Emlak Unvanında Lisans Savunması – Yargıtay 11. HD 2026/4747

Aynı şehirde, aynı mahallede ve aynı işi yapan iki gayrimenkul danışmanlık şirketi düşünün. Biri yıllardır belirli bir ibareyi unvanında, logosunda, alan adında, sosyal medya hesabında ve ilan sitelerindeki kurumsal üyeliğinde kullanıyor. Diğeri birkaç yıl sonra kuruluyor ve neredeyse aynı ibareyi unvanına yazıyor; üstelik “Ben bu ibareyi tescilli bir markanın lisansıyla kullanıyorum” diyor. Bu durumda hangi şirketin hakkı üstündür, lisans sözleşmesi bir kalkan işlevi görür mü ve markanın akıbeti henüz belli değilken mahkeme nasıl hüküm kurmalıdır? Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Ankara’daki bir emlak danışmanlığı uyuşmazlığında bu sorulara usul ağırlıklı ama pratikte çok önemli bir cevap verdi.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.09.2026 tarihli ve E.2026/437, K.2026/4747 sayılı kararıyla, davalının dayandığı lisans konusu markanın hükümsüzlüğüne ilişkin ayrı davanın henüz kesinleşmediğini, bu davanın sonucunun unvana tecavüz ve haksız rekabet davasını etkileyebileceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuş; ayrıca ilan sitesinde neredeyse birebir aynı adla alınan üyeliğin de haksız rekabet oluşturduğunu kabul etmiştir.
🏘️ İki emlak şirketi, tek ibare
Karar metnine göre davacı şirket 13.11.2018 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş ve gayrimenkul danışmanlığı hizmeti vermektedir. Davacı, kurucu ortağının 05.11.2014 tarihinden itibaren kurduğu şahıs işletmesinde de aynı logoyu kullandığını, 01.06.2017 tarihinden bu yana aynı ibareyi içeren bir e-posta adresinin bulunduğunu, bir ilan sitesinde bu adla kurumsal üyelik aldığını ve sosyal medyada da aynı kullanıcı adıyla paylaşım yaptığını ileri sürmüştür.
Davalı şirket ise 25.01.2022 tarihinde, davacı ile aynı bölgede ve aynı faaliyet alanında ticaret siciline tescil edilmiştir. Davacıya göre davalı; unvanına aynı ibareyi koymuş, benzer bir alan adı almış, sosyal medyada benzer bir kullanıcı adı açmış ve aynı ilan sitesinde neredeyse aynı adla kurumsal üyelik edinmiştir. Davacı bu nedenle öncelikle TTK 52 uyarınca unvana tecavüz, bu kabul edilmezse TTK 54 ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabet iddiasıyla;
- davalının ticaret unvanının sicilden terkinini,
- davalının alan adının iptalini ve erişimin engellenmesini,
- ilan sitesindeki benzer üyeliğin iptalini,
- bu ibareyi taşıyan ilanların kaldırılmasını
talep etmiştir. Davalı ise ibare üzerinde öncelik hakkının davacıya değil, davalı şirketin ortağı olan dava dışı kişiye ait olduğunu, şirketin de ibareyi bu kişi adına tescilli markanın lisans sözleşmesiyle kullandığını savunmuştur.
⚖️ İlk derece ve istinaf neden ayrıştı?
Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, tarafların faaliyet alanlarının benzer olduğunu kabul etmekle birlikte, davalı şirket yetkilisinin 16.03.2018 tarihinde ibare için marka başvurusu yaptığını, davacı unvanının ise 18.11.2019 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edildiğini dikkate almıştır. Mahkemeye göre davalı, davacı unvanından önce tescil edilmiş bir markayı lisans sözleşmesiyle kullandığından dürüstlük kuralına aykırı davranmamıştır; sosyal medya kullanımları da aynı nedenle haksız rekabet sayılmamış ve dava reddedilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi ise farklı düşünmüştür. İstinaf kararına göre:
- Davalı, davacının sicil tescilinden yaklaşık 2,5 yıl sonra kurulduğundan ibare üzerinde üstün hakkı olduğu kabul edilemez.
