Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal Kararlarİş Hukuku

Güvenlik Kartı İptali ve İşe İade – AYM 2021/29752

Özel güvenlik görevlisinin işi, bir idari izne bağlıdır: Kimlik kartı ve çalışma izni olmayan kişi bu görevi yapamaz. Peki kart, kesinleşmiş bir mahkûmiyet nedeniyle iptal edilip iş sözleşmesi feshedildikten sonra mahkûmiyet ortadan kalkar, yerine hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilir ve kart yeniden düzenlenirse ne olur? Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, bu soruyu “fesih, fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirilir” ilkesi üzerinden ele aldı ve üç üyenin karşı oyuna rağmen başvuruyu kabul edilemez buldu.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 2.7.2026 tarihli ve 2021/29752 başvuru numaralı kararıyla (Resmî Gazete: 6.10.2026, sayı 33392), işe iade davasının reddi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasını oy çokluğuyla, masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiasını ise oy birliğiyle açıkça dayanaktan yoksun bularak kabul edilemez ilan etmiştir.

Kısa özet: Bir kamu kurumunda özel güvenlik görevlisi olarak çalışan başvurucu, hırsızlık suçundan verilen ve kesinleşen 1 yıl 13 ay hapis cezası üzerine kimlik kartını ve iş sözleşmesini kaybetti. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi, Başsavcılığın CMK 308/A itirazı üzerine yeniden inceleme yapıp suç vasfını değiştirdi ve 5 ay hapis cezası için HAGB kararı verdi; kart da yeniden düzenlendi. İş mahkemesi işe iadeye hükmetti, ancak bölge adliye mahkemesi fesih tarihinde kartın bulunmadığını esas alarak davayı reddetti. AYM Genel Kurulu bu yorumu keyfî görmedi.

🪪 Kartın iptalinden yeniden düzenlenmesine

Başvurucu, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Kredi ve Yurtlar Kurumunun Bitlis İl Müdürlüğünde özel güvenlik personeli olarak çalışıyordu. Hakkında açılan ceza davasında Adilcevaz Asliye Ceza Mahkemesi, 7.12.2017 tarihli kararla bina içinde muhafaza altındaki eşyaya yönelik hırsızlık suçlamasıyla 1 yıl 13 ay hapis cezasına hükmetti. İstinaf başvurusu Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince 9.4.2018’de kesin olarak reddedildi; karar 28.6.2018’de kesinleşti.

Olayların zaman çizelgesi uyuşmazlığın özünü oluşturuyor:

  • 23.10.2018: Valilik, başvurucunun özel güvenlik görevlisi olma şartlarını kaybettiği gerekçesiyle kimlik belgesini ve çalışma iznini iptal etti; işveren iş sözleşmesini feshetti.
  • 9.1.2019: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı, kesinleşen karara CMK 308/A uyarınca itiraz etti; Ceza Dairesi aynı gün yeniden incelemeye karar verdi.
  • 19.3.2019: Başvurucu, işçilik alacaklarıyla birlikte işe iade davası açtı ve ceza dosyasındaki yeniden incelemenin bekletici mesele yapılmasını istedi.
  • 3.5.2019: Ceza Dairesi suç vasfını “suç eşyasını satın alma veya kabul etme” olarak değiştirdi; 5 ay hapis ve 4 gün adli para cezasına hükmederek HAGB’ye karar verdi.
  • 27.6.2019: Başvurucunun özel güvenlik görevlisi kimlik kartı yeniden düzenlendi.

Yani fesih tarihinde geçerli bir kart yoktu; ancak işe iade davası görülürken hem mahkûmiyet hükmü değişmiş hem de kart geri verilmişti.

🏛️ İş mahkemesi ile istinaf arasındaki ayrılık

Bitlis Asliye Hukuk Mahkemesi (iş mahkemesi sıfatıyla) davayı önce arabuluculuk sonrası iki haftalık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle reddetti. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi bu kararı kaldırdı: Son tutanakta imza tarihi bulunmadığından, tereddüt hâlinde süre aleyhine işleyen kişi lehine yorum yapılmalı ve davanın süresinde açıldığı kabul edilmeliydi.

Yeniden yapılan yargılamada mahkeme, 6.8.2020’de feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verdi. Gerekçeye göre işlem kesinleşmemiş bir mahkûmiyete göre tesis edilmiş, sonradan HAGB kararı verilmiş ve kart yeniden düzenlenmişti; ayrıca başvurucunun başka işlerde değerlendirilmesi düşünülmemiş, feshin son çare olması ilkesi uygulanmamıştı.

