Ayrılma Fiyatı Davasında Süre – İzmir BAM 20. HD 2025/1059

Halka açık bir şirket, önemli bir varlık satışı öncesinde pay sahiplerine “ayrılma hakkı” tanır ve bu hakkın kullanım fiyatını Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) ilan eder. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) daha sonra ilan edilen fiyatın mevzuata uygun hesaplanmadığını ve gerçek fiyatın çok daha yüksek olduğunu tespit eder. Bu süreçte ayrılma hakkını kullanmayan, paylarını bir yıl sonra borsada düşük fiyattan satan yatırımcı, aradaki farkı yöneticilerden isteyebilir mi? İsteyebilecekse hangi süre içinde? İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi bu sorulara verdiği cevapta, tazminatın kaynağını belirleyen hukuki nitelendirmenin zamanaşımı süresini de belirlediğini gösterdi.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, 08.07.2025 tarihli ve E.2022/2098, K.2025/1059 sayılı kararıyla, davayı kabul eden İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararını kaldırmış ve maddi tazminat davasını zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir.
- Varlık satışı, iki genel kurul ve değişen fiyat
- Yatırımcının talebi ve yöneticilerin savunması
- Borsada satış ayrılma hakkının kullanımı sayılır mı?
- Talebin gerçek kaynağı: KAP açıklamasından doğan sorumluluk
- Altı aylık süre nasıl hesaplandı?
- Hüküm ve PDF
- Yatırımcılar için pratik sonuçlar
- Sık sorulan sorular
🏭 Varlık satışı, iki genel kurul ve değişen fiyat
Karar metnine göre uyuşmazlığın merkezinde, payları Borsa İstanbul’da işlem gören bir sanayi şirketinin sahip olduğu gayrimenkullerin ve makine parkının tamamının satışı vardı. Şirket, satış bedelini KAP’ta önce 28.11.2017 tarihinde 34.000.000 USD+KDV olarak duyurmuş, ardından bu bedeli iki kez aşağı revize etmiş ve son olarak 27.500.000 USD+KDV’ye indirmişti. Bedel daha sonra, döviz cinsinden sözleşmelere ilişkin mevzuat değişikliği üzerine 1 USD = 5,55 TL kuruyla Türk lirasına çevrildi.
Varlık satışı, sermaye piyasası mevzuatı bakımından “önemli nitelikteki işlem” sayıldığından, genel kurulda olumsuz oy veren pay sahiplerine paylarını şirkete satarak ayrılma hakkı doğuyordu. 21.11.2018 tarihli olağanüstü genel kurulda yönetim kurulu, ayrılma hakkı kullanım fiyatını daha önce ilan edilenden düşük biçimde pay başına 0,68648 TL olarak belirledi ve ilan etti.
SPK, şikâyetler üzerine yaptığı incelemede, aynı önemli işlemin iki kez genel kurul onayına sunulduğunu ve şirketin işlemden vazgeçmediğini dikkate alarak, Tebliğ’e uygun hesaplanacak fiyatın pay başına 1,14257 TL olduğuna karar verdi. Kurul ayrıca, hatalı fiyat nedeniyle zarara uğrayan pay sahiplerinin, ilgili tarihlerde görev yapan yönetim kurulu aleyhine genel hükümler çerçevesinde dava açabileceğinin kamuya duyurulmasını kararlaştırdı. Şirkete idari para cezası da uygulandı. Halka açık şirkette varlık satışını onaylayan genel kurul kararının iptali bakımından nisap ve esas sözleşme tartışması için Yargıtay 11. HD 2025/5961 yazısına bakılabilir.
📉 Yatırımcının talebi ve yöneticilerin savunması
Davacı, şirket paylarını KAP bildirimlerine güvenerek borsadan satın aldığını ileri sürdü. Ayrılma hakkı süreci tamamlandıktan yaklaşık 15 ay sonra, 11.03.2020 valör tarihli işlemle 145.339 lot payını 0,68 TL’den satarak 98.830,52 TL elde etti. Davacıya göre fiyat, SPK’nın belirlediği 1,14257 TL üzerinden hesaplansaydı aradaki fark olan 67.229 TL zarara uğramayacaktı. Bu tutarın, ayrılma hakkı başlangıç tarihinden itibaren yasal faiziyle yönetim kurulu üyelerinden tahsilini istedi.
