Taklit Ürün Satışında İspat – Yargıtay 11. HD 2026/4615

Marka sahipleri piyasadaki taklit ürünleri tespit etmek için çoğu zaman aynı yolu izler: Şüphelenilen dükkândan bir ürün satın alınır, fiş ya da fatura saklanır, ardından mahkemeden tespit ve keşif istenir. Ürünün sahte olduğu bilirkişi raporuyla kesinleşse bile davanın kazanılması için bir halka daha gerekir: O sahte ürünün gerçekten davalının işyerinden çıktığının ispatı. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bir spor ayakkabı markasına ilişkin davada bu halkanın ne kadar sağlam kurulması gerektiğini gösterdi. Dosyada taklit olduğu tespit edilen iki çift ayakkabı vardı; ancak birinin fişinde yalnızca “giyim” yazıyordu, diğeri ise dükkânın önündeki bir çöp kutusundan çıkmıştı.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 15.09.2026 tarihli ve E.2025/7161, K.2026/4615 sayılı kararıyla, bu delillerin davalının taklit ürünü satışa sunduğunu ispatlamaya yetmediğini belirterek marka hakkına tecavüzün tespitine ilişkin kararı oy birliğiyle bozmuştur.
👟 Marka sahibinin iddiası ve dükkân sahibinin savunması
Davacı şirket, spor ayakkabı alanında tescilli ve tanınmış bir markanın sahibidir. Dava dilekçesine göre davalıya ait işletmede marka haklarına tecavüz eden taklit ürünlerin satışa sunulduğu bilgisi ulaşmış; bunun üzerine bu işletmeden bir çift markalı ve logolu spor ayakkabı satın alınmıştır. Davacı, ürünün taklit olduğunu ileri sürerek tecavüzün tespitini, durdurulmasını ve taklit ürünlere el konulmasını talep etmiştir.
Davalı işletme sahibi ise iddiayı kesin olarak reddetmiştir. Savunmasına göre:
- Davacının sunduğu ayakkabı kendi mağazasından alınmamıştır.
- “Giyim” kategorisinde kesilen fiş, mağazadan alınabilecek herhangi bir giyim eşyasına ait olabilir.
- Kendisinden habersiz yapılan keşifte mağazada markanın basılı olduğu hiçbir ürüne rastlanmamıştır.
- Ayakkabı, mağazanın dışında, kaldırımda ve iki dükkân arasında duran, herkesin kullanımına açık bir çöp kutusunda bulunmuştur; bu kutuya kimin attığı belli olmayan bir ürün nedeniyle sorumlu tutulamaz.
- Çöp kutusunun dış yüzü estetik görünsün ve ilgi çeksin diye işletme tarafından kaplanmıştır.
🔎 Keşif günü: dükkân boş, çöp kutusu dolu
Davanın kaderini belirleyen olgular keşifte ortaya çıktı. İşyerinin içinde yapılan tespitte davacı adına tescilli markayı taşıyan herhangi bir ürün, ürün kutusu veya ambalaj bulunamadı. Buna karşılık işyerinin önündeki kaldırımda duran ve dış yüzeyi kaplanmış çöp kutusunun içinde, kullanılmamış bir çift markalı spor ayakkabı tespit edildi.
Dosyaya alınan patent bilirkişisi ve sektör bilirkişisi raporlarına göre hem satın alınan hem de çöp kutusunda bulunan ürünler davacının tescilli markasıyla birebir aynı işareti taşıyordu; ancak malzeme ve işçilik kalitesi orijinal numunelerden düşüktü, üzerlerinde ürün kodu ve seri numarası yoktu. Bilirkişiler ürünlerin orijinal olmadığı, tüketiciler nezdinde orijinallerinden ayırt edilemeyerek karıştırılmaya yol açacağı sonucuna vardı.
🏛️ İlk derece ve istinaf neden kabul etti?
Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla), işyeri içinde ürün bulunamamasına rağmen şu olgulara dayanarak davayı kabul etti:
- İşyerinin önündeki kaplamalı çöp kutusunda kullanılmamış bir çift markalı ayakkabı bulunmuştur.
- Davacı, dava açılmadan önce 23.06.2024 tarihinde davalıya ait işyerinden ayakkabı satın almış, belgesini ve ayakkabıyı dosyaya sunmuştur.
- Bilirkişi raporlarına göre ürünler taklittir.
- Davalı, marka sahibinin izni olmaksızın taklit ürünü satan, ticaret alanına çıkaran veya ticari amaçla elde bulunduran kişi konumundadır ve basiretli tacirden beklenen özeni göstermemiştir.
