Kira Bitince Otel Markası – İzmir BAM 11. HD 2026/1361
Bir aile, yıllardır işlettiği otelin adını marka olarak tescil ettirir; sonra oteli bir şirkete kiraya verir. Kira sözleşmesiyle aynı gün bir de marka kullanım sözleşmesi imzalanır: kiracı, oteli bu adla işletebilecektir. Beş yıllık kira süresi dolar, malik tahliye davası açar; kiracı ise oteli aynı adla, tentelerde, internet sitesinde ve turizm platformlarında işletmeye devam eder. Kiracıya göre bu bir marka tecavüzü değildir; o yalnızca malikin otelini, malikin adıyla işletmektedir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi bu savunmayı kabul etmemiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 17.09.2026 tarihli ve E.2025/102, K.2026/1361 sayılı kararıyla, kiracı şirketin otel sahibine ait markaya tecavüz ettiğini tespit eden ve markanın fiziki ortamda ve sosyal medyada kullanılmasını engelleyen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu oy birliğiyle esastan reddetmiştir. Karar kesinleşmemiştir; temyiz yolu açık bırakılmıştır.
📑 Aynı gün imzalanan üç belge
Davacı, bir başka paydaşla birlikte İzmir ilindeki iki taşınmazın malikidir; taşınmazlarda uzun süredir kendisi ve ailesi otel işletmiştir. Otelin adı, davacı adına 41, 43 ve 44. sınıflarda marka olarak tescillidir.
Taşınmaz önce, davalı ile arasında organik bağ bulunan başka bir şirkete 08.03.2016 tarihli sözleşmeyle kiralanmıştır. Bu şirketin talebiyle sözleşme 08.06.2017’de feshedilmiş ve aynı gün üç belge imzalanmıştır:
- Kira sözleşmesi: Davacı ile davalı şirket arasında, beş yıl süreli (ilk derece kararının özetinde kira sözleşmesinin tarihi 16.06.2017 olarak da geçmektedir).
- Marka kullanım sözleşmesi: Davalı şirketin davacının markasını kullanmasına ilişkin. Davacıya göre davalı bu kullanım için hiçbir ücret ödememiştir.
- Marka vazgeçme/geri çekme sözleşmesi: Davacı ile davalı şirketin yetkilisi ve onun kardeşi arasında. Bu kişiler, kendi adlarına yaptıkları 35. ve 43. sınıftaki benzer marka başvurularından vazgeçmiş; sözleşmenin 2/b maddesinde davacının ibarelerinin aynısını ve benzerlerini kullanmayacaklarını, 3. maddesinde ise bu taahhüdün ortak oldukları ve organik bağ içinde bulundukları tüm şirketleri bağlayacağını kabul etmiştir.
Davacı, Türk Patent ve Marka Kurumu’na vazgeçme beyanı verilmesine rağmen davalının otel çevresindeki tentelerde, internet sitesinde, sosyal medyada ve turizm sitelerinde markayı kullandığını, 08.08.2017 tarihinde ihtarname gönderdiğini belirterek tecavüzün menini, internetteki kullanımların kaldırılmasını ve erişimin engellenmesini istemiştir.
🛡️ Kiracının savunma hattı
Davalı şirketin cevap dilekçesi yasal süreden sonra sunulmuştur; savunmaları istinaf aşamasında daha ayrıntılı biçimde tekrarlanmıştır:
- Davanın gerçek amacı marka korumak değil, şirketi taşınmazdan tahliye ettirmektir; malik ayrıca tahliye ve kira bedeli tespiti davaları açmıştır.
- Marka kullanımı kira sözleşmesiyle birlikte başlamış, dava açılıncaya kadar beş yıldan uzun süre devam etmiştir; davacı bu kullanıma uzun süre sessiz kalarak rıza göstermiştir.
- Kullanım sözleşmesi ile vazgeçme sözleşmesi aynı gün yapılmıştır; aynı taraflar arasında aynı gün birbirine zıt iki sözleşme yapılması hayatın olağan akışına aykırıdır. Vazgeçme sözleşmesi, kullanım hakkını geri almak için değil, önceki marka başvurularını geri çektirmek için yapılmıştır.
- Marka, davacının kullanımından ayrı bir hizmette değil, davacıya ait otelin kiracı sıfatıyla işletilmesinde kullanılmıştır; davacının bu marka altında işlettiği başka bir otel yoktur.
- Kullanım, şirketin kendi ticaret unvanı kapsamındadır.
🔎 İlk derece: iltibas ve vazgeçme taahhüdü
İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (17.10.2024, 2022/117 E., 2024/223 K.) bilirkişi raporu doğrultusunda şu tespitleri yapmıştır:
- Davacının markası ile davalının fiziki ve internet ortamındaki kullanımı arasında fonetik benzerlik vardır; ortalama tüketici bakımından iltibas koşulları oluşmuştur.
- Vazgeçme sözleşmesinin yapıldığı tarihte davalı şirket temsilcisinin yetkisi devam etmektedir ve sözleşme bağlı şirketler ile iştirakler bakımından da geçerlidir.
- Bu nedenle davalı, kira sözleşmesine bağlı marka hakkını kullanamaz.
