Başvurana Tam mı 1/5 mi Vekâlet? – Hakem K. 2026/61563
Sigorta Tahkim Komisyonunda kazanan tarafın avukatına ne kadar vekâlet ücreti ödeneceği sorusu, uzun süredir iki farklı okumaya konu olmaktadır. Bir görüşe göre 5684 sayılı Kanun m.30/17’deki “beşte bir” kuralı yalnızca talebi reddedilen başvuru sahiplerini korumak için getirilmiştir; diğer görüşe göre kural iki taraf için de geçerlidir. Kasko poliçesinden doğan küçük bir bakiye hasar uyuşmazlığında hakem, bu tartışmayı uzun bir gerekçeyle yeniden açmış, yönetmelik hükmünün kanuna aykırı olduğunu açıkça yazmış, buna rağmen Yargıtay uygulamasıyla birlik sağlamak için o uygulamayı esas almıştır.
Sigorta Tahkim Komisyonu hakemi, 28.01.2026 tarihli ve K-2026/61563 sayılı kararıyla başvuruyu aynen kabul ederek 13.800,08 TL bakiye onarım bedelinin 02.07.2025 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle sigorta şirketinden tahsiline hükmetmiş; vekâlet ücretini de kabul edilen tutar olan 13.800,08 TL olarak belirlemiştir. Karar, Hakem Karar Dergisinin 65. sayısında yayımlanmıştır.
📜 Tartışmanın özü: 30/17 kime uygulanır?
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/17, 6327 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra şu kuralı içermektedir: “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir.”
Sigorta şirketleri Komisyona başvuru yapamadığı için talebi reddedilen taraf pratikte hep başvuru sahibidir. Bu nedenle kuralın amacı, küçük tutarlı başvurularda başvuru sahibinin yüksek karşı vekâlet ücretiyle karşılaşmasını önlemek olarak açıklanmaktadır. Buna karşılık 19.01.2016 tarihli yönetmelik değişikliği, beşte bir kuralını “her iki taraf için de” öngörmüştür. Uygulamada ise iki farklı çizgi oluşmuştur:
- Kararda anılan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/4229 E., 2013/5904 K. sayılı kararında, başvuru sahibi lehine de beşte bir oranında hükmedilen vekâlet ücreti hatalı bulunarak düzeltilmiştir.
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.02.2016 tarihli, 2016/64 E., 2016/1453 K. sayılı kararında ise “reddedilen” kavramının sigorta şirketini de kapsadığı, çünkü başvuru kabul edildiği ölçüde şirketin red talebinin de reddedildiği kabul edilmiştir.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin kararlarında yönetmeliğe atıfla başvuran lehine de beşte bir oranında, maktu tutar gözetilerek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilmektedir.
🚗 Olay: ödenmiş 27.994,26 TL ve bakiye talep
Başvuru sahibine ait araç, kasko poliçesi kapsamında sigortalıyken 24.05.2025 tarihinde trafik kazasına karışmıştır. Başvuran, sigortacının 15 günü aşan süre sonunda yalnızca 18.000,00 TL ödediğini; onarımda orijinal parça yerine eşdeğer, çıkma veya yan sanayi parça kullanıldığını, yüksek iskonto oranları uygulandığını ve zararın KDV dahil karşılanması gerektiğini ileri sürerek belirsiz alacak olarak 10,00 TL bakiye onarım bedeli istemiştir.
Sigorta şirketi; kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, 02.07.2025’te 18.000,00 TL, 04.07.2025’te 312,26 TL ve 9.480,00 TL olmak üzere toplam 27.994,26 TL ödendiğini, KDV’den sorumlu olmadığını, genel şartlar gereği tedarik iskontosu uygulanması gerektiğini, vekâlet ücretinin beşte bir olarak belirlenmesini ve faizin başvuru tarihinden işletilmesini savunmuştur.
Hakem, ödeme savunması üzerine şirkete dekontları sunması için bir haftalık kesin süre vermiş, dekontlar sunulmamıştır. Dosya re’sen atanan bir eksper bilirkişiye gönderilmiş, 11.11.2025 tarihli rapor taraflara tebliğ edilmiş, sigorta şirketi rapora itiraz etmemiştir.
🧾 Bakiye hasar ve KDV
Bilirkişi, yedek parça ve işçilik dahil onarım bedelini KDV dahil 41.794,34 TL olarak belirlemiştir. Hakem raporu hükme esas almış ve KDV konusunda şu değerlendirmeyi yapmıştır: Sigortacı gerçek zararı gidermekle yükümlü olduğundan, zarar görenin 3065 sayılı Kanun gereğince ödemesi gereken KDV de bu zarara dahildir; fatura sunulmamış olması KDV dahil tazminat istenmesine engel değildir.
Hakem, dekontlar sunulmamış olsa da sigortacının başvurudan önce 27.994,26 TL ödediğini hesaba katmış; 41.794,34 TL’den bu tutar düşüldüğünde kalan miktar başvuranın artırılmış talebini karşıladığından talebin aynen kabulüne karar vermiştir.
⏱️ Temerrüt: ihtirazi kayıtsız kabul edilen ilk ödeme
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları m.3.3.4.1’e göre sigortacı, belgelerin eksiksiz verilmesinden ve eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 iş günü içinde incelemeyi tamamlayıp tazminatı ödemekle yükümlüdür; tazminat borcu her hâlde ihbardan itibaren 45 gün sonra muaccel olur.
