Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal KararlarForex Hukukuİcra Hukuku

Yurt Dışı Yatırım Zararı – İstanbul BAM 14. HD 2025/1699

Yatırım dolandırıcılığı davalarında en zor soru çoğu zaman “kim haklı?” değil, “bu alacak nerede ve hangi hukukla takip edilecek?” sorusudur. Para bir ülkede toplanmış, şirket o ülkede iflas etmiş, yönetici hakkında o ülkede ceza yargılaması yapılmış; ama yöneticinin mal varlığı ve adresi Türkiye’de çıkmışsa, yatırımcı Türkiye’de icra takibi yapabilir mi? Yabancı mahkemenin düzenlediği bir iflas tablosu Türk mahkemesinde ne kadar ağırlık taşır? Aradan on yılı aşkın zaman geçmişken zamanaşımı hangi ülkenin kurallarına göre hesaplanır? İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, Almanya’da kurulan bir yenilenebilir enerji holdingine yapılan tahvil yatırımından doğan bir dosyada bu soruların üçüne de cevap verdi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 22.10.2025 tarihli ve E.2022/460, K.2025/1699 sayılı kararıyla, yatırımcının 26.386,54 Euro asıl alacak ve 9.997,57 Euro işlemiş faiz yönünden itirazın iptaline ilişkin ilk derece kararına karşı her iki tarafın istinaf başvurusunu da oy birliğiyle esastan reddetmiştir. Daire; uyuşmazlığın esasına MÖHUK m.34 uyarınca Alman hukukunun uygulanacağını, apostil şerhli Alman iflas tablosunun Türk hukukunda resmî belge sayılacağını ve zamanaşımının da MÖHUK m.8 gereği Alman hukukuna göre belirleneceğini kabul etmiştir.

Kısa özet: Almanya’da kurulan bir holding şirketinin çıkardığı güneş enerjisi tahvillerine yatırım yapan kişi, şirketin yöneticisi ve hâkim ortağı olan davalının, yatırımcılardan toplanan paraları şirket amacı dışında kullandığını ileri sürmüştür. Davalı hakkında Almanya’da hem ceza yargılaması yapılmış hem de şahsi iflas kararı verilmiş; yatırımcının alacağı iflas tablosuna “kasten işlenen haksız eylem” kaynaklı alacak olarak kaydedilmiştir. Davalının Türkiye’deki adresi ve taşınmazı üzerine İstanbul’da başlatılan icra takibine itiraz edilmiş, açılan itirazın iptali davası kısmen kabul edilmiştir. İstanbul BAM 14. HD; Alman hukukunun uygulanacağını, apostilli iflas tablosunun HMK m.204/2 anlamında aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil olduğunu, iflas tablosuna kayıtlı alacağın Alman Medeni Kanunu m.197/5 gereği otuz yıllık zamanaşımına tabi bulunduğunu ve faizin de Alman hukukuna göre yıllık %4 üzerinden hesaplanacağını belirterek istinaf başvurularını reddetmiştir.

☀️ Güneş enerjisi tahvilinden Türkiye’deki icra dosyasına

Karara yansıyan olgular, sınır ötesi bir yatırım yapısının nasıl çözüldüğünü adım adım gösteriyor. Davacı, Almanya’da kurulan bir holding anonim şirketinin yenilenebilir enerji ve güneş enerjisi yatırımları için çıkardığı tahvilleri satın alan yatırımcılardan biridir. Davacı tarafın iddiasına göre şirket, aralarında davacının da bulunduğu çok sayıda kişiden 45 milyon Euro’ya yakın para toplamış; bu paralar sanat eseri alımı gibi işlemlerle şirket hesabından çıkarılmıştır. Kararda aktarılan kronoloji şöyledir:

  • Hamburg Sulh Hukuk Mahkemesi (iflas mahkemesi), 15.07.2008 tarihinde davalının şahsi iflasına karar vermiştir.
  • Yatırımcının alacağı, 01.09.2008 tarihinde iflas tablosuna 124 sıra numarasıyla ve 26.386,54 Euro tutarında, gerekçesi “kasten işlenen haksız eylem” olarak kaydedilmiştir.
  • Hamburg Eyalet Mahkemesi 20. Büyük Ceza Dairesi, 09.04.2013 tarihli kararla davalıyı 5 yıl hapis cezasına çarptırmış; bu karar Alman Federal Mahkemesi 5. Ceza Dairesince 19.02.2014 tarihinde, özellikle zararın hesaplanma yöntemi yönünden bozulmuştur.
  • İflas tasfiyesi, malvarlığının yetersizliği nedeniyle 2014 yılında kapatılmış; 25.08.2014 tarihinde davalı hakkında bakiye borçtan kurtulma kararı verilmiş, davacının alacağı ise “haksız fiil” kaynaklı alacak olarak tabloda kalmıştır.
  • Davacı tarafın iddiasına göre davalı, Alman iflas tasfiyesinde Bodrum’da bulunan taşınmazını beyan etmemiştir.
  • Yatırımcı, 05.01.2018 tarihinde İstanbul 4. İcra Müdürlüğünde 26.386,54 Euro asıl alacak ve 10.147,48 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 36.534,02 Euro için ilamsız takip başlatmış; davalının borca ve yetkiye itirazı üzerine İİK m.67 uyarınca itirazın iptali davası açılmıştır.

