Offshore Ödemesi Geri İstenemedi – İst. BAM 43. HD 2026/1143

Bir mahkeme kararı icraya konulup ödendikten sonra Yargıtay’da bozulursa, ödenen para kimden kime geri döner? Offshore mevduat dosyalarında bu soru iki katmanlıdır: Mudiye ödemeyi yapan banka, aynı tutarı 2001 tarihli hisse devir sözleşmesine dayanarak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’ndan (TMSF) almıştır. Mudinin davası sonradan zamanaşımı nedeniyle reddedilince TMSF, bankaya ödediği tutarı faiziyle geri istemiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, bu talebi reddeden ilk derece kararını yerinde bulmuştur.
İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi, 04.06.2026 tarihli ve E.2026/74, K.2026/1143 sayılı kararıyla, TMSF’nin istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir. Karar, HMK 362/1-a gereği kesin olarak ve oy birliğiyle verilmiştir.
🔗 Ödeme zinciri: mudiden TMSF’ye
Dosyadaki para hareketleri, birbirine bağlı üç ayrı ilişkiden oluşur. Karar metninde yer alan tarihler sırasıyla şöyledir:
- 28.12.2016: Bir offshore mudisinin bankaya karşı açtığı davada İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi (2015/627 E., 2016/793 K.) davayı kısmen kabul etti.
- 20.11.2018: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (2017/1606 E., 2018/7209 K.) bu kararı onadı.
- 02.01.2019: Mudinin başlattığı icra takibinde banka, dosya borcu olarak 169.342,21 TL ödedi.
- 21.01.2019: Banka, 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesine dayanarak noter ihtarnamesiyle bu tutarı TMSF’den istedi.
- 01.02.2019: TMSF, sorumlu olmadığını belirtmekle birlikte yüksek faiz yükünden kaçınmak için mahsuplar yaparak 168.362,26 TL’yi ihtirazi kayıtla bankaya ödedi.
- 31.10.2022: Karar düzeltme aşamasında Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (2019/1204 E., 2022/7553 K.), davanın zamanaşımından reddi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.
- 14.06.2023: İlk derece mahkemesi bozmaya uyarak davayı zamanaşımından reddetti; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 09.09.2024 tarihinde (2024/439 E., 2024/6170 K.) bu kararı onadı ve hüküm 04.12.2024’te kesinleşti.
- 14.03.2025: TMSF, 168.362,26 TL asıl alacak ve 227.556,59 TL işlemiş faiz olmak üzere 395.918,85 TL için bankaya karşı ilamsız takip başlattı; banka 23.03.2025’te itiraz etti.
Böylece mudiye yapılan ödemenin hukuki dayanağı ortadan kalkmış, ancak bankanın TMSF’den aldığı tutar yerinde durmuştur. Uyuşmazlık, bu tutarın bankada kalıp kalamayacağına ilişkindir.
📣 TMSF ne istedi, banka ne dedi?
TMSF’ye göre offshore hesapları sigorta güvencesi dışındadır, devredilen bankanın bilançosunda yer almaz ve hisse devir sözleşmesi gereğince bu ödemelerden kendisi sorumlu değildir. Ödeme ihtirazi kayıtla yapılmıştır; mudinin davası reddedilip kesinleştiğine göre banka, haksızlığı sonradan ortaya çıkan bu ödemeyi iade etmelidir. Bankanın icra dosyasından parayı geri almasını beklemek zorunda olmadığını, bankanın ileri sürdüğü takas-mahsup talebinin de kesinleşmiş bir alacağa dayanmadığını savunmuştur.
Banka ise şu savunmaları ileri sürmüştür:
- Mudinin davası reddedilmiş olsa da İİK 40 kapsamında icranın iadesi yoluyla icra dosyasına ödenen para bankaya geri dönmemiştir; bankanın iade almadığı bir tutarı TMSF’ye iade borcu doğmamıştır.
- Hisse devir sözleşmesinin 6.13, 8.1 ve 8.2 maddeleri uyarınca offshore mudilerinin açtığı davalardan doğan sorumluluk yalnızca TMSF’ye aittir.
- TMSF, borç henüz doğmadan takip başlatmıştır.
- İade yükümlülüğü kabul edilse bile TMSF’nin bankaya olan borçları mahsup edilmeli, faiz ödeme tarihinden itibaren istenmemelidir.
🏛️ Ticaret mahkemesinin yaklaşımı
İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (16.09.2025, 2025/452 E., 2025/576 K.), aynı nitelikteki çok sayıda dosyada alınan bilirkişi raporlarının meseleyi açıklığa kavuşturduğunu belirterek ayrıca bilirkişi incelemesine gerek görmemiştir. Mahkemenin tespitleri şunlardır:
- Davaya konu alacak, 09.08.2001 tarihli hisse devrinden önceki dönemde açılan offshore mevduat hesaplarından kaynaklanmaktadır.
- Bağımsız denetimden geçen devir bilançosunda offshore hesaplarına yer verilmemiştir.
- Hisse devir sözleşmesinde, devir öncesi yükümlülükler bakımından bankayı sorumlu kılan kesin bir hüküm yoktur; TMSF’nin bu yükümlülüklerden sorumluluğu devam etmektedir.
- Bu nedenle bilançoda yer almayan borçlardan hisseleri devralan taraf ve banka sorumlu tutulamaz.
