Haciz Müzekkeresine Banka Cevabı – Yargıtay 12. HD 2026/4546
Alacaklı, borçlusunun bir bankadan mahkeme ilamına dayalı alacağı olduğunu öğrenir ve icra dosyasından bankaya haciz yazısı gönderilmesini sağlar. Bankanın cevabı alacaklıyı tatmin etmez: Yazıda ilamın kesinleşme durumu, bankanın tasfiye süreci, borçlunun kefil olduğu kredi ve blokeler anlatılır, ama icra dosyasına o gün para gelmez. Alacaklı, bu cevabın gerçeğe aykırı olduğunu ve tahsilatı engellediğini ileri sürerek bankaya karşı tazminat davası açar. Uyuşmazlığın düğüm noktası, bankaya gönderilen yazının hukuki niteliği ve bankanın cevabının gerçekten haksız fiil sayılıp sayılamayacağıdır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 17.06.2026 tarihli ve E.2026/2136, K.2026/4546 sayılı kararıyla, bankayı 449.518,30 TL tazminata mahkûm eden Bakırköy 10. İcra Hukuk Mahkemesi kararını ve bu karara yönelik istinafı esastan reddeden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi kararını oy birliğiyle bozmuştur. Daireye göre bankaya gönderilen yazı İİK m.89 kapsamında bir haciz ihbarnamesi değil, İİK m.78 kapsamında bir haciz müzekkeresidir; uyuşmazlık genel haksız fiil hükümlerine göre çözülmeli ve bu hükümlerin koşulları somut olayda gerçekleşmemiştir.
🏦 Takip, ilam ve bankaya giden yazı
Davacı alacaklı, dava dışı takip borçlusu hakkında Bakırköy 7. İcra Müdürlüğünün 2011/12518 Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatmıştır. Takip kesinleşmiştir. Davacıya göre takip borçlusunun, davalı bankadan İstanbul’daki bir asliye mahkemesinin ilamına dayanan bir alacağı bulunmaktadır.
Bu alacağın haczi için icra dosyasından bankaya 07.11.2012 tarihli haciz yazısı gönderilmiştir. Banka, yazıya 29.11.2012 tarihinde cevap vermiştir. Davacının iddiaları şöyle özetlenebilir:
- Haciz yazısının bankaya tebliğ edildiği tarihte ilgili mahkeme kararı Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.
- Banka buna rağmen ilamın kesinleşmediğini ve borçlunun banka nezdinde alacağı bulunmadığını bildirerek alacağı inkâr etmiştir.
- Bu gerçeğe aykırı beyanlar icra dosyasının tahsilini engellemiş ve alacaklıyı zarara uğratmıştır.
Davacı, haksız fiil hükümlerine dayanarak şimdilik 500.000,00 TL tazminatın avans faiziyle birlikte bankadan tahsilini istemiştir. Dava Bakırköy 10. İcra Hukuk Mahkemesinde görülmüştür. Kararda davalı bankanın tasfiye sürecine girdiği ve başka bir kuruluşa devredildiği de belirtilmektedir.
⚖️ İcra mahkemesi ve istinaf: tazminat kabul
Bakırköy 10. İcra Hukuk Mahkemesi 26.03.2024 tarihli kararıyla (2022/553 E., 2024/196 K.) davayı kısmen kabul etmiş ve 449.518,30 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmetmiştir.
Davalının istinaf başvurusu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 15.01.2026 tarihli kararıyla (2024/2341 E., 2026/99 K.) esastan reddedilmiştir. Böylece iki derece mahkemesi, bankanın cevabını tahsilatı engelleyen ve tazminat gerektiren bir davranış olarak değerlendirmiştir. Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
📑 Müzekkere mi, ihbarname mi?
Yargıtay’ın ilk tespiti, bankaya gönderilen yazının niteliğine ilişkindir. Daireye göre uyuşmazlığa konu yazı, İİK m.89 uyarınca düzenlenmiş bir haciz ihbarnamesi değil, İİK m.78 kapsamında gönderilmiş bir haciz müzekkeresidir. Bu ayrımın sonucu doğrudan sorumluluk rejimini belirler.
İİK m.89, üçüncü kişi elindeki alacak ve mallar için özel bir sistem kurar. Haciz ihbarnamesine süresinde itiraz eden üçüncü kişi hakkında alacaklı, verilen cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü kişinin cezalandırılmasını ve tazminata mahkûm edilmesini isteyebilir; icra mahkemesi tazminat istemini genel hükümlere göre çözer (İİK m.89/4). Yargıtay, yazı bir haciz ihbarnamesi olmadığı için uyuşmazlığın İİK m.89/4’teki özel tazminat sorumluluğu kapsamında değerlendirilemeyeceğini, genel haksız fiil hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davacının talebi de zaten haksız fiile dayanıyordu. Ancak bu nitelendirme, ispat edilmesi gereken unsurları değiştirir: Artık yalnızca “cevabın aksinin ispatı” yetmez; hukuka aykırılık, kusur, zarar ve illiyet bağının her biri ayrı ayrı ortaya konmalıdır.