- Dayanılan lisans sözleşmesi 30.01.2022 tarihlidir; yani davalının unvanının tescilinden de sonradır.
- Başkasının markası üzerinde lisans sahibi olmak, aynı ibareyi ticaret unvanı olarak tescil ettirme hakkı vermez.
- Davacının kurucu ortağının açtığı ayrı bir davada, Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2022/419 E., 2024/429 K. sayılı kararıyla lisans konusu markanın 36. sınıftaki gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne karar vermiştir; ancak istinaf dairesi bu kararın kesinleşmesini beklemeye gerek görmemiştir.
Bu gerekçelerle davalı unvanındaki ibarenin sicilden terkinine, alan adının iptaline ve erişimin engellenmesine, ilan sitesindeki ilgili ilanların kaldırılmasına karar verilmiş; ancak ilan sitesine üye olmanın tek başına haksız rekabet oluşturmadığı belirtilerek üyelik iptali talebi reddedilmiştir. Karar her iki tarafça temyiz edilmiştir.
⏳ Birinci bozma nedeni: kesinleşmeyen hükümsüzlük kararı
Yargıtay uyuşmazlığı, ibare üzerinde hangi tarafın hak sahibi olduğu, buna bağlı olarak unvana tecavüz bulunup bulunmadığı ve davalının eylemlerinin haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı noktalarında toplamıştır. Davalının savunmasının merkezinde lisans konusu marka bulunduğu için Daire şu tespiti yapmıştır: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin hükümsüzlük kararı, eldeki davaya konu hizmetler bakımından verilmiştir ve henüz kesinleşmemiştir.
Daireye göre lisans sözleşmesine konu markanın hükümsüzlüğü hakkında verilecek kesin karar, unvana tecavüz ve haksız rekabet davasında verilecek kararı etkileyebilir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesinin, o kararın kesinleşmesini bekleyip sonuca göre hüküm kurması gerekirken beklemeden karar vermesi bozma nedeni sayılmıştır.
Kararda madde numarası anılmasa da bu yaklaşım, HMK 165’te düzenlenen bekletici sorun kurumunun mantığıyla örtüşür. Anılan hükme göre bir davada hüküm verilebilmesi başka bir davanın sonucuna kısmen veya tamamen bağlıysa mahkeme o davanın sonuçlanmasına kadar yargılamayı bekletebilir. Burada istinaf dairesinin esasa ilişkin değerlendirmesi, yani lisansın sonradan alındığı ve unvan tescil hakkı vermediği yönündeki tespiti Yargıtay tarafından incelenmemiştir; Daire, davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine “şimdilik yer olmadığına” karar vermiştir. Karar, davalının haklı olduğu anlamına gelmez; hüküm kurmanın sırasını belirler.
🖥️ İkinci bozma nedeni: ilan sitesindeki üyelik adı
Davacının temyiz itirazları bakımından Daire, istinaf mahkemesinin “ilan sitesine üye olmak tek başına haksız rekabet değildir” yaklaşımını somut olay açısından yerinde bulmamıştır. Karar metnine göre davalı şirket, davacının unvanındaki ibareleri ve davacının aynı sitedeki üyelik adresindeki ibareleri neredeyse birebir kullanarak üyelik adı almış ve bu adla sitede ticari faaliyette bulunmuştur.
