İMM’de Değer Kaybı Alt Limiti – Hakem K. 2025/İHK-102165
Kasko poliçelerinin içine eklenen ihtiyari mali mesuliyet (İMM) teminatı, çoğu zaman milyonlarla ifade edilen bir limitle satılır. Kazada aracı hasar gören üçüncü kişi, karşı tarafın trafik sigortası limiti dolduğunda bu yüksek limite güvenerek değer kaybını İMM sigortacısından ister. Oysa poliçenin özel şartlarında, değer kaybı ve dolaylı zararlar için ana limitten çok daha düşük, ayrı bir tavan yazılı olabilir. Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, 30.000 TL’lik değer kaybı tazminatını bu tür bir alt limit nedeniyle 5.000 TL’ye indirmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, 27.10.2025 tarihli ve 2025/İHK-102165 sayılı kararıyla, uyuşmazlık hakeminin poliçedeki değer kaybı alt limitini aşan hükmünü kaldırmış; trafik sigortası limitinin bağlantılı dosyada tükendiğini kabul ederek başvuruyu 5.000 TL üzerinden kısmen kabul etmiş, sigortacının diğer on bir itirazını büyük ölçüde reddetmiştir. Karar, Hakem Karar Dergisinin 64. sayısında yayımlanmıştır.
- Kaza, iki sigortacı ve 30.000 TL’lik hüküm
- Belirleyici kloz: 5.000 TL’lik alt limit
- Trafik sigortası limiti gerçekten tükenmiş miydi?
- Bağlantılı dosyada kesinleşen değer kaybı
- Reddedilen itirazlar ve ispat yükü
- Temerrüt tarihi ve faiz türü
- Yeniden kurulan hüküm ve masraf dağılımı
- Sık sorulan sorular
🚗 Kaza, iki sigortacı ve 30.000 TL’lik hüküm
Başvuranın aracı, 02.09.2024 tarihinde davalı sigorta şirketinin Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesiyle sigortaladığı bir araçla kazaya karışmıştır. Kasko poliçesi, sigortalının üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu da İMM teminatıyla güvence altına almaktadır. Başvuran, aracında oluşan değer kaybı için önce karşı aracın trafik sigortacısına gitmiş, bu sigortacıya karşı yürütülen bağlantılı tahkim dosyasında trafik poliçesinin kalan limiti kadar tazminat almıştır. Ardından limit üstünde kalan zarar için İMM sigortacısına başvurmuştur.
Uyuşmazlık hakemi 23.09.2025 tarihli kararıyla talebi kabul etmiştir. Hükme göre 30.000 TL değer kaybı 02.05.2025’ten itibaren yasal faiziyle sigortacıdan tahsil edilecek, başvurana 1.200 TL başvuru ücreti ile 55 TL tebligat gideri ödenecek ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/17. maddesi uyarınca 30.000 TL vekâlet ücreti verilecektir. Sigorta şirketi vekili bu karara on iki başlık hâlinde itiraz etmiştir.
📑 Belirleyici kloz: 5.000 TL’lik alt limit
Sonucu değiştiren tek itiraz, poliçe limitine ilişkin olandır. Heyet, poliçede şu kaydın bulunduğunu tespit etmiştir: Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek-1 (Değer Kaybı Hesaplama) tablosuna göre hesaplanan araç değer kaybının zorunlu trafik poliçesi limiti üstünde kalan kısmı ile trafik poliçesiyle karşılanamayan gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı yansıma veya dolaylı zararların tazminatı, toplamda olay başı ve poliçe süresince azami 5.000 TL limitle teminat altındadır.
Bu kayıt karşısında Heyet, sigorta şirketinin değer kaybından ancak 5.000 TL ile sınırlı sorumlu olduğunu, uyuşmazlık hakeminin limit üstü tutara hükmettiğini belirterek itirazı kabul etmiştir. Kararın ilke değeri burada yatmaktadır: İMM teminatının genel limiti ne kadar yüksek olursa olsun, poliçe değer kaybı ve dolaylı zararlar için ayrı bir tavan koymuşsa tazminat o tavanla sınırlanmıştır.