Davalı yöneticilerin savunması birkaç katmandan oluşuyordu:
- Ayrılma hakkı kullanım süresi 28.11.2018–11.12.2018 tarihleri arasındaydı ve bu sürede davacı dahil hiçbir pay sahibi hakkı kullanmamıştı.
- Talep, kıyasen TTK 202/2’deki iki yıllık zamanaşımına tabiydi ve süre geçmişti.
- SPK kararına karşı Danıştay’da iptal davası açılmıştı; bu dava bekletici sorun yapılmalıydı.
- Fiyat değişikliği kur artışından ve mevzuat değişikliğinden kaynaklanmıştı.
- Şirket 08.12.2020 tarihli genel kurulda, SPK’nın belirlediği fiyata faiz ekleyerek pay başına 1,40 TL üzerinden yeniden ayrılma hakkı tanımış, davacı bunu da kullanmamıştı.
İlk derece mahkemesi uyuşmazlığı TTK 553 kapsamında yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin bir tazminat davası olarak nitelendirdi ve bilirkişi raporlarına dayanarak davayı kabul etti. Davalılar karara karşı istinaf yoluna başvurdu.
⚖️ Borsada satış ayrılma hakkının kullanımı sayılır mı?
Daire önce davacının alacağının bir “ayrılma hakkı alacağı” olup olmadığını inceledi. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) 24. maddesine göre ayrılma hakkı, önemli nitelikteki işleme ilişkin genel kurula katılıp olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibine tanınır. Toplantıya katılmanın haksız biçimde engellenmesi, çağrının usulsüz yapılması veya gündemin gereği gibi ilan edilmemesi hâllerinde bu şartlar aranmaz.
Karara göre hazirun listesi, davacının 21.11.2018 tarihli genel kurula katılmadığını ve muhalefet şerhi bulunmadığını gösteriyordu. Toplantıya katılmasının engellendiği ya da çağrının veya gündem ilanının usulsüz olduğu yönünde bir iddia ve ispat da yoktu. Ayrıca ayrılma hakkının payların tamamı için kullanılması gerekirken davacı yalnızca bir kısım payını, şirkete değil borsada üçüncü kişilere satmıştı. Daire bu nedenle davacının borsadaki satışının ayrılma hakkının kullanılması niteliğinde olmadığı sonucuna vardı.
Bu tespitten sonra zarar iddiasının başka bir hukuki temele oturtulması gerekiyordu.
📢 Talebin gerçek kaynağı: KAP açıklamasından doğan sorumluluk
Daire, davacının talebinin özünde yönetim kurulunun KAP’ta yanlış ve yanıltıcı bir fiyat ilan ettiği iddiasına dayandığını belirtti ve uyuşmazlığı SPKn m.32 çerçevesinde nitelendirdi. Bu madde, özel durum açıklaması ve finansal raporlar gibi kamuyu aydınlatma belgelerini imzalayanların, bu belgelerdeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden doğan zararlardan müteselsilen sorumlu olduğunu düzenler. Maddenin dördüncü fıkrası, belgenin açıklanmasından sonra borsada satın alınan veya satılan araçların, gerçeğe uygun bilginin ortaya çıkmasından sonra satılması ya da satın alınması üzerine doğan zararda illiyet bağının kurulmuş sayılacağını öngörür.
Kararda, SPKn m.32’nin halka açık ortaklıklar için TTK 549’daki genel düzenlemeye göre özel hüküm niteliğinde olduğu vurgulandı. Daireye göre SPK kararıyla, KAP’ta ilan edilen fiyatın mevzuata uygun hesaplanmadığı ve dolayısıyla kamuyu aydınlatma belgesindeki bilginin yanlış ve yanıltıcı olduğu tespit edilmişti. Davacının zararı ise bu bilgiye dayanarak 11.03.2020 tarihinde yaptığı satıştan doğuyordu. KAP açıklamalarından doğan sorumluluğun başka bir boyutu, açıklamanın gecikmesi bakımından Sakarya BAM 7. HD 2025/2299 kararında ele alınmıştı.
⏱️ Altı aylık süre nasıl hesaplandı?