Yargıtay bu davranışı ticari dürüstlüğe aykırı bulmuş ve karar metnindeki atıfla TTK 54/2 ile TTK 55/1-a-1 hükümleri uyarınca haksız rekabet olarak nitelendirmiştir. TTK 54/2, rakipler arasındaki veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranış ve uygulamaları hukuka aykırı sayar; başkasının faaliyetleriyle karıştırılmaya yol açan önlemler ise ayrıca TTK 55/1-a-4’te haksız rekabet hâlleri arasında sayılmaktadır. Daireye göre istinaf mahkemesinin, ilanların kaldırılmasıyla yetinmeyip üyelik adının da iptaline karar vermesi gerekirdi.
📚 Unvan, marka ve haksız rekabet nasıl kesişiyor?
Kararın arka planında üç ayrı koruma rejimi birlikte çalışır:
- Ticaret unvanı (TTK 52): Unvanın ticari dürüstlüğe aykırı biçimde başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi; tespit, yasaklama, tescil edilmiş unvanın değiştirilmesi veya silinmesi, maddi durumun ortadan kaldırılması ve koşulları varsa tazminat isteyebilir.
- Marka (6769 sayılı SMK): Davalının savunması tescilli bir marka üzerindeki lisansa dayanır. Ayrı davada bu markanın gayrimenkul hizmetleri bakımından SMK 6/3 kapsamında öncelikli hak sahipliği gerekçesiyle hükümsüz kılındığı belirtilmiştir.
- Haksız rekabet (TTK 54 vd.): Unvana tecavüz kabul edilmese bile dürüstlük kuralına aykırı ve karıştırılma yaratan davranışlar bağımsız olarak değerlendirilir.
Davalının bir marka tesciline ya da lisansa dayanması, davanın sonucunu o markanın akıbetine bağlayabilir. Bu karar, markanın akıbeti başka bir mahkemede tartışılırken unvan davasında “kesinleşmeyi beklemeden” hüküm kurmanın bozma nedeni olabileceğini göstermektedir. Ticaret unvanında başkasına ait markanın kullanılmasına ilişkin farklı bir uyuşmazlık için unvanda başkasının markası yazısına bakılabilir.
🌐 Dijital kimlik unsurları bakımından değerlendirme
Kararda tartışılan unsurların büyük bölümü dijital ortamda yer alır: alan adı, e-posta adresi, sosyal medya kullanıcı adı ve ilan platformu üyeliği. Bu dosya bakımından öne çıkan noktalar şöyle sıralanabilir:
- İstinaf dairesi alan adının iptaline ve erişimin engellenmesine karar vermiş; Yargıtay bu kısmı ayrıca değerlendirmemiş, birinci bozma nedeni gereği davalının diğer itirazlarını şimdilik incelememiştir.
- İlan platformundaki üyelik adı bakımından ise Daire açıkça haksız rekabetin varlığını kabul etmiştir.
- Önceki kullanımın ispatında karar metninde sicil gazetesi ilanı, şahıs işletmesi dönemindeki logo kullanımı, e-posta adresinin alınma tarihi ve platform üyelikleri gibi tarih taşıyan unsurlar öne çıkmaktadır.
Alan adında marka kullanımı ve usuli kazanılmış hak ilişkisine dair başka bir 11. Hukuk Dairesi kararı alan adında marka kullanımı başlıklı yazıda incelenmiştir.
💬 Sık sorulan sorular
Bir markanın lisansını almak, aynı ibareyi ticaret unvanında kullanma hakkı verir mi?
Yargıtay neden ayrı davanın kesinleşmesini beklemeyi şart gördü?
İlan sitesine üye olmak tek başına haksız rekabet midir?
Bu karar ile dava sona erdi mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; marka ve haksız rekabete ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde tarafların unvanları, kullanılan ibare, alan adı ve platform adı anonimleştirilmiştir. Karar, ayrı bir hükümsüzlük davasının kesinleşmemiş olmasına dayanan usule ilişkin bir bozma içermekte olup esasa ilişkin nihai bir değerlendirme sunmaz. Benzer görünen bir dosyada sonuç; kullanım tarihlerine, tescil ve lisans belgelerine, faaliyet alanlarına ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.




