Gebelikte Anomali ve Eksik Rapor – Danıştay 10. D 2026/225

Üçlü tarama testinde riskli çıkan bir gebelik, sonraki ultrason kontrollerinde “sorun yok” denilerek takip edilir; bebek doğduğunda ise ağır bir doğumsal anomali ortaya çıkar. Aile kamu hastanesinin hizmet kusuru bulunduğunu ileri sürerek tazminat ister, mahkeme ise Adli Tıp Kurumu raporundaki “görünür bir hata saptanmadı” cümlesine dayanarak davayı reddeder. Danıştay Onuncu Dairesi, Ocak 2026’da verdiği kararda bu tek cümlenin yeterli olmadığını; raporun ailenin somut iddialarını tek tek cevaplaması gerektiğini vurguladı.
Danıştay 10. Dairesi, 14.01.2026 tarihli ve E.2023/1987, K.2026/225 sayılı kararıyla, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak eksik inceleme ile verilen ret kararını onaylayan bölge idare mahkemesi kararını oy birliğiyle bozmuş ve Adli Tıp Kurumu Üst Kurulundan yeni rapor alınmasını istemiştir.
🩺 Gebelik takibinden doğuma: olayın akışı
Karar metnindeki maddi olaya göre anne, gebelik takibi için düzenli olarak aynı kamu hastanesine başvurmuştur. Süreç şöyle ilerlemiştir:
- 13.06.2016: Hastanede yapılan üçlü tarama testinde düzeltilmiş AFP MoM değeri 4,42 bulunmuş ve gebeliğin nöral tüp defekti açısından riskli bölgede olduğu tespit edilmiştir.
- 23.06.2016: Obstetrik ultrason incelemesinde sorun olmadığı bildirilmiştir. Sonraki rutin kontrollerde de herhangi bir sorun gözlemlenmemiştir.
- 07.11.2016 (38. hafta): Rutin kontrolde bebeğin kafa içindeki boşluğun geniş olduğu (bilateral lateral ventrikül 16 mm) saptanmış ve yatış verilmiştir. Anne ve baba, genişlemenin genetik bir hastalıktan kaynaklanabileceği ancak doğumdan önce kesin tanı konulamayacağı konusunda bilgilendirilmiştir.
- 09.11.2016: Normal spontan doğum gerçekleşmiş, bebeğin sırtında açık spina bifida (meningomyelosel) kesesi görülmüş; bebek hidrosefali ile yenidoğan yoğun bakıma alınmıştır.
- Doğum sonrası: Tam teşekküllü bir hastaneye sevk için 112 ile görüşülmüş, boş yer bulunamadığından sevk ancak beş gün sonra yapılabilmiş; bebek doğumdan 13 gün sonra ameliyat edilmiş, 20 günlükken şant takılmıştır.
Aile, 20.10.2017’de Sağlık Bakanlığına başvurarak gebelik takibinde, doğumda ve sonrasında hatalı tıbbi müdahaleler yapıldığını, kendilerine yanlış bilgi verildiğini ve aydınlatma yükümlülüğünün ihlal edildiğini ileri sürdü. Başvurunun ardından açılan tam yargı davasında çocuk adına 200.000 TL, anne ve baba için ayrı ayrı 100.000 TL olmak üzere toplam 400.000 TL manevi ve şimdilik 4.000 TL maddi tazminat talep edildi.
🏛️ İdare mahkemesi ve bölge idare mahkemesi ne dedi?
İdare mahkemesi, Adli Tıp Kurumu 7. İhtisas Kurulunun 29.09.2021 tarihli raporunu hükme esas aldı. Rapora göre gebelik takibi ve normal doğum tıbben uygundu, sezaryen endikasyonu yoktu; bu tür anomalilerin tüm gebeliklerde %3-6 oranında görülebileceği, doğum öncesi incelemelerin her anomaliyi gösteremeyebileceği ve anne karnında tedavi imkânı bulunmadığı belirtiliyordu. Rapor, hekimlerin uygulamalarının tıp kurallarına uygun olduğu ve idarenin “görünür bir hatasının saptanmadığı” sonucuna oybirliğiyle ulaşmıştı. Mahkeme hizmet kusuru bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetti.
Bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu reddetti. Aile temyizde; risk saptanmasına rağmen yeterli bilgi verilmediğini, normal doğumun zararı ağırlaştırdığını, ameliyatın gecikmesinin sinir hasarını artırdığını, doğumun tam teşekküllü bir hastanede yapılmadığını ve raporun hükme esas alınabilir nitelikte olmadığını ileri sürdü. Davalı idare temyize cevap vermedi.
📜 Hizmet kusuru ve bilirkişi raporuna ilişkin çerçeve
Daire, değerlendirmesini şu dayanaklara oturtmuştur:
- Anayasa m.125: İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
- 2577 sayılı İYUK m.2/1-b: İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tam yargı davası açabilir.
- İYUK m.31 ve HMK m.266, 280, 281: Çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde bilirkişiye başvurulur; taraflar rapordaki eksiklerin tamamlattırılmasını, belirsizliklerin açıklattırılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir.
- 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.16: Adli Tıp Üst Kurulları, ihtisas kurullarının yeterince kanaat verici bulunmayan raporlarını inceleyerek kesin karara bağlar.