Bu yaklaşım, Yargıtay’ın İMM poliçelerinde değer kaybını tartıştığı kararlarla birlikte okunmalıdır. Değer kaybının İMM kapsamı dışında bırakıldığı bir poliçe için Yargıtay 4. HD 2026/4020 kararına, trafik sigortası limitini aşan hasarın İMM’den karşılanmasına ilişkin Hakem K. 2025/617052 kararına bakılabilir. Bu dosyada ise değer kaybı teminat içindedir; tartışma kapsam değil, tutar sınırıdır.
🔗 Trafik sigortası limiti gerçekten tükenmiş miydi?
Sigortacının ikinci itirazı, İMM teminatına başvurulabilmesi için önce trafik sigortası limitlerinin tüketilmesi gerektiğidir. Heyet bu ilkeye karşı çıkmamış, fakat koşulun somut dosyada gerçekleştiğini kabul etmiştir. Bağlantılı dosyadaki tespitler şöyledir:
- Bilirkişi incelemesiyle araçtaki değer kaybı 50.000 TL olarak belirlenmiştir.
- Trafik sigortacısının hasar tazminatı olarak ödediği 180.000 TL mahsup edildiğinde, trafik poliçesinin kalan limiti 20.000 TL‘dir.
- Bu nedenle bağlantılı dosyada 20.000 TL değer kaybı kabul edilmiş ve trafik sigortası limiti tükenmiştir.
Limitin tükendiği anlaşıldığından itiraz reddedilmiştir. Kalan 30.000 TL’lik zararın ise poliçedeki tavan nedeniyle yalnız bir kısmı İMM teminatından karşılanabilmiştir.
🧾 Bağlantılı dosyada kesinleşen değer kaybı
Sigortacı, değer kaybının 04.12.2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yeni genel şartlar ve Ek-1 formülüne göre hesaplanması gerektiğini savunmuştur. Heyet bu itirazı iki katmanda değerlendirmiştir.
İlk olarak, Anayasa Mahkemesinin 14.02.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile ikinci fıkrasının iptal edildiğini hatırlatmıştır. Heyete göre bu karardan sonra genel şartlardaki formülün yasal dayanağı kalmamıştır. Değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarılmış hâlinin piyasa değeri arasındaki farktır ve aracın yaşı, hasar miktarı ve hasarlı parçaların niteliği dikkate alınarak serbest piyasa koşullarında belirlenmelidir. Konunun genel çerçevesi için AYM kararları sonrası değer kaybı uygulaması yazısına bakılabilir.
İkinci ve daha belirleyici olarak Heyet, bağlantılı dosyada alınan raporun benimsendiğini ve 50.000 TL’lik değer kaybı miktarının kesinleştiğini vurgulamıştır. Kesinleşen hüküm nedeniyle aynı zarar için yeniden rapor alınamayacağı gerekçesiyle itiraz reddedilmiştir. Böylece aynı kazadaki değer kaybı iki sigortacıya karşı tek bir tespit üzerinden yürümüştür.
🛑 Reddedilen itirazlar ve ispat yükü
Heyet, 5684 sayılı Kanun’un 30/15. maddesindeki “Hakemler, sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir.” kuralını birçok itirazın cevabında kullanmıştır. Belgeyle desteklenmeyen genel itirazlar sonuç doğurmamıştır:
- Kasko teminat dışı haller: Sigortacı hangi istisnanın uygulanacağına dair belge sunmadığı için itiraz reddedilmiştir.
- Kusur: Kaza tespit tutanağı ve sigorta şirketleri arasındaki mutabakatlı Tramer kusur değerlendirmesi sigortalı sürücüye %100 kusur vermiştir. Kusur tespitinin normatif bir değerlendirme olduğu belirtilerek ayrıca inceleme yaptırılmamıştır.
- Araç maliki: Dosyadaki ruhsat fotokopisi aracın başvurana ait olduğunu göstermiştir.
- Aracın satılıp satılmayacağı: Satış belirsizliğinin zararı ortadan kaldırdığına dair belge sunulmamıştır.