Mahkeme, davalının eyleminin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 29/1-b hükmü kapsamında marka hakkına tecavüz oluşturduğunu tespit etmiş; tecavüzün durdurulmasına ve taklit ürünlere el konulmasına karar vermiştir. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi de davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
⚖️ Yargıtay’ın gerekçesi: bağlantı halkası eksik
Daire, uyuşmazlığı “davalının davacıya ait marka hakkına tecavüz edip etmediği” olarak tanımladı. Ürünlerin taklit olduğu konusunda bilirkişi tespitlerine karşı çıkmadı; bozmanın odağı, taklit ürün ile davalı arasındaki ilişkinin ispatıydı.
Dairenin çöp kutusuna ilişkin değerlendirmesi kararın en dikkat çekici bölümüdür:
- Çöp kutusu iş yerinin dışında ve herkesin erişimine açık bir alandadır.
- Bu nedenle içinde bulunan ayakkabının davalı tarafından oraya bırakıldığı, davalının zilyetliğinde bulunduğu ya da daha önce davalı tarafından satışa sunulduğu kesin olarak belirlenemez.
- Çöp kutusunun üzerinde iş yerinin adının yazılı olması, içindeki ürünün davalıya ait olduğunu göstermeye tek başına yeterli değildir.
Daireye göre deliller, davalı ile tecavüz oluşturduğu ileri sürülen ürünler arasında doğrudan ve kuşkuya yer vermeyecek bir bağlantı kurulmasına elverişli değildir. İspat yükü davacı marka sahibindedir; davacı, davalının tecavüz oluşturan bir fiilde bulunduğunu yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlayamamıştır. Bu nedenle davanın reddi gerekirken kabulü doğru görülmemiş, bölge adliye mahkemesi kararı bozularak kaldırılmış ve dosya HMK 373/1 uyarınca ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.
🧾 “Giyim” yazan fişin ispat değeri
Kararın ikinci ayağı satın alma belgesidir. Davacının sunduğu satış fişinde yalnızca “giyim” ibaresi yer alıyordu; satılan ürünün davacının markasını taşıyan bir ayakkabı olduğuna dair hiçbir açıklama yoktu. Daire, bu fişin tek başına dosyadaki ayakkabının davalının iş yerinden satın alındığını ve davalının bu ürünü satışa sunduğunu kanıtlamaya elverişli olmadığını kabul etti.
Bu tespit, test alımı yoluyla delil toplanan marka davalarında belgenin içeriğinin önemini gösteriyor. Fiş, alışverişin yapıldığını gösterse de alınan malın hangisi olduğunu göstermiyorsa, mahkemenin önündeki ürünle o alışveriş arasında köprü kurulamıyor. Keşifte işyerinde aynı türden ürün bulunamaması da bu boşluğu dolduramamıştır. Marka hakkının kullanım ve ispat yönleriyle ilgili başka bir örnek için markada ciddi kullanım ispatı yazısına bakılabilir.
📜 SMK 29 ve 149 çerçevesinde değerlendirme
SMK 29/1-b, marka sahibinin izni olmaksızın markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmeyi tecavüz sayar. Aynı fıkranın (c) bendi ise markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde bu markayı taşıyan ürünleri satmayı, dağıtmayı, ticaret alanına çıkarmayı, ithal etmeyi veya ticari amaçla elde bulundurmayı tecavüz hâlleri arasında sayar. SMK 149 ise marka sahibine tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması ve tecavüz konusu ürünlere el konulması gibi talepler tanır.
Kararın mesajı, bu taleplerin tümünün somut bir fiile bağlı olduğudur. Ürünün taklit olduğunun ispatı ile davalının o ürünü sattığının veya ticari amaçla elinde bulundurduğunun ispatı iki ayrı ispat konusudur. Birincisi bilirkişi incelemesiyle kolayca kurulabilir; ikincisi ise fiilin faile bağlanmasını gerektirir ve genel ispat kuralları çerçevesinde davacıya düşer. Tanınmış markalar ve iltibas meselesinde farklı bir boyut için tanınmış seri markada iltibas yazısı da incelenebilir.
❓ Merak edilenler
Ürünün taklit olduğunun bilirkişiyle ispatı tecavüz için yeterli mi?
İşyerinin önündeki çöp kutusunda bulunan ürün davalıya ait sayılır mı?
Satın alma fişi hangi durumda delil değeri taşır?
Bozma kararından sonra dosya nereye gönderildi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; marka ve fikrî mülkiyet alanındaki diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde marka, taraf ve işletme adları anonimleştirilmiştir. Bozma kararı sonrasında ilk derece mahkemesince yeni bir hüküm kurulacaktır. Marka hakkına tecavüz davalarında sonuç; satın alma belgelerinin içeriğine, keşif ve tespit tutanaklarına, bilirkişi raporlarına ve mahkemenin delil değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
Bulunduğunuz il için: İl il marka ve patent avukatı sayfaları