Mahkeme bu sonuca ulaşırken Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.12.2024 tarihli 2024/3506 E., 2024/8708 K.; 28.11.2024 tarihli 2024/3504 E., 2024/8441 K. ve 20.05.2024 tarihli 2023/6261 E., 2024/4081 K. sayılı kararlarına dayanmıştır. Gerekçede ayrıca TMSF’nin yaptığı ödemenin hem zamanaşımına uğramış eksik bir borcun ödenmesi niteliğinde olduğu hem de offshore hesabının devir sözleşmesi kapsamında bulunmadığı belirtilmiş ve itirazın iptali ile icra inkâr tazminatı talepleri reddedilmiştir.
📑 Hisse devir sözleşmesi ve üçüncü kişi yararına şart
İstinaf incelemesinin ağırlık noktası, 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesinin 6.13 maddesidir. Kararda aktarılan bu hükme göre, bankanın devir tarihinden önceki döneme ait olmak kaydıyla; eski ortakların ve müşterilerin açtığı ya da açabileceği davalardan, yöneticilerin mevzuata aykırı eylemleri nedeniyle bankanın üçüncü kişilere karşı sorumlu olabileceği hâllerden ve bunlara ilişkin dava ve takiplerin sonuçlarından, masraflar dâhil olmak üzere TMSF sorumludur. Banka ise bu dava ve talepleri beş iş günü içinde TMSF’ye bildirmek ve davaları ihbar etmekle yükümlüdür.
Daire, sözleşmelerin kural olarak yalnızca tarafları bağladığını, ancak tarafların üçüncü kişi yararına hükümler kararlaştırabileceğini hatırlatmıştır. Bu imkân, sözleşme tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 111. maddesinde ve bugün 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 129. maddesinde düzenlenmiştir. Dairenin değerlendirmesi şöyle özetlenebilir:
Bankanın konumu: 2001 tarihli sözleşmeyle hisse devrinin yanında, ayrı tüzel kişiliği olan banka lehine üçüncü kişi yararına haklar kurulmuştur. Banka sonraki birleşme ve unvan değişiklikleriyle bu hakların halefi olmuştur; unvan değişikliği hak ve borçlarda bir değişiklik yaratmaz. Sözleşmede banka lehine düzenlemeler bulunmakla birlikte, bankayı TMSF’ye karşı yükümlülük altına sokan bir hüküm yoktur.
Sonraki satış: Banka paylarının 18.06.2007 tarihinde yurt dışındaki bir alıcıya satıldığı hisse satım sözleşmesinin 2.9 maddesi de, alıcı konumdaki bankayı 2001 tarihli devir sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin dışında bırakmıştır. 10.08.2001 tarihli kesin bilançoya göre devredilen pasifler arasında offshore hesaplara ait bir kalem bulunmamaktadır.
Sonuç: Bankanın sorumluluğunu gerektiren hukuki veya fiili bir durum ispatlanamamış, devir öncesi offshore hesaplarından doğan yükümlülüklerin TMSF’de olduğu kabul edilmiştir. İlk derece mahkemesinin ret kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunmuştur.
🧭 Kararın offshore dosyalarına yansıması
Offshore mevduat uyuşmazlıkları uzun süredir mudi ile banka arasındaki sorumluluk ve zamanaşımı tartışmaları üzerinden izleniyor. Bu karar ise konunun daha az görünen tarafını, yani mudiye ödeme yapıldıktan sonra kurumlar arasında yükün nasıl dağılacağını ele almaktadır. Kararın öne çıkan yönleri şunlardır:
- Devir öncesi offshore hesaplarından doğan yükümlülük, hisse devir sözleşmesine göre TMSF’de kalmaktadır; bu yükümlülük mudinin davasının sonradan reddedilmesiyle bankaya geçmemektedir.
- İhtirazi kayıtla yapılan ödeme, tek başına iade hakkı doğurmamıştır; iade borcunun varlığı, sözleşmede bankayı TMSF’ye karşı borçlandıran bir hükmün bulunmasına bağlı görülmüştür.
- Bilançoda yer almayan offshore hesapları, sonraki pay satışlarında alıcıya ve bankaya yük olarak aktarılmamıştır.
- Mudinin davasının zamanaşımından reddedilmesi, ilk derece mahkemesine göre ödemeyi zamanaşımına uğramış eksik bir borcun ifası niteliğine sokmuştur.
Bankaların TMSF’ye devredilmesi sürecinde mudilerin offshore alacaklarını hangi yollarla istediği ve idari yargının bu süreçteki rolü için offshore mevduatta idari dava süresi yazısına; iflas etmiş bankada offshore alacaklısının durumu için iflas masasına geç alacak kaydı yazısına bakılabilir. TMSF’ye devredilen zamanaşımlı mevduat konusu ise Yargıtay 11. HD 2026/2599 yazısında ele alınmıştır.
❔ Sorular ve cevaplar
TMSF neden ödemeyi ihtirazi kayıtla yapmıştı?
Mudinin davasının bozulması bankaya ne sağladı?
Hisse devir sözleşmesinin hangi maddesi belirleyici oldu?
Karara karşı temyiz yolu açık mı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; bankacılık ve icra hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin Bedesten (mevzuat.adalet.gov.tr) sisteminde yayımlanan esastan ret kararından derlenmiştir. Karar metninde taraf adları ve banka unvanları anonimleştirilmiştir. Kararın sonucu, somut dosyadaki hisse devir ve hisse satım sözleşmelerinin hükümlerine, devir bilançosuna ve ödeme tarihlerine dayanır. Benzer görünen bir dosyada sonuç; sözleşme hükümlerine, ödemenin niteliğine ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.