🧩 Haksız fiilin dört unsuru
Daire, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49’da düzenlenen haksız fiil sorumluluğu için şu unsurların birlikte gerçekleşmesi gerektiğini hatırlatmıştır:
- Hukuka aykırı fiil: Bankanın cevabı gerçeğe aykırı olmalı ya da başka bir yönden hukuka aykırı bulunmalıdır.
- Kusur: Banka bu cevabı kasten veya ihmalle vermiş olmalıdır.
- Zarar: Alacaklının malvarlığında bir eksilme doğmalıdır.
- Uygun illiyet bağı: Zarar, bankanın cevabının olağan sonucu olmalıdır.
Yargıtay’ın değerlendirmesi ilk unsurda düğümlenmiştir. Cevap hukuka aykırı bulunmadığı için diğer unsurların tartışılmasına gerek görülmemiş; ayrıca bankanın sonraki davranışı, alacağı gizleme ya da tahsili engelleme iradesinin bulunmadığını gösteren bir olgu olarak ele alınmıştır.
🔎 Bankanın cevabı neden gerçeğe aykırı bulunmadı?
Daire, bankanın 29.11.2012 tarihli cevap yazısını ayrıntılı biçimde incelemiştir. Tespite göre banka, takip borçlusunun kendisinden alacağı bulunmadığı yönünde soyut bir beyanda bulunmamıştır. Yazıda İcra Müdürlüğüne şu konular ayrıntılı olarak bildirilmiştir:
- bankanın tasfiye süreci ve devir işlemleri,
- takip borçlusunun alacaklı olduğu ilamın kesinleşme durumuna ilişkin hukuki değerlendirme,
- takip borçlusunun kefili olduğu kredi nedeniyle mevcut teminat riskleri,
- bloke edilen meblağlar ve banka kayıtlarına göre mevcut hukuki durum.
Dosyadaki ikinci önemli olgu, sonraki ödemedir. Banka, ilam doğrultusunda yaptığı hesaplama sonucunda takip borçlusunun bankadan olan alacağından mahsup işlemlerini yapmış ve kalan 451.447,89 TL‘yi 03.04.2014 tarihinde sıra cetveli yapılmak üzere Bakırköy 7. İcra Müdürlüğündeki takip dosyasına yatırmıştır.
Yargıtay bu iki olguyu birlikte değerlendirerek şu sonuca varmıştır: Bankanın cevabı gerçeğe aykırı değildir ve davacının zararına yol açacak şekilde hukuka aykırı bir davranış oluşturmamaktadır. Üstelik sonradan hesaplanan alacak icra dosyasına yatırıldığına göre bankanın alacağı gizleme veya tahsili engelleme iradesiyle hareket ettiğinden söz edilemez. Haksız fiil sorumluluğunun unsurları gerçekleşmemiştir; davanın reddi gerekirken kabulü ve istinafın esastan reddi isabetsizdir.
Daire, İİK m.364/2’nin göndermesiyle uygulanan HMK m.373/1 uyarınca bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış, icra hukuk mahkemesi kararını bozmuş, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine 17.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
📌 Uygulamaya yansıması
Karar, bankalara ve diğer üçüncü kişilere icra dosyasından gönderilen yazıların cevaplanmasında iki ayrı sorumluluk rejimi bulunduğunu hatırlatır. Haciz ihbarnamesi söz konusuysa İİK m.89’un kendine özgü süreleri, “zimmetinde sayılma” sonucu ve 89/4’teki tazminat yolu gündeme gelir. Yazı İİK m.78 kapsamında bir haciz müzekkeresiyse, cevap nedeniyle tazminat isteyen alacaklı genel hükümlere döner ve TBK m.49’un tüm unsurlarını ispat etmek durumunda kalır.
Kararın ikinci mesajı, cevabın içeriğine ilişkindir. Hukuki tartışma içeren, ilamın kesinleşme durumu ve teminat riskleri gibi konuları açıklayan ayrıntılı bir cevap, sonradan alacaklının beklentisine uymasa da tek başına “gerçeğe aykırı beyan” sayılmamıştır. Mahsup sonrası bakiyenin icra dosyasına yatırılması da bankanın iradesini gösteren bir olgu olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte karar, alacağı açıkça ve dayanaksız biçimde inkâr eden bir üçüncü kişinin sorumluluğu hakkında genel bir sonuç ortaya koymaz.
Haciz ihbarnamesine ilişkin farklı meseleler için haciz ihbarnamesinde miktar, doğacak alacağın haczi ve aracı kuruma haciz ihbarnamesi kararlarına bakılabilir.
🗨️ Soru ve cevaplar
Haciz müzekkeresi ile haciz ihbarnamesi arasındaki fark bu davada neyi değiştirdi?
Banka hangi gerekçeyle sorumlu tutulmadı?
Tazminat davası neden icra hukuk mahkemesinde görüldü?
Bozmadan sonra dava ne olacak?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; icra ve haciz uygulamasına ilişkin diğer değerlendirmeler Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar, 2012 yılında gönderilen bir haciz yazısına verilen cevaba ve tasfiye sürecindeki bir bankanın o tarihteki kayıtlarına dayanır; bozma sonrası yargılama sürmektedir. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; yazının İİK 78 veya İİK 89 kapsamında olup olmadığına, cevabın içeriğine, sonradan yapılan ödemelere ve zarar ile cevap arasındaki bağa göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
