HSK Müstafi Kararında Erken Dava – Danıştay 5. D 2026/3961

Yeni görev yerine zamanında başlamadığı gerekçesiyle meslekten çekilmiş sayılan bir savcı için en doğal refleks, kararı öğrenir öğrenmez dava açmaktır. Ne var ki hâkim ve savcılara ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) kararlarında yargı yolu, genel idare hukukundaki işleyişten farklı kurulmuştur: Kurul içinde önce yeniden inceleme, sonra Genel Kurula itiraz aşaması vardır ve dava hakkı bu aşamaların sonucuna bağlanmıştır. Danıştay 5. Dairesinin aşağıda incelenen kararı, bu sıralamaya uyulmadan açılan bir iptal davasının hangi gerekçeyle esasa girilmeden reddedildiğini gösteriyor.

Danıştay 5. Dairesi, 13.05.2026 tarihli ve E.2026/738, K.2026/3961 sayılı kararıyla, HSK’nın müstafi sayma kararına karşı Genel Kurula yapılan itiraz henüz sonuçlanmadan açılan davayı, ortada kesin ve yürütülebilir bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.14/3-d ve 15/1-b uyarınca oybirliğiyle reddetmiştir. Karara karşı Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık bırakılmıştır.

🗂️ Atama, rapor ve müstafi sayılma

Kararda aktarılan olgulara göre davacı, bir adliyede Cumhuriyet savcısı olarak görev yapmaktayken HSK Birinci Dairesinin 27.11.2025 tarihli Adli Yargı Atama ve Müstemir Yetki Kararnamesi ile başka bir ildeki Cumhuriyet savcılığına atanmıştır. Davacının yasal süre içinde yeni görev yerine başlamadığı gerekçesiyle HSK’nın ilgili dairesi, davacının 29.12.2025 tarihinden itibaren 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nun 43. maddesinin 2. fıkrası uyarınca müstafi sayılmasına karar vermiştir.

Anılan fıkraya göre yer değiştirme suretiyle atananlar, kanunda gösterilen süre sonunda belge ile ispat edilen zorlayıcı bir sebep olmaksızın yeni görevlerine başlamazlarsa meslekten çekilmiş sayılırlar. Dolayısıyla bu tür dosyalarda esas tartışma, çoğunlukla zorlayıcı sebebin varlığı ve belgeyle ispatı üzerinde yoğunlaşır.

📄 Tarafların iddiaları

Davacı, iptal ile birlikte yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesini ve özlük haklarının iadesini istemiştir. İddiaları şu şekilde özetlenmiştir:

Davalı HSK ise esasa ilişkin bu iddialara girmeden, usule ilişkin üç itiraz ileri sürmüştür: davacının Genel Kurula yaptığı itirazın hâlâ gündemde beklediğini, görevli yargı yerinin idare mahkemeleri olduğunu ve Kurulun meslekten çıkarma cezası dışındaki kararlarına karşı yargı yolunun kapalı olduğunu savunarak davanın incelenmeksizin reddini istemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi de davanın incelenmeksizin reddi gerektiği görüşündedir.

📜 6087 sayılı Kanun’daki üç aşama

Kararın dayandığı temel hüküm, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu’nun “Yeniden inceleme, itiraz ve yargı yolu” başlıklı 33. maddesidir. Danıştay’ın aktardığı fıkralar birlikte okunduğunda şu yapı ortaya çıkar:

Buna İYUK’un ilk inceleme hükümleri eklenir: m.14/3-d uyarınca dilekçeler, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunup bulunmadığı yönünden incelenir; m.15/1-b ise bu eksiklikte davanın reddine karar verileceğini öngörür.

⚖️ Danıştay’ın gerekçesi

Daire önce iptal davasının niteliğini hatırlatmıştır: İptal davası, idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı iradesiyle tesis ettiği, ilgililerin hukukunu etkileyen kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemlere karşı açılır. Böyle bir işlem yokken açılan dava İYUK m.14/3-d ve 15/1-b uyarınca reddedilir.

Ardından 6087 sayılı Kanun’a göre yargı mensuplarının müstafi sayılmasına ilişkin kararlara karşı dava açılabilmesi için bu kararların kesinleşmesi gerektiği belirtilmiştir. Kararda kesinleşme iki ihtimale bağlanmıştır:

Daireye göre yeniden inceleme ve itiraz yoluna başvuran kişinin, bu talepler hakkında karar verilmesini beklemesi ve kesinleşen müstafi sayılma kararına karşı iptal davası açması gerekir. Somut olayda davacının Genel Kurula yaptığı itiraz inceleme aşamasındadır ve henüz karara bağlanmamıştır. Dava ise itirazın sonucu beklenmeden 02.02.2026’da açılmıştır. Bu nedenle dava konusu karar, idari davaya konu edilebilecek kesinleşmiş bir işlem niteliğinde görülmemiş ve esas incelenmeden dava reddedilmiştir. Yargılama gideri davacı üzerinde bırakılmış, davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmiştir.

📅 Bu dosyanın takvimi

Kararda geçen tarihler, sıralama hatasının nasıl oluştuğunu açıkça gösterir:

Dava, Kurul içi başvuru yolları henüz işletilmeden açılmış; yeniden inceleme ve itiraz ise dava derdestken yapılmıştır. Danıştay’ın tespitine göre karar tarihinde dahi kesinleşmiş bir Kurul kararı bulunmamaktadır.

🧭 Kararın pratik sonucu

Karar, davacının trafik kazası ve sağlık raporu gibi zorlayıcı sebep iddialarını hiç değerlendirmemiştir. Ret, esasa ilişkin değil usule ilişkindir; bu nedenle davacının haklı olup olmadığı konusunda bir sonuç içermez. Kararın önemli yönleri şöyle özetlenebilir:

Davalı idarenin m.33/5’e dayanan “meslekten çıkarma dışındaki kararlara yargı yolu kapalıdır” savunması ile görevli yargı yerine ilişkin itirazı ise Daire tarafından ayrıca tartışılmamış; ret yalnız kesinleşme eksikliğine dayandırılmıştır. Dava açma süresinin hesabıyla ilgili başka bir usul sorunu için tebliğ belgesi yoksa süre aşımı ve yenileme dilekçesinde yanlış hitap kararlarına; çekilme kurumunun genel çerçevesi için istifa ve müstafi sayılma yazısına bakılabilir.

❓ Sık sorulan sorular

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında bulunmaktadır; idari yargıya ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.