SPKn m.32/6 kısa bir süre öngörür: Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan tazminat talebi, dördüncü fıkradaki zararın meydana geldiği tarihten itibaren altı ay içinde zamanaşımına uğrar. Daire, belgenin açıklandığı tarihin değil, zararın doğduğu tarihin, yani gerçeğe uygun bilgi ortaya çıktıktan sonra aracın borsada satıldığı tarihin esas alınacağını belirtti. Somut olayda başlangıç tarihi 11.03.2020’dir.
Hesaplamada iki durma sebebi dikkate alındı:
- Pandemi durması: 7226 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesiyle zamanaşımı süreleri 13.03.2020’den itibaren durdu; 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile durma 15.06.2020’ye kadar uzatıldı. Süre 16.06.2020’den itibaren yeniden işlemeye başladı.
- Arabuluculuk: 6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesinin 15. fıkrasına göre arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur. Başvuru 16.03.2020’de yapılmış, pandemi tedbirleri nedeniyle süreç 16.06.2020’de işlemeye başlamış, son tutanak 06.07.2020’de düzenlenmişti.
Daire bu durmalar sonrasında kalan sürenin son tutanaktan itibaren işlemeye devam ettiğini ve altı aylık sürenin 30.12.2020 tarihinde dolduğunu kabul etti. Dava ise 08.04.2021 tarihinde açılmıştı. İlk derece mahkemesinin somut olaya uygulanamayacak iki yıllık süreyi esas alarak davayı kabul etmesi bu nedenle hatalı bulundu.
🏛️ Hüküm ve PDF
Daire, yargılamada eksiklik bulunmadığını ve yanlışlığın giderilmesi için yeniden yargılama gerekmediğini belirterek HMK 353/1-b-2 uyarınca kendisi yeni hüküm kurdu. Davalıların istinaf itirazları kabul edildi, ilk derece kararı kaldırıldı ve maddi tazminat davası zamanaşımı nedeniyle reddedildi. Davalılar lehine 30.000 TL vekâlet ücretine hükmedildi; arabuluculuk ücretinin davacıdan alınmasına karar verildi. Karar, tebliğden itibaren iki hafta içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verildi.
🧭 Yatırımcılar için pratik sonuçlar
Kararın en önemli mesajı, halka açık şirketlerde fiyat ilanına dayanan zarar taleplerinde nitelendirmenin süreyi belirlemesidir. Genel kurula katılıp muhalefet şerhi koyan ve ayrılma hakkını süresinde kullanan pay sahibi ile bu adımları atmadan payını borsada satan yatırımcı aynı hukuki konumda değildir. İkinci durumda talep, çoğu zaman kamuyu aydınlatma belgesinden doğan sorumluluğa dönüşür ve bu sorumluluk yalnızca altı aylık bir zamanaşımına tabidir.
Kararda dikkat çeken bir diğer nokta, pandemi döneminde getirilen genel durma kuralının ve arabuluculuk sürecindeki durmanın birlikte hesaba katılmasıdır. Buna rağmen süre aşılmıştır. Ayrılma hakkının bedelinin hangi tarihteki ilk açıklamaya göre belirleneceği gibi idari yargıya ilişkin konular ise ayrı bir tartışmadır; bu konuda Danıştay İDDK 2025/835 kararına bakılabilir.
Daire zamanaşımı nedeniyle esasa girmediğinden, yöneticilerin kusuru, kur artışı savunması ve 2020’de yeniden tanınan ayrılma hakkının etkisi gibi konularda bir değerlendirme yapılmamıştır.
❓ Sık sorulan sorular
Ayrılma hakkı fiyatı ilanı bir kamuyu aydınlatma belgesi sayıldı mı?
Zamanaşımı hangi tarihte başladı?
Pandemi döneminde süreler neden yetmedi?
Karar kesinleşti mi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; sermaye piyasası uyuşmazlıklarına ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin Bedesten (mevzuat.adalet.gov.tr) üzerinde yayımlanan kararından derlenmiştir. Karar metninde tarafların ve şirketin adları yer almamaktadır. Karar temyiz yolu açık olarak verilmiştir. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; pay sahibinin genel kurula katılıp katılmadığına, satış tarihine, durma ve kesilme sebeplerine ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.




