İkinci Olağanüstü İtiraz Olmaz – Yargıtay CGK 2022/190

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı, ceza yargılamasında olağan kanun yolları tükendikten sonra açılan dar bir kapıdır. Bu kapıdan bir kez geçildiğinde, Ceza Genel Kurulu itirazı incelemiş ve reddetmişse, aynı Daire kararına bu kez başka gerekçelerle yeniden itiraz edilebilir mi? Soru teorik görünse de borsa manipülasyonu gibi teknik bilirkişi incelemesi gerektiren ve yıllarca süren dosyalarda somut bir karşılık bulur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, piyasa dolandırıcılığından verilen bir mahkûmiyet hükmüne yönelik ikinci olağanüstü itirazda bu kapının ikinci kez açılamayacağını açıkça ortaya koydu.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 22.03.2022 tarihli ve E.2022/90, K.2022/190 sayılı kararıyla, aynı Özel Daire kararına karşı ikinci kez yapılan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazını oy birliğiyle reddetmiştir. Genel Kurul, ikinci itirazdaki bilirkişi ve takdiri indirim gerekçelerinin esasına girmemiş; itiraz yetkisinin aynı daire kararı için yalnızca bir kez kullanılabileceğini kabul etmiştir.
🔁 Aynı dosyada iki itiraz
Dosyanın arka planı bir manipülasyon iddiasıdır. Karar metnine göre SPK’nın 31.10.2007 tarihli denetleme raporu, bir gıda şirketinin borsadaki payında 2007 yılının ilk aylarında yapılan işlemlerin yapay fiyat oluşturduğunu tespit etmiş; işlem yasaklısı sanığın şirketin yönetim kurulu başkan yardımcısı olduğu ve işlemlerin yapıldığı hesapların finansmanının grup şirketlerinden sağlandığı belirtilmiştir.
Yerel mahkemenin 11.06.2014 tarihli beraat kararı, Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesince 30.03.2016 tarihinde bozulmuş; bozmaya uyan mahkeme 07.02.2017 tarihinde sanığı 6362 sayılı Kanun’un 107/1 maddesindeki piyasa dolandırıcılığı suçundan 4 yıl hapis ve 1.579.807,00 TL adli para cezasıyla cezalandırmıştır. Daire 23.05.2018 tarihinde bu hükmü oy çokluğuyla onamıştır.
Bundan sonra dosya iki kez olağanüstü itiraz yoluna taşınmıştır:
- Birinci itiraz (15.11.2018): Başsavcılık, dava zamanaşımının dolduğunu ve düşme kararı verilmesi gerektiğini ileri sürdü. Ceza Genel Kurulu 02.03.2021 tarihli, 2018/587 E. ve 2021/61 K. sayılı kararıyla, şeriklerden birinin geç alınan savunmasının tüm sanıklar için zamanaşımını kestiğini kabul ederek itirazı reddetti.
- İkinci itiraz (10.11.2021): Başsavcılık aynı onama kararına bu kez farklı gerekçelerle itiraz etti. CMK 308 uyarınca inceleme yapan Yargıtay 7. Ceza Dairesi 22.12.2021 tarihinde itirazı yerinde görmeyince dosya yeniden Ceza Genel Kuruluna gönderildi.
Birinci itirazın ayrıntıları için sitemizdeki manipülasyonda zamanaşımı sirayeti yazısına bakılabilir.
🧾 İkinci itirazın gerekçeleri
Başsavcılığın ikinci itirazı iki noktaya dayanıyordu:
- Bilirkişilerin ihtisası: Başsavcılığa göre piyasa dolandırıcılığı teknik bir suçtur. Dairenin yerleşik uygulamasında sermaye piyasası mevzuatı, bankacılık veya mali müşavirlik ve borsa alanlarından en az üç kişilik bir heyet aranmaktaydı. Dosyadaki üç raporu hazırlayanlar ise ceza hukuku, vergi hukuku, ticaret hukuku ve mali müşavirlik alanlarından gelmişti.
- TCK 62 gerekçesi: Yerel mahkeme takdiri indirimi “yargılama sürecindeki davranışlar” gerekçesiyle uygulamamıştı. Başsavcılığa göre sanık mahkeme tarafından hiç görülmemiş, ifadesi talimatla alınmış, lehe hükümlerin uygulanmasını istemişti; dosyaya yansıyan olumsuz bir davranış yoktu.
Bu gerekçelerin esası, Ceza Genel Kurulunun önüne hiç gelmemiştir. Genel Kurul, İç Yönetmeliğin 27. maddesi uyarınca önce bir ön sorunu ele almıştır: Ceza Genel Kurulunca reddedilen bir itirazdan sonra aynı ceza dairesi kararına yeniden olağanüstü itiraz yoluna başvurulabilir mi?
🚪 Olağanüstü itiraz nasıl bir yol?
Kararda kanun yolları sistematiği ayrıntılı biçimde anlatılmıştır. CMK’da kanun yolları kararın kesinleşip kesinleşmediğine göre ikiye ayrılır: İtiraz, istinaf ve temyiz olağan; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itirazı, kanun yararına bozma ve yargılamanın yenilenmesi ise olağanüstü kanun yollarıdır.
Genel Kurul, Başsavcının itirazına ilişkin yerleşik ilkeleri de hatırlatmıştır:
- İtiraz, ceza dairelerinin temyiz veya kanun yararına bozma incelemesi sonucunda verdiği kararlara karşı yapılır; bozma kararları da itiraza konu olabilir.
- İtiraz önce kararı veren daireye gider; daire yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderir.