Davalı ise husumetin şirkete yöneltilmesi gerektiğini, yetkili mahkemenin Almanya’da olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, yabancı kararlar tanınıp tenfiz edilmeden Türkiye’de dava açılamayacağını ve iflasın ülkeselliği ilkesi nedeniyle Türkiye’de yargılama yapılamayacağını savunmuştur.

🧭 Görevsizlikten istinafa: dosyanın uzun yolu

Dava önce İstanbul 27. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış, mahkeme 12.02.2019 tarihli kararla görevsizlik nedeniyle davayı usulden reddetmiş; bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu aynı Dairenin 03.06.2020 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir. Dosya bunun üzerine İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.

İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 24.11.2021 tarihli ve 2020/256 E., 2021/885 K. sayılı kararıyla davayı kısmen kabul etmiştir. Hükme göre itiraz; 26.386,54 Euro asıl alacak ve takibe kadar işlemiş 9.997,57 Euro faiz yönünden iptal edilmiş, asıl alacağa takipte belirtildiği gibi 3095 sayılı Kanun m.4/a uyarınca faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ve %20 oranında 44.927,34 TL icra inkâr tazminatına hükmedilmiştir. Mahkeme, davalının Türkiye’deki adresi ve malvarlığı nedeniyle icra dairesinin ve mahkemenin yetkili olduğunu kabul etmiştir.

Karara her iki taraf da itiraz etmiştir. Davacı, takip öncesi faizin Alman yasal faizi yerine 3095 sayılı Kanun’a göre hesaplanmasını istemiş; davalı ise yetki, zamanaşımı, husumet ve esas yönünden kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

📎 Kararın tam metni: Karar, Adalet Bakanlığı Bedesten / mevzuat.adalet.gov.tr içtihat sisteminde yayımlanmış hâliyle esas ve karar numarasıyla doğrulanmıştır.

🌍 Hangi ülkenin hukuku? MÖHUK m.34 ve lex fori ayrımı

Daire, uyuşmazlığı öncelikle yabancılık unsuru taşıyan bir özel hukuk uyuşmazlığı olarak nitelendirmiştir. Türkiye’nin bu konuda taraf olduğu bir milletlerarası sözleşme bulunmadığından uygulanacak hukuk 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’a (MÖHUK) göre belirlenmiştir. Kararın bu bölümdeki mantığı şöyle özetlenebilir:

  • Nitelendirme: Dava, şirkete yatırım yapan kişinin, toplanan parayı amacı dışında kullandığı ileri sürülen yöneticiye karşı açtığı bir haksız fiil sorumluluğu davasıdır.
  • Esasa uygulanacak hukuk: MÖHUK m.34/1’e göre haksız fiilden doğan borçlar, haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabidir. Fiil Almanya’da işlendiğinden esasa Alman hukuku uygulanır. MÖHUK m.2 gereği hâkim, yetkili yabancı hukuku re’sen uygular.
  • Usule uygulanacak hukuk: Davanın nitelendirilmesi, usule ilişkin itirazlar, ispat kuralları ve ihtiyati haciz gibi geçici hukuki koruma aşamaları hâkimin hukukuna (lex fori), yani Türk hukukuna tabidir.
  • Alman hukukundaki dayanak: Alman Paylı Ortaklıklar Kanunu’nda üçüncü kişilerin yönetim kurulu üyelerine karşı doğrudan açtıkları davalara ilişkin özel hüküm bulunmadığından, bu davalar Alman Medeni Kanunu m.823’teki haksız fiil genel hükmüne göre çözülmektedir.

Daire, aynı talebin Türk hukukundaki karşılığının da yöneticinin sorumluluğu olduğunu; bu sorumluluğun hem TTK’daki özel hükümlere hem de TBK’nın haksız fiil hükümlerine dayandırılabileceğini ayrıca not etmiştir. Uyuşmazlığın odağı, Dairenin tespitine göre paranın varlığı veya miktarı değil, şirkete yatırılan para nedeniyle yöneticiden şahsen talepte bulunulup bulunulamayacağıdır.

📑 Yabancı iflas tablosunun delil değeri

Kararın uygulamaya en çok yansıyacak kısmı, Alman iflas mahkemesinin düzenlediği iflas tablosuna verilen değerdir. Daire bu belgeyi şöyle değerlendirmiştir:

  • İlam değil, resmî belge: İflas tablosu bir mahkeme ilamı değildir; ancak bir devlet mahkemesince düzenlendiği için resmî belge niteliğindedir.
  • Onay şartı: HMK m.224 uyarınca yabancı resmî belgelerin Türkiye’de bu vasfı taşıması onaya bağlıdır. 1961 tarihli La Haye Sözleşmesi çerçevesinde apostil şerhi taşıyan belge bu şartı karşılar.
  • İspat gücü: HMK m.204/2 gereği yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun düzenlediği belgeler aksi ispatlanıncaya kadar kesin delildir.
  • Sonuç: Tabloda borçlunun davalı, alacaklının davacı olduğu, alacağın kasten işlenen haksız eylemden doğduğu, 01.09.2008’de 26.386,54 Euro olarak kaydedildiği görülmüş ve davacının bu miktarda alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

Burada önemli bir ayrım vardır: Davalı, yabancı kararın tanınması ve tenfizi yoluna gidilmeden Türkiye’de dava açılamayacağını savunmuştur. Daire ise belgeyi bir ilam gibi icraya koymamış; onu, Türk mahkemesinde görülen bir alacak davasında delil olarak değerlendirmiştir. Tenfiz, yabancı ilamın Türkiye’de doğrudan icra edilebilmesi için gereken yoldur; eldeki dava ise alacağın Türk mahkemesinde yeniden yargılanmasıdır ve yabancı belge bu yargılamada ispat aracı işlevi görmektedir.

Yatırımcının yurt dışında kurulan bir yapıya yaptığı ödemenin hukuki niteliğine ilişkin farklı bir açı, serideki yurt dışı yatırımcıda ortaklık-alacak ayrımına ilişkin Yargıtay 11. HD 2025/6940 kararında ele alınmıştır. İflas masasına kayıt meselesinin Türk iflas hukuku yönü için eurobond sahibinin iflas masasına kaydına ilişkin 6. HD 2026/1764 kararı da incelenebilir.

⏳ Otuz yıllık zamanaşımı ve yüzde dört faiz

Davalının en güçlü savunmalarından biri zamanaşımıydı: Alacağın 2005 yılında doğduğu, dava tarihine kadar uzun süre geçtiği ileri sürülmüştü. Türk hukukunda haksız fiil zamanaşımı TBK m.72’de öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl olarak düzenlenmiştir. Ancak Daire bu süreleri uygulamamıştır; çünkü:

  • MÖHUK m.8’e göre zamanaşımı, hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tabidir. Esasa Alman hukuku uygulandığından zamanaşımı da Alman hukukuna göre belirlenir.
  • Alman Medeni Kanunu m.197/5 uyarınca iflas prosedürü çerçevesinde tespit edilen alacaklar otuz yıllık zamanaşımına tabidir.
  • Davacının alacağı, kesinleşen iflas dosyasındaki tabloda kayıtlı olduğundan bu kapsama girmekte ve otuz yıllık süre takip ve dava tarihinde dolmamış bulunmaktadır.

Faiz yönünden de aynı mantık işletilmiştir. Davacı, iflas tablosuna kayıt tarihinden itibaren Türk mevzuatına göre devlet bankalarının mevduata uyguladığı en yüksek faizi istemişti. Daire, esasa Alman hukuku uygulandığı için faizin de Alman hukukuna göre belirlenmesi gerektiğini; Alman Medeni Kanunu m.849 ve m.246 uyarınca yasal faizin yıllık %4 olduğunu belirtmiş ve bilirkişinin bu oranla yaptığı 9.997,57 Euro’luk işlemiş faiz hesabını yerinde bulmuştur. Bu değerlendirmede Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09.07.2025 tarihli, 2024/6622 E., 2025/5005 K. sayılı kararına atıf yapılmıştır.

⚖️ Yabancı ceza davasının seyri hukuk davasını durdurur mu?

Davalı, Alman Federal Mahkemesinin mahkûmiyeti bozduğunu ve sonradan hakkındaki ceza davasının durdurulduğunu ileri sürmüştür. Daire bu savunmaya üç açıdan cevap vermiştir:

  • Kararda aktarılan bölümlere göre Federal Mahkemenin bozma gerekçesi ağırlıklı olarak yatırımcı zararının nasıl ve hangi yöntemle hesaplanacağına ilişkindir. Daire, bozma kararının içeriğini ayrıntılı biçimde aktarmış, ancak sonuca ulaşırken ceza yargılamasında tespit edilen maddi vakıaları esas almıştır.
  • Ceza davasının 05.07.2022 tarihinde durdurulduğuna ilişkin belge istinaf aşamasında sunulmuş, apostil şerhi taşımamaktadır.
  • Ceza yargılamasında tespit edilen maddi vakıalara göre yatırım bedelinin davalının organizasyonunda amacı dışında tüketildiği belirlenmiştir; haksız fiil sorumluluğu için bu vakıaların değerlendirilmesi yeterli olup ceza davasının sonucu eldeki davayı etkilemeyecektir.

Türk hukukunda da TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir. Ceza davasının bekletici mesele yapılması konusu, serideki hesabını kullandırana karşı tazminat davasına ilişkin 4. HD 2025/15864 kararında farklı bir olgu örgüsü üzerinden tartışılmıştır.

🔎 Karar yatırımcı açısından neyi gösteriyor?

Kararın yurt dışı kaynaklı yatırım uyuşmazlıkları bakımından gösterdikleri şöyle sıralanabilir:

  • Yabancılık unsuru, Türk mahkemesinin önünü kapatmaz: Borçlunun Türkiye’de adresi ve malvarlığı bulunması, somut dosyada icra dairesinin ve mahkemenin yetkisinin kabulünde belirleyici olmuştur.
  • Sonuç yabancı hukukla kurulur: Haksız fiilin işlendiği yer yurt dışındaysa sorumluluk, zamanaşımı ve faiz o ülke hukukuna göre belirlenir; bu durum hem davacı hem davalı aleyhine sonuç doğurabilir. Bu dosyada zamanaşımı davacı lehine uzarken, faiz oranı davacının istediğinden düşük kalmıştır.
  • Belgenin şekli önem taşır: Apostil şerhli iflas tablosu kesin delil olarak kabul edilirken, apostilsiz ve geç sunulan ceza davası belgesi sonuca etkili görülmemiştir.
  • Tartışılmayan olgu: Davalının yatırılan paranın varlığına ve miktarına itiraz etmemesi, uyuşmazlığı “sorumluluk” sorusuna daraltmıştır.

❓ Sık sorulanlar

Yabancı iflas tablosu, tenfiz kararı olmadan Türkiye’de icra edilebilir mi?

Bu kararda iflas tablosu doğrudan icra edilmemiştir. Yatırımcı Türkiye’de ilamsız takip başlatmış, itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında iflas tablosu resmî belge ve delil olarak kullanılmıştır. Daire, belgenin ilam olmadığını, ancak apostil şerhi nedeniyle HMK m.204/2 uyarınca aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılacağını belirtmiştir.

Neden Türk Borçlar Kanunu’ndaki haksız fiil zamanaşımı uygulanmadı?

MÖHUK m.8, zamanaşımını ilişkinin esasına uygulanan hukuka bağlar. Haksız fiil Almanya’da işlendiğinden MÖHUK m.34/1 gereği esasa Alman hukuku uygulanmış; bu nedenle zamanaşımı da Alman hukukuna göre değerlendirilmiştir. İflas tablosuna kayıtlı alacak için Alman hukukunda öngörülen süre otuz yıldır.

Şirkete yatırılan para için yöneticiden şahsen talepte bulunulabildi mi?

Somut dosyada evet. Daire, davayı yöneticinin haksız fiil sorumluluğuna ilişkin bir dava olarak nitelendirmiş; Alman hukukunda üçüncü kişilerin yönetim kurulu üyelerine doğrudan açtığı davaların haksız fiil genel hükümlerine tabi olduğunu belirtmiştir. İflas tablosunda alacağın davalının şahsi iflasına, haksız fiil kaynaklı alacak olarak kaydedilmiş olması da bu sonuçta belirleyici olmuştur.

Faiz neden takipte istenen orandan düşük kaldı?

Davacı, Türk mevzuatına göre devlet bankalarının mevduata uyguladığı en yüksek faizi talep etmişti. Daire, esasa Alman hukuku uygulandığından faiz oranının da Alman hukukuna göre belirleneceğini, bu oranın yıllık %4 olduğunu kabul etmiş ve takip öncesi işlemiş faizi 9.997,57 Euro ile sınırlı tutan hesabı yerinde bulmuştur.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, serideki diğer kararlar ise Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; karar özeti İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin yayımlanmış istinaf kararından derlenmiştir. Karar temyiz yolu açık olarak verilmiş olup kesinleşme durumu yazının hazırlandığı tarih itibarıyla bilinmemektedir. Yabancı hukukun uygulandığı uyuşmazlıklarda sonuç, ilgili ülkenin mevzuatına ve dosyadaki belgelerin şekline göre değişebilir; her dosya kendi somut olgularıyla değerlendirilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
🌐 English — international victims of online investment fraud