Payurus dosyası yenilendi: lisans durumu, kullanan siteler ve para çekme şikâyetleriPayurus dosyası yenilendiDosyayı oku →
Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal KararlarTrafik Kazası

TRH 2010 mu PMF 1931 mi? – Yargıtay HGK 2026/223

Aynı kaza, aynı yaralanma ve aynı maluliyet oranı üzerinden hazırlanan iki aktüer raporundan biri sürekli iş göremezlik zararını 50.459,38 TL, diğeri 161.038,40 TL olarak hesaplamıştır. Aradaki üç katlık farkın temel kaynaklarından biri, hesapta kullanılan yaşam tablosudur: Biri Türkiye verileriyle hazırlanan TRH 2010, diğeri 1931 tarihli Fransız nüfus verisine dayanan PMF tablosu. Servis aracında yolcuyken yaralanan bir gencin tazminat davasında bu seçim, bölge adliye mahkemesi ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesi arasında direnmeye dönüşmüş ve dosya Hukuk Genel Kurulu önüne gelmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 08.04.2026 tarihli ve E.2025/488, K.2026/223 sayılı kararıyla, bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınması gerektiğini, maluliyet oranının kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre belirlenmesi gerektiğini ve gelir getiren bir işte çalıştığı araştırılmayan kişi lehine geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilemeyeceğini kabul ederek direnme kararını bozmuştur.

Kısa özet: 11.09.2017 tarihli kazada yolcu olarak yaralanan ve kaza tarihinde 17 yaşında olan davacı; işleten, sürücü ve trafik sigortacısına karşı maddi ve manevi tazminat davası açmıştır. Bölge adliye mahkemesi, Anayasa Mahkemesinin genel şartlara ilişkin iptal kararından sonra PMF 1931 tablosunun ve eski maluliyet yönetmeliğinin uygulanması gerektiği görüşüyle bozmaya direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu üç uyuşmazlık noktasında da Özel Daireyi haklı bulmuştur; maluliyet yönetmeliği konusu oy çokluğuyla, yaşam tablosu ve geçici iş göremezlik konuları oy birliğiyle karara bağlanmıştır.

📊 İki aktüer raporu, iki farklı sonuç

Davacı vekili davayı belirsiz alacak davası olarak 400 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat talebiyle açmıştır. Yargılama sırasında iki ayrı aktüer raporu alınmıştır:

Kalem 05.01.2020 raporu (TRH 2010, %1,8 teknik faiz) 20.04.2021 raporu (PMF 1931, progresif rant)
Geçici iş göremezlik 5.689,23 TL 5.689,23 TL
Bakıcı gideri 1.777,50 TL 1.777,50 TL
Tedavi gideri 2.000,00 TL 2.000,00 TL
Sürekli iş göremezlik 50.459,38 TL 161.038,40 TL
Toplam 59.926,11 TL 170.505,79 TL

Davacı vekili ilk rapora, yargılamanın uzamaması için itiraz etmediğini ve raporla hesaplanan tazminatın tahsilini istediğini bildirmiştir. Talep önce 59.926,11 TL’ye artırılmış, ikinci rapordan sonra ise ıslahla yükseltilmiştir. Maluliyet tarafında da iki farklı oran bulunmaktadır: Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre %10,3, Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre %5.

🔁 Bozma ve direnme süreci

  1. İlk derece mahkemesi 14.10.2021 tarihinde %10,3 maluliyet oranı ve ikinci rapor üzerinden toplam 170.505,79 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir.
  2. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 03.03.2022 tarihinde ilk derece kararını kaldırmış; maddi tazminatı aynı tutarda, manevi tazminatı 10.000 TL olarak belirlemiştir. Gerekçe, Anayasa Mahkemesinin 2019/40 Esas sayılı iptal kararından sonra genel şartlardaki TRH 2010 ve %1,8 teknik faiz düzenlemesi ile engellilik yönetmeliklerinin uygulanma imkânının kalmadığıdır.
  3. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 11.01.2024 tarihinde kararı üç yönden bozmuştur.
  4. Bölge adliye mahkemesi gerekçesini genişleterek direnmiş, dosya Hukuk Genel Kuruluna gelmiştir.