Mahkeme davayı kabul etmiş; davalının davacı markasına tecavüz ettiğinin tespitine ve markanın fiziki ortamda ve sosyal medyada kullanılmasının engellenmesine karar vermiştir.
🏛️ Bölge adliye: lisans kira süresine bağlı
Daire, HMK m.355 uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzeniyle sınırlı inceleme yapmıştır. Gerekçenin bir cümlesinde ilk derece kararı “ret” olarak özetlense de, aynı gerekçenin başında, ilk derece özetinde ve hüküm fıkrasında davanın kabul edildiği açıkça görülmektedir; istinaf başvurusu, kabul hükmüne karşı davalı tarafından yapılmıştır.
Daire istinaf itirazlarını yerinde görmemiş ve kararını dört dayanağa oturtmuştur:
- Hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişlidir.
- Taraflar arasındaki marka kullanım sözleşmesi, kira sözleşmesinin süresi ile sınırlı olarak düzenlenmiştir.
- Dava tarihi itibarıyla kira sözleşmesinde belirlenen süre dolmuştur.
- Davacının 20.01.2022’de açtığı tahliye taahhüdüne dayalı tahliye davası sulh hukuk mahkemesince (2022/420 E., 2024/418 K.) kabul edilmiş; İzmir BAM 23. Hukuk Dairesi (2024/4655 E., 2026/1601 K.) istinaf başvurusunu kesin olarak esastan reddetmiştir.
Sonuçta istinaf başvurusu HMK m.353/1-b-1 uyarınca esastan reddedilmiş; 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL mahsup edilerek bakiye 304,40 TL’nin davalıdan alınmasına karar verilmiştir. Karar 17.09.2026’da oy birliğiyle, tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere verilmiştir.
🧭 Kira ile marka lisansının kesiştiği yer
Karar, kira hukuku ile marka hukukunun aynı işletmede üst üste bindiği bir durumu çözüyor. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre marka hakkı lisans konusu olabilir (SMK m.148/1) ve bu tür hukuki işlemler yazılı şekle tabidir (SMK m.148/4). Marka sahibinin izni olmaksızın markanın kullanılması ve lisansla verilen hakların izinsiz genişletilmesi ise marka hakkına tecavüz sayılır (SMK m.29/1-a ve ç).
Dairenin yaklaşımından çıkan ayrımlar şöyle özetlenebilir:
- Kullanım izninin ömrü sözleşmeye bağlıdır: Marka kullanım sözleşmesi kira süresiyle sınırlı kurulmuşsa, kira süresinin dolmasıyla kullanım izni de sona erer. Kiracının taşınmazda fiilen kalmaya devam etmesi, markayı kullanma yetkisini kendiliğinden uzatmaz.
- “Malikin otelini işletiyorum” savunması: Davalı, markayı ayrı bir hizmette değil malikin otelinde kullandığını savunmuştur. Bu savunma, izin süresi dolduktan sonraki kullanımı tecavüz olmaktan çıkarmamıştır.
- Tahliye hükmünün etkisi: Tahliye taahhüdüne dayalı davanın kesin olarak kabul edilmesi, kira ilişkisinin sona erdiğini teyit eden ve marka davasında da gerekçeye alınan bir olgu olmuştur.
- Vazgeçme taahhüdü: Kiracı tarafın yetkilileri, benzer ibareleri kullanmama yükümlülüğünü bağlı şirketleri de kapsayacak biçimde üstlenmiştir; ilk derece mahkemesi bu taahhüdü davalı şirket bakımından da bağlayıcı saymıştır.
Davalının “beş yıldan uzun sessiz kalma” savunması gerekçede ayrıca tartışılmamıştır. Ancak Daire, kullanımın sözleşmeye dayalı ve kira süresiyle sınırlı olduğunu kabul ettiğinden, izinli dönemdeki kullanım ile izin süresi dolduktan sonraki kullanım birbirinden ayrılmış olmaktadır. Markada sessiz kalma savunmasının şartları için markada beş yıl sessiz kalma kararına, otel adlarında marka korumasının başka bir görünümü için ilçe adlı otel ve tanınmış marka kararına, tahliye taahhüdünün kira ilişkisindeki etkisi için tahliye taahhüdü ve yeni kira kararına bakılabilir.
💬 Sorular ve cevaplar
Kiracı, kiraladığı otelin tescilli adını kira bittikten sonra kullanabilir mi?
Kiracının kullanımı neden 'kendi ticaret unvanı' sayılmadı?
Marka davası ile tahliye davası arasında nasıl bir bağ kuruldu?
Bu karar kesinleşti mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; marka ve kira uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin Bedesten (mevzuat.adalet.gov.tr) sisteminde yayımlanan ve henüz kesinleşmemiş kararından derlenmiştir. Karar; kira sözleşmesine bağlanmış bir marka kullanım sözleşmesine, aynı gün imzalanan vazgeçme taahhüdüne ve kesinleşmiş bir tahliye kararına dayanır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; lisans sözleşmesinin süresine ve kapsamına, tescil sınıflarına, kullanımın biçimine, tarafların sessiz kalma süresine ve kira ilişkisinin durumuna göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