- Önceki hasarlar: TMK m.6 uyarınca iddiayı ispat yükü sigortacıdadır; sigortacı Tramer’den önceki hasarları sorgulayabildiği hâlde somut delil sunmamıştır. Bağlantılı dosyadaki raporda da kaza öncesi hasar ve ağır hasar kaydı tespit edilmemiştir.
- Ekspertiz ücreti ve KDV: Ekspertiz ücreti hakkında hüküm kurulmadığı, talebin değer kaybına ilişkin olduğu için bu itirazların incelenmesine gerek görülmemiştir.
İMM teminatının işleyişine dair temel bilgiler İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası yazısında, aynı teminatta araç mahrumiyeti bedeli ise Yargıtay 4. HD 2026/4465 kararında ele alınmıştır.
⏳ Temerrüt tarihi ve faiz türü
Sigortacının faiz itirazı kısmen haklı bulunmuştur. Heyet, kaskoya dayalı taleplerde temerrüdün TTK m.1427 ve Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4 maddesine göre belirleneceğini, alacağın ihbardan itibaren sigortacının araştırması bitince ve her hâlde 45 gün sonra muaccel olacağını belirtmiştir. Başvuran vekili genel şartlar ekindeki belgelerle 21.04.2025’te sigortacıya başvurmuş, sigortacı 45 gün içinde ödeme yapmadığından 06.06.2025‘te temerrüde düşmüştür. Uyuşmazlık hakeminin esas aldığı 02.05.2025 tarihi bu nedenle düzeltilmiştir.
Faiz türü bakımından ise Heyet, kasko sözleşmelerinin TTK m.3 ve m.4 gereğince mutlak ticari iş olduğunu ve avans faizi istenebileceğini kabul etmiştir. Ancak uyuşmazlık hakemi zaten yasal faize hükmettiği ve başvuran aleyhine itiraz bulunmadığı için sigortacının bu yöndeki itirazı reddedilmiştir.
🧮 Yeniden kurulan hüküm ve masraf dağılımı
Heyet, itirazı açıklanan gerekçeyle kabul etmiş, diğer itirazları reddetmiş ve usulî kazanılmış hakları gözeterek kararı kaldırıp yeniden hüküm kurmuştur:
- Başvuru kısmen kabul edilmiş, 5.000 TL değer kaybı 06.06.2025’ten itibaren yasal faiziyle sigortacıdan alınarak başvurana verilmiş, fazlaya ilişkin istem reddedilmiştir.
- Başvuranın ödediği 1.255 TL başvuru ve tebligat giderinin kabul oranına düşen 209,16 TL’si sigortacıya yüklenmiştir.
- AAÜT uyarınca başvuran lehine 5.000 TL, sigortacı lehine 1.000 TL vekâlet ücretine hükmedilmiştir.
- Sigortacının itiraz aşamasında ödediği 1.255 TL’nin itirazın kabul oranına düşen 1.045,84 TL’si başvurandan alınarak sigortacıya verilmiştir.
Karar, 5684 sayılı Kanun’un 30/12. maddesi uyarınca dava değeri itibarıyla kesin olmak üzere oybirliğiyle verilmiştir. Masraf tablosu, alt limitin yalnız asıl alacağı değil, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin dağılımını da doğrudan etkilediğini göstermektedir: 30.000 TL’lik vekâlet ücreti 5.000 TL’ye inmiş, başvuran ayrıca karşı tarafa vekâlet ücreti ve itiraz gideri ödemekle yükümlü tutulmuştur.
❓ Sık sorulan sorular
İMM limiti yüksekse değer kaybının tamamı karşılanır mı?
İMM sigortacısına gitmeden önce trafik sigortası limitinin dolması gerekir mi?
Değer kaybı İMM dosyasında yeniden hesaplanabilir mi?
Kaskodaki İMM teminatında temerrüt ne zaman başlar?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında bulunmaktadır; sigorta tahkimine ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisinin 64. sayısında yayımlanan itiraz hakem heyeti kararından derlenmiştir. Karar, belirli bir kasko poliçesindeki İMM özel şartına, bağlantılı dosyada kesinleşen değer kaybı tespitine ve dosyaya sunulan belgelere dayanır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; poliçedeki limit ve alt limit kayıtlarına, trafik sigortası limitinin durumuna, kusur ve hasar belgelerine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