İşveren istinafta, kartı iptal edilen başvurucunun 696 sayılı KHK uyarınca başka bir pozisyonda çalıştırılamayacağını savundu. Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi 26.3.2021’de ilk derece kararını kaldırıp davayı kesin olarak reddetti. Gerekçenin özü şuydu: Özel güvenlik görevi idarenin vereceği izin belgesine bağlıdır; fesih tarihinde kart iptal edilmiş olduğundan işçinin yeterlilik şartı ortadan kalkmıştır ve fesih, fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirilir.

🔎 Genel Kurul çoğunluğunun yaklaşımı

Genel Kurul, şikâyeti hakkaniyete uygun yargılanma hakkı kapsamında inceledi. Başlangıç noktası, AYM’nin yerleşik sınırıdır: Hukuk kurallarının yorumu derece mahkemelerine aittir; Anayasa Mahkemesi ancak bariz takdir hatası veya açık keyfîlik hâlinde müdahale eder.

Çoğunluk, bölge adliye mahkemelerinin özel güvenlik kartı iptaline dayalı fesihlerde aynı ölçütü istikrarlı biçimde uyguladığını tespit etti. Kararda Van, Erzurum, Adana ve Sakarya bölge adliye mahkemelerinin 2024-2026 tarihli kararları ile Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin “feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığının tespitinde fesih tarihindeki koşulların esas alınması” gerektiğini vurgulayan kararı aktarıldı.

Bu içtihat zemini karşısında Genel Kurul’a göre, fesih tarihinde yeterlilik şartını kaybetmiş bir işçinin özel güvenlik personeli olarak çalıştırılmasının yasal olarak mümkün olmadığı ve bu nedenle geçerli fesih koşulunun bulunduğu sonucuna varmak keyfî ve temelsiz değildir. Başvurucunun itirazları “kanun yolu şikâyeti” niteliğinde görüldü.

📎 Kararın tam metni: Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun 2.7.2026 tarihli, 2021/29752 başvuru numaralı kabul edilemezlik kararı PDF olarak buradan okunabilir.

🧩 Önceki ihlal kararlarından farkı: idari yargı süreci

AYM daha önce özel güvenlik kartı iptaline dayalı fesihlerde ihlal kararları vermişti. Genel Kurul bu kararları özetleyerek mevcut başvurunun neden farklı olduğunu açıkladı:

  • B. No: 2019/39177: Kartın iptaline karşı açılan davada idare mahkemesi işlemi iptal etmişti; buna rağmen iş davası fesih tarihindeki iptal işlemi geçerliymiş gibi reddedilmişti. İki yargı kolundan çelişkili sonuç çıktığı için ihlal bulunmuştu.
  • B. No: 2018/20020: Başvurucunun somut verilerle desteklenen itirazları ve idari yargı sürecinin bekletici mesele yapılması talebi karşılanmadığı için gerekçeli karar hakkı ihlal edilmişti.
  • B. No: 2019/29610: Kart iptalinin dayanağı tartışılmadan ve kesinleşmemiş idari dava beklenmeden karar verildiği için ihlal bulunmuştu.

Bu kararların ortak paydası, idari yargıda kart iptaline karşı yürüyen bir sürecin bulunmasıydı. Mevcut dosyada ise başvurucu kartın iptaline karşı iptal davası açmamıştı; kart, ceza yargılamasındaki değişiklik üzerine idarece yeniden düzenlenmişti. Çoğunluk, idari yargının vereceği bir kararın adli yargıyı etkileyebileceği bir durum bulunmadığını vurguladı.

⚖️ Masumiyet karinesi iddiası

Başvurucu, kartın iptaline yol açan cezanın sonradan değişmesine rağmen bunun dikkate alınmamasının masumiyet karinesini ihlal ettiğini de ileri sürdü. Genel Kurul, bölge adliye mahkemesinin kararında başvurucu hakkında herhangi bir suça ilişkin saptamada bulunulmadığını, mahkemenin olgusal bir değerlendirmeyle ve mevzuat çerçevesinde feshin geçerliliğine karar verdiğini belirtti. Bu kısım oy birliğiyle açıkça dayanaktan yoksun bulundu. HAGB kararının niteliği ve sonuçları hakkında genel bilgi için sitemizdeki HAGB rehberine bakılabilir.