Özel Daire bozmasında usuli kazanılmış hak yönünden önemli bir tespit de yer almaktadır: Davacı vekili ilk rapora itiraz etmediğinden, %1,8 teknik faiz ve 59.926,11 TL’lik tutar yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak doğduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle yeni hesabın TRH 2010 ile yapılması, ancak davacı yönünden ilk raporda kesinleşen tutarların aşılmaması gerektiği belirtilmiştir.

📎 Karar metni: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı, Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan hâliyle derlenmiştir; taraf adları resmî metinde maskelenmiş, sağlık bilgisine ilişkin ayrıntılar metinden çıkarılmıştır.

⏳ Yaşam tablosu sorunu

Kurul, gerçek zarar hesabının özünde varsayımlara dayandığını, bu nedenle gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğini vurgulamıştır. Kararda iki tablo şöyle karşılaştırılmaktadır:

  • PMF 1931: Fransa nüfus verisinden oluşturulmuş, kadın-erkek ayrımı yapmayan bir tablodur; yasal dayanağı mülga 506 sayılı Kanun’un 22. maddesidir. Yeni doğan bir kişinin ömrü ortalama 56,64 yıl kabul edilir.
  • TRH 2010: Hazine Müsteşarlığı ve çeşitli üniversitelerin çalışmalarıyla kadın ve erkekler için ayrı hazırlanan “Ulusal Mortalite Tablosu”dur. Yeni doğanın ömrü kadınlarda 78,02, erkeklerde 71,93 yıldır.
  • Fark: Başlangıç yaşlarında tablolar arasında 15 ila 22 yıllık farklar doğmakta, orta yaşlarda süreler yaklaşmakla birlikte PMF 1931’de bakiye ömür daha kısa kalmaktadır.

Bölge adliye mahkemesinin temel dayanağı, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli kararıyla Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesindeki “genel şartlar” atfının iptal edilmiş olmasıydı. Mahkemeye göre TRH 2010 genel şartlarla getirildiğinden, iptalden sonra eski içtihada, yani PMF 1931’e dönülmeliydi. Kurul bu görüşü benimsememiştir. Kurula göre TRH 2010’un kullanılması genel şartların bağlayıcılığından değil, tablonun ülkeye özgü ve güncel veriler içermesinden kaynaklanmaktadır. Kurul, aynı sonuca ulaşan 30.04.2025 tarihli iki Hukuk Genel Kurulu kararına (2024/4-643 E., 2025/264 K. ve 2023/4-1155 E., 2025/263 K.) ve TRH 2010’un kullanılması gerektiğini belirten Danıştay 10. Dairesinin 17.06.2021 tarihli kararına da atıf yapmıştır.

Bu yönüyle karar, trafik kazası tazminatlarında yaşam tablosu tartışmasının artık genel şartların geçerliliğine bağlı olmadığını göstermektedir. Uygulanacak teminat ve hesap kalemleri konusundaki benzer bir tartışma için bakıcı giderinin hangi teminattan karşılanacağı yazısına bakılabilir.

🩺 Maluliyette hangi yönetmelik?

Kurul, Özel Dairenin istikrar kazanmış uygulamasındaki zaman çizelgesini benimsemiştir. Buna göre sürekli iş göremezlik oranı kaza tarihinde yürürlükte olan düzenlemeye göre belirlenir:

  • 11.10.2008 öncesi: Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü
  • 11.10.2008 – 01.09.2013: Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği
  • 01.09.2013 – 01.06.2015: Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği
  • 01.06.2015 – 20.02.2019: Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik
  • 20.02.2019 sonrası: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik

Kaza 11.09.2017 tarihinde gerçekleştiği için uygulanacak düzenleme Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğidir; bölge adliye mahkemesinin %10,3 oranını veren eski yönetmelik raporunu esas alması isabetli bulunmamıştır. Kurul, aynı tarihlerde farklı