Daireye göre hizmet kusuru, kamu hizmetinin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel bozukluk ya da aksaklıktır ve hizmetin kötü, geç veya hiç işlememesi hâllerinde ortaya çıkar. Riskli bir hizmet olan sağlık hizmetinde idarenin tazmin yükümlülüğü, zararın hizmet kusurundan doğmasına bağlıdır. Bu tespitin yapılabilmesi için bilirkişinin somut tıbbi verileri kullanarak her türlü şüpheden uzak, nesnel bir sonuca ulaşması ve kanaatini somut gerekçelerle açıklaması gerekir. Daire, somut verilere dayanmayan ve yalnızca varsayıma dayalı görüş bildiren raporların hükme esas alınması hâlinde kişilerin anayasal haklarına yeterli yargısal güvence sağlanmamış olacağını vurgulamıştır.
🧩 Danıştay’ın raporda cevap aradığı altı soru
Kararın en somut bölümü, Daire’nin yeni raporda açıklığa kavuşturulmasını istediği konuların tek tek sayılmasıdır:
- Tespit edilememe: Risk saptanan Haziran 2016 ile ventrikül genişlemesinin görüldüğü Kasım 2016 arasında annenin düzenli kontrole gittiği dikkate alındığında, kesenin yeri, büyüklüğü ve özellikleri itibarıyla tespit edilememesinde kusur bulunup bulunmadığı; kusur varsa bu anomalinin gebeliğin sonlandırılması sebepleri arasında yer alıp almadığı ve ailenin bu hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığı.
- Yakın takip ve amniyosentez: Tarama testindeki riskin yakın takip ihtiyacı doğurup doğurmadığı; açık nöral tüp defekti riski bulunan durumlarda teşhise imkân veren amniyosentez testinin önerilmemesinin kusur sayılıp sayılmayacağı.
- Ventrikül genişlemesi ve konsültasyon: Genişlemenin tespitinde gecikme olup olmadığı ve beyin cerrahisi konsültasyonu istenmesinin gerekip gerekmediği.
- Doğum yöntemi konusunda bilgilendirme: Ailenin yalnızca genişleme hakkında bilgilendirildiği, bilgilendirmenin doğum yöntemini içermediği; dosyadaki görüşlere göre bu vakaların %90’ına hidrosefalinin eşlik ettiği ve Doğum ve Sezaryen Eylemi Yönetim Rehberinde hidrosefalinin sezaryen endikasyonları arasında sayıldığı dikkate alınarak, ailenin sezaryen seçeneği konusunda bilgilendirilip bilgilendirilmediği.
- Normal doğumun uygunluğu: Bu tablo karşısında normal doğumun tıbben uygun olup olmadığı ve çocuğun durumunu ağırlaştırıp ağırlaştırmadığı.
- Doğum sonrası tedavi ve sevk: Uygulanan tedavilerin uygunluğu, tam teşekküllü hastaneye sevkte gecikme olup olmadığı ve varsa bu gecikmenin zararı artırıp artırmadığı.
Daire, bu soruların aydınlatılması için Adli Tıp Kurumu Üst Kurulundan, ailenin iddialarını gözeten ve tıbbi süreci bir bütün olarak ele alan, tutarlı ve bilimsel değerlendirmeler içeren bir rapor alınması gerektiğine hükmetti.
🔎 Bozmanın anlamı ve sınırları
Karar, hastanenin kusurlu olduğunu tespit etmemektedir. Bozma, uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmayan bir rapora dayanılarak eksik inceleme yapılmasına dayanır. Dosya bölge idare mahkemesine gönderilmiş olup kusurun bulunup bulunmadığı, alınacak yeni raporla belirlenecektir.
Kararın genel değeri, tıbbi hizmet kusuru davalarında bilirkişi raporunun “genel kabul görmüş kurallara uygun” gibi soyut bir sonuçla yetinemeyeceğini göstermesidir. Rapor; tarama testindeki risk ile sonraki takip arasındaki bağı, ek tetkik önerilip önerilmediğini, doğum yöntemi konusunda ailenin aydınlatılıp aydınlatılmadığını ve sevk sürecini ayrı ayrı tartışmalıdır. Daire’nin dördüncü sorusu, aydınlatma yükümlülüğünün yalnızca müdahaleye rıza ile sınırlı olmadığını, alternatif doğum yöntemleri hakkında bilgi verilmesini de kapsayabileceğini düşündürmektedir.
Danıştay 10. Dairesinin sağlık hizmetine ilişkin diğer kararları için matbu onam formu ve kayıt eksikliği, onam varken manevi tazminat ve tıbbi hatada KYOK ve dava süresi yazılarına bakılabilir. Özel hastanede doğumla ilgili Yargıtay yaklaşımı ise doğumda komplikasyon mu hata mı yazısında ele alınmıştır.
❓ Sık sorulan sorular
Kamu hastanesindeki tıbbi hatada dava kime ve hangi yargı yerinde açılır?
Adli Tıp Kurumu raporu mahkemeyi bağlar mı?
Danıştay hastaneyi kusurlu buldu mu?
Aileye sezaryen seçeneğinin anlatılmaması kusur sayılabilir mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; idare hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Danıştay 10. Dairesinin mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Taraf adları kaynakta anonimdir; kişilerin belirlenebilir olmaması için hastane adları yazıya ve PDF derlemesine alınmamıştır. Karar kesin olarak verilmiş bir bozma kararı olup davanın sonucu, alınacak yeni Adli Tıp raporuna ve bölge idare mahkemesinin değerlendirmesine göre belirlenecektir. Benzer bir dosyada sonuç, tıbbi kayıtlara, tetkiklere ve bilirkişi incelemesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
Bulunduğunuz il için: İl il idare hukuku avukatı sayfaları