- Olağanüstü bir yol olduğundan, hukuka aykırılığın ciddi boyuta ulaşması ve sonuca etkili olması gerekir.
- Ceza Genel Kurulu itiraz nedenleriyle bağlı değildir; itiraz edilen sanık ve suç bakımından tüm hukuka aykırılıkları inceleyebilir.
☝️ Genel Kurula göre yetki neden bir kez kullanılır?
Genel Kurul, ikinci itirazı reddederken şu gerekçeleri birlikte değerlendirmiştir:
- Kanuni dayanak yoktur: Ceza Genel Kurulunca reddedilen itirazdan sonra aynı daire kararı için Başsavcıya yeniden itiraz yetkisi tanıyan bir düzenleme bulunmamaktadır.
- Kıyas yasaktır: CMK 308 istisnai ve olağanüstü bir yol olduğundan kapsamı kıyas yoluyla genişletilemez.
- Tek seferde açıklama yükümlülüğü: Başsavcı, daire kararındaki ciddi ve sonuca etkili tüm hukuka aykırılıkları ayrıntılı bir incelemeyle tespit edip itiraznamede tek seferde ve şüpheye yer bırakmayacak biçimde göstermelidir.
- Genel Kurul zaten her yönden incelemiştir: Ceza Genel Kurulu ilk itirazda itiraz nedenleriyle bağlı olmaksızın tüm yönlerden inceleme yapar. Bu inceleme sonunda itiraz reddedildiğinde, aynı daire kararına yeni bir itiraz aslında Genel Kurulun önceki kararına itiraz niteliği taşır.
- Genel Kurul kararlarına olağanüstü itiraz yoktur: Ceza Genel Kurulu kararlarına karşı olağanüstü itiraz yoluna başvurulamaz.
- Kesin hükmün korunması: Kesinleşmiş hükümlerin infaz kabiliyetini zayıflatacak uygulamalardan kaçınılmalıdır.
Sonuç olarak Genel Kurul, daha önce ileri sürülen gerekçelerle aynı ya da farklı olmasına bakılmaksızın, Başsavcının itiraz yetkisinin aynı ceza dairesi kararı için bir kez kullanılabileceğini kabul etmiş ve itirazı reddetmiştir. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
🆕 7589 sayılı Kanun ile CMK 308’deki değişiklik
Kararın verildiği tarihte CMK 308/1, itiraz süresini ilamın Başsavcılığa verildiği tarihten itibaren otuz gün olarak düzenliyordu. Güncel mevzuat metnine göre 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle madde yeniden düzenlenmiştir:
- Başsavcı, yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere Yargıtay ceza dairelerinin tüm kararlarına karşı itiraz edebilir.
- Süre, dosyanın Başsavcılığa teslim edildiği tarihten itibaren üç ay olarak belirlenmiştir; sanık lehine itirazda süre aranmaz.
- Eklenen 4. fıkraya göre itiraz istemi; sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılır.
Değişiklik, itiraz edilebilecek kararların kapsamını ve süreyi düzenlemekle birlikte, aynı daire kararına ikinci kez itiraz edilip edilemeyeceği konusunda açık bir hüküm getirmemiştir. Bu nedenle Genel Kurulun “bir kez” kuralına dayanak yaptığı gerekçeler, yani kanuni düzenleme yokluğu, kıyas yasağı ve Genel Kurul kararlarına itiraz edilememesi, yeni metin karşısında da tartışmanın çıkış noktası olmaya devam etmektedir. Uygulamanın yeni düzenleme karşısında nasıl şekilleneceği ilerideki kararlarla netleşecektir.
📌 Manipülasyon dosyaları için çıkan sonuçlar
Karar bir usul kararıdır; ancak sermaye piyasası suçlarında savunmanın ve katılanın stratejisini doğrudan etkileyen sonuçları vardır:
- Karara göre bilirkişi heyetinin ihtisas alanı gibi teknik bir aykırılık ilk itiraznamede yer almamışsa, ilk itirazın reddinden sonra aynı daire kararı bakımından bu aykırılığın olağanüstü itiraz yoluyla incelenme imkânı kalmamaktadır.
- Bu dosyada ikinci itirazdaki bilirkişi ve takdiri indirim tartışmalarının esası hiç incelenmemiştir. Benzer itirazların esastan incelendiği bir başka manipülasyon dosyası için CGK 2022/835 yazısına bakılabilir.
- Başsavcılık itirazının süresine ilişkin bir başka güncel uyuşmazlık sitemizdeki Başsavcılık itiraz süresi yazısında; daire kararının itiraz üzerine düzeltilmesi örneği ise onama sonrası bozma yazısında ele alınmıştır.
❔ Sık sorulan sorular
İkinci itiraz farklı gerekçelere dayansa sonuç değişir miydi?
Ceza Genel Kurulu bilirkişi raporlarını yetersiz buldu mu?
Daire, itirazı kendisi yerinde görse ne olurdu?
Yeni CMK 308 metni bu kararı etkiler mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; ceza muhakemesi ve sermaye piyasası suçlarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan itirazın reddi kararından ve CMK 308’in mevzuat sistemindeki güncel metninden derlenmiştir. Karar metninde sanıkların adları yer almamaktadır; karar metnindeki doktrin atıfları PDF’ten çıkarılmıştır. Karar, 7589 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki CMK 308 metni döneminde verilmiştir. Benzer görünen bir dosyada sonuç; itirazın tarihine, uygulanacak usul hükmüne ve Yargıtay’ın değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.




