öncesi işlemiş faizin 23,49 TL olarak düzeltilmesine” şeklinde kurmuştur.
Yargıtay bu yazım biçimini davanın niteliğine uygun bulmamıştır. Daireye göre itirazın kaldırılması davasında kısmen kabul kararı verildiğinde, itirazın hangi miktar üzerinden kaldırıldığı infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde hükümde açıkça belirtilmelidir. İcra mahkemesi ödeme emrini “düzelten” bir makam değildir; borçlunun itirazının hangi kısmının kalktığını gösterir. Bu nedenle hüküm fıkrasının, takibin hangi tutar üzerinden devam edeceğini tek okumada ortaya koyması gerekir.
🔑 Kiraya veren ve kiracı bakımından sonuçlar
Kararın uygulamaya yansıyan yönleri şöyle özetlenebilir:
- Tahliye, alacağın doğru tespitine bağlıdır: Örnek 13 takibinde temerrüde dayalı tahliye, ödenmeyen kira miktarının hukuken geçerli artış oranına göre belirlenmesine dayanır. Oran yanlış hesaplanırsa temerrüdün varlığı da tartışmalı hâle gelir.
- Uzun dönemli artış hükümleri risklidir: İndirimli başlangıç dönemi sonunda biriken enflasyonu tek seferde yansıtan kurgular, kanuni üst sınırı aşan kısımda geçerlilik kazanmayabilir.
- Kiracının ödemesi ve dekontu önemlidir: Kiracının kendi hesapladığı tutarı vadesinde ödeyip dekontu itirazıyla birlikte sunması, uyuşmazlığın “hiç ödememe” değil “artış oranı” tartışması olarak incelenmesini sağlamıştır.
- Bilirkişi raporunun içeriği belirleyicidir: Raporun kira yılını, endeks dönemini ve kanuni oranı açıkça göstermemesi, hükmün bozulmasına yol açmıştır.
- Hüküm fıkrası net olmalıdır: Kısmen kabulde itirazın kaldırıldığı miktar açıkça yazılmalıdır.
Karar, emredici kira hükümlerinin icra mahkemesindeki itirazın kaldırılması incelemesinde de doğrudan uygulandığını göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Kira ilişkisinden doğan icra takiplerinde alacağın miktarı ile tahliye istemi birbirine bağlı olduğundan, artış oranındaki her hata dosyanın tümünü etkileyebilmektedir.
❓ Sık sorulan sorular
Sözleşmede 18 aylık TÜFE artışı yazıyorsa bu hüküm geçersiz mi?
TBK 344/1 bir yıldan uzun kira sözleşmelerine de uygulanır mı?
Bu kararla kiracının tahliyesi kesin olarak reddedilmiş midir?
İcra mahkemesi ödeme emrindeki tutarı düzeltebilir mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; kira ve icra hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde tarafların adları yer almamaktadır. Yazıda yer alan toplam kira ve artış yüzdesi, karar metnindeki tutarlardan yapılan aritmetik çıkarımdır. Artış oranının hesabı; sözleşmenin başlangıç tarihine, artışa esas kira yılına, kiralananın niteliğine ve uygulanacak endeks dönemine göre değişir. Benzer görünen bir dosyada sonuç farklı olabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.