🗣️ Üç karşı oyun ortak noktası

Kararın en dikkat çekici yönü, hakkaniyete uygun yargılanma şikâyetinde üç üyenin ayrı ayrı karşı oy yazmasıdır. Karşı oyların ortak fikri şudur: Uyuşmazlıkta ceza yargılaması belirleyici unsurdur; mahkûmiyet hükmü değişmiş, HAGB kararı verilmiş ve kart yeniden alınmıştır. İş mahkemesi bu gelişmeleri dikkate alarak işe iadeye karar vermişken bölge adliye mahkemesi bu olgular hakkında ilgili ve yeterli bir değerlendirme yapmamıştır.

Karşı oy sahiplerine göre bu nedenle başvurunun esastan incelenmesi ve gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekirdi. Karşı oylardan biri, farklı yargı kollarındaki kararların birbirini mutlak surette bağlamadığını; ancak aynı olaya ilişkin farklı sonuçların hukuki güvenlik ilkesini zedeleyebileceğini de hatırlatmıştır.

📌 Kararın iş hukuku pratiğine yansıması

Karar, işe iade davalarında yerleşik “fesih anı” ölçütünün anayasal denetimden geçtiğini göstermektedir. Özellikle izin, ruhsat veya belgeye bağlı mesleklerde, fesih tarihinde belgenin bulunmaması geçerli fesih sebebi olarak kabul edilmekte ve sonradan belgenin yeniden alınması, bu tarihteki değerlendirmeyi kendiliğinden değiştirmemektedir.

Kararın çizdiği ayrım da önemlidir. AYM’nin ihlal bulduğu dosyalarda kartın iptaline karşı idari yargıda açılmış ve işçi lehine sonuçlanan ya da sonuçlanması beklenen bir dava vardı. Bu dosyada böyle bir süreç yoktu. Dolayısıyla kararın etkisi, iptal işleminin kendisinin hukuka aykırılığının yargı kararıyla saptandığı durumlara doğrudan taşınamaz.

Kamu kurumlarında çalışan özel güvenlik personelinin farklı bir anayasal sorunu, sendika hakkı bağlamında AYM 2021/48905 kararında ele alınmıştır. Üç karşı oyun varlığı ise HAGB sonrası kartın yeniden alındığı benzer dosyalarda tartışmanın kapanmadığını göstermektedir.

💬 Sık sorulan sorular

Kart sonradan geri verilince fesih geçersiz hâle gelir mi?

Bu dosyada bölge adliye mahkemesi, feshin fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirileceğini kabul etmiş ve kartın sonradan yeniden düzenlenmesini sonucu değiştiren bir olgu saymamıştır. AYM Genel Kurulu bu yorumu keyfî bulmamıştır.

AYM bu kararda ihlal buldu mu?

Hayır. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin şikâyet oy çokluğuyla, masumiyet karinesine ilişkin şikâyet oy birliğiyle açıkça dayanaktan yoksun bulunarak kabul edilemez ilan edilmiştir. Yargılama giderleri başvurucu üzerinde bırakılmıştır.

Önceki ihlal kararlarıyla arasındaki fark nedir?

Önceki kararlarda kart iptaline karşı idari yargıda bir dava süreci vardı ve iş davası bu süreç dikkate alınmadan sonuçlandırılmıştı. Bu başvuruda kart iptaline karşı iptal davası açılmamıştı; kart, ceza yargılamasındaki değişiklik üzerine idarece yeniden verilmişti.

Karşı oy yazan üyeler hangi hakkın ihlal edildiğini düşündü?

Üç üye de gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği görüşündedir. Onlara göre bölge adliye mahkemesi, mahkûmiyet hükmünün HAGB’ye dönüşmesi ve kartın yeniden alınması gibi davanın sonucuna etkili olguları ilgili ve yeterli bir gerekçeyle karşılamamıştır.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim kanalları iletişim sayfasında; Anayasa Mahkemesinin diğer bireysel başvuru kararları Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun Kararlar Bilgi Bankasında ve Resmî Gazete’de yayımlanan kabul edilemezlik kararından derlenmiştir. Başvurucunun, heyetin ve vekilin adları yazıya alınmamıştır. Karar bir ihlal tespiti içermez; karşı oy gerekçeleri yalnızca bilgi amacıyla aktarılmıştır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; belgenin iptal ve yeniden düzenlenme tarihlerine, idari yargı sürecinin bulunup bulunmadığına, ceza yargılamasının seyrine ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud