Bir yatın, kuru yük gemisinin veya özel jetin haczi, araç haczinin büyütülmüş hâli değildir: sicil rejimleri, uluslararası kurallar ve seferden men gibi kendine özgü araçlarla bambaşka bir alan açılır. Yanlış adım, milyonlarca liralık varlığın limandan çıkıp gitmesi demektir.
🚢 Gemi Haczinin Rejimi
Türk gemi siciline kayıtlı gemiler, haciz ve satış bakımından kural olarak taşınmaz hükümlerine tabidir: haciz sicile şerh edilir, satış kıymet takdiri ve ihale kurallarıyla yürür. Deniz alacaklarında ise ihtiyati haciz özel rejimle işler ve geminin seferden men edilmesi sağlanır; bayrağına bakılmaksızın yabancı gemiler de Türk limanlarında bu yolla durdurulabilir. Sicile kayıtlı olmayan küçük tekneler taşınır gibi haczedilir; sicil ve bayrak durumu stratejinin ilk sorusudur.
Not: Gemide ve uçakta haciz bir sicil ve hız oyunudur: şerh konmadan liman terk edilirse, dosya varlığın değil arkasından bakmanın dosyası olur.
✈️ Hava Aracının Haczi
Sivil hava araçları, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nezdindeki uçak siciline kayıtlıdır; haciz bu sicile şerh edilerek uygulanır ve devir engellenir. Uçuşa elverişlilik, hangar ve bakım maliyetleri muhafazayı pahalı kıldığından, satış takvimi avans planlamasıyla birlikte kurulmalıdır. Finansal kiralamayla işletilen uçaklarda mülkiyet kiralayandadır; haciz ancak borçlunun sözleşmeden doğan haklarına yönelebilir.
⚓ Pratik Zorluklar ve Strateji
Bu varlıklar hareketlidir: gemi sefere, uçak yurt dışına çıktığında fiili erişim zorlaşır; bu yüzden ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz çoğu kez esas takipten önce gelir. Sicil kayıtlarındaki ipotekler — gemi ipoteği, uçak ipoteği — sıra cetvelinde öne geçer; kiralama, bayrak değişikliği ve devir hamleleri iptal davası riskiyle birlikte okunur. Deniz ticaretine özgü alacak türlerinde uzman desteği vazgeçilmezdir.
📌 İlgili Konular
Konu gemi sicili ve ihtiyati haciz ile yakından bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Borçlunun yatı var; nasıl haczedilir?
Sicile kayıtlıysa haciz sicile şerh edilir ve taşınmaz kurallarıyla satılır; kayıtsız tekneler taşınır gibi haczedilir. Seferden men mümkündür.
Yabancı bayraklı gemi Türk limanındayken haczedilebilir mi?
Deniz alacakları için ihtiyati haciz yoluyla durdurulabilir; özel rejim ve süreler titizlik ister.
Uçak haczi mümkün mü?
Evet; uçak siciline şerhle uygulanır. Finansal kiralamadaki uçaklarda ancak borçlunun sözleşmesel hakları haczedilebilir.
Gemi üzerinde ipotek varsa alacağım ne olur?
Sicildeki gemi ipoteği satış bedelinde öne geçer; sonraki hacizler kalan bedelden sıra cetveline göre pay alır.
Gemi ve hava aracı haczi uyuşmazlıklarınız için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