Hakem burada genel şartlardaki süreyi değil, tarafların davranışını belirleyici saymıştır. Başvuran, 02.07.2025’te yapılan ilk ödemeyi faize ilişkin herhangi bir ihtirazi kayıt koymadan kabul ettiği için bu tarihten önceki dönem için temerrüt faizi isteyemeyecektir. Öte yandan sigortacı tazminatı tam ödemekle yükümlü olduğundan, eksik kalan kısım bakımından temerrüt tarihi 02.07.2025 kabul edilmiş ve bakiyeye ticari temerrüt avans faizi uygulanmıştır.
⚖️ Vekâlet ücreti: hakemin iki aşamalı gerekçesi
Kararı benzerlerinden ayıran bölüm, vekâlet ücretine ilişkin gerekçedir. Hakem önce kendi görüşünü ayrıntılı biçimde ortaya koymuştur:
- Kanunun amacı: 30/17’deki beşte bir kuralının gerekçesi, Komisyona genellikle düşük tutarlar için başvurulması ve talebi reddedilen başvuru sahibinin yüksek vekâlet ücretiyle karşılaşmamasıdır.
- Normlar hiyerarşisi: Yönetmelikte “her iki taraf için de” beşte bir öngörülmesi, kanunda bulunmayan bir kısıtlama getirmektedir; alt norm üst norma aykırı olamaz.
- Savunma talep değildir: HMK m.326 uyarınca yargılama giderleri haklılık oranına göre paylaştırılır. Davalının red savunması teknik anlamda bir “talep” değildir; başvurunun kabulü, şirketin “talebinin reddi” olarak okunamaz.
- Pozitif ayrımcılık: Kanun koyucu zayıf tarafı korumak için ayrım yapabilir; tüketiciden harç alınmaması ve tarifedeki manevi tazminat kuralları buna örnek gösterilmiştir. Silahların eşitliği ilkesi, usule ilişkin bu tür bir ücret düzenlemesiyle çatışmaz.
- Tarife: 30.11.2016 tarihli tarife değişikliğiyle AAÜT m.17/2’de, başvuranın talebi kabul edildiğinde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin esas alınacağı, beşte bir oranının yalnız reddedilen kısım yönünden karşı taraf lehine uygulanacağı düzenlenmiştir; her iki durumda da hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.
Ancak hakem bu görüşle hüküm kurmamıştır. Hakemlerin Yargıtay kararlarına karşı direnme imkânı bulunmadığını, Yargıtayın başvuran lehine maktu tutar gözetilerek, sigorta kuruluşu lehine ise maktu tutar gözetilmeksizin beşte bir oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi yönündeki kararlarının istikrar kazandığını ve temyize açık kararlarla kesin kararlar arasında uygulama birliğinin hukuk güvenliği bakımından zorunlu olduğunu belirtmiştir. Sonuçta AAÜT m.13 ve m.17, Kanun m.30/17 ve yönetmelik m.16/13 birlikte dikkate alınarak başvuran lehine maktu tutar gözetilmek kaydıyla beşte bir esası benimsenmiştir.
Hüküm fıkrasında ise vekâlet ücreti 30/17 ve AAÜT m.17 çerçevesinde hesaplanarak kabul edilen tutara eşit, yani 13.800,08 TL olarak belirlenmiştir. Kararda ara hesap gösterilmemiştir; ancak tarifedeki “hükmedilen ücret kabul edilen miktarı geçemez” sınırı, küçük tutarlı başvurularda bu sonucun nedeni olarak okunabilir.
🏁 Hüküm ve kararın konumu
Hakem başvurunun aynen kabulüne; 13.800,08 TL bakiye onarım bedelinin 02.07.2025’ten itibaren ticari temerrüt avans faiziyle tahsiline; 1.200,00 TL başvuru ücreti, 2.743,00 TL bilirkişi ücreti ve 55,00 TL tebligat masrafı olmak üzere 3.998,00 TL yargılama giderinin ve 13.800,08 TL vekâlet ücretinin sigorta şirketinden alınmasına kesin olarak karar vermiştir.
Karar, başvuran lehine sonuç doğurmakla birlikte vekâlet ücreti tartışmasını kapatmamaktadır. Hakemin kendi gerekçesi ile uyguladığı ölçüt birbirinden farklıdır; bu fark, tahkimde ücret uyuşmazlıklarının hâlâ Yargıtay uygulamasına göre şekillendiğini göstermektedir. Konunun genel çerçevesi için Sigorta Tahkiminde Vekâlet Ücreti yazısına; KDV dahil bakiye hasarın başka bir görünümü için Hakem K. 2026/343892 kararına; onarım yeri tartışması için anlaşmasız serviste muafiyet kararına bakılabilir.
💬 Sık sorulan sorular
Başvuru kabul edilirse başvuranın avukatına tam ücret mi ödenir?
Fatura sunulmadan KDV dahil hasar bedeli istenebilir mi?
İlk ödemeyi kabul etmek faiz hakkını etkiler mi?
Sigorta şirketinin ödeme dekontlarını sunmaması sonucu değiştirdi mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; sigorta tahkimine ilişkin diğer hakem kararları Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Karar Dergisinin 65. sayısında yayımlanan hakem kararından derlenmiştir. Karar miktar itibarıyla kesin olarak verilmiş olup vekâlet ücretine ilişkin görüş hakemin gerekçesine aittir; Yargıtay daireleri arasında farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Benzer bir uyuşmazlıkta sonuç; poliçe ve genel şartlara, ödeme tarihlerine, ihtirazi kayda, bilirkişi hesabına ve uygulanacak tarifeye göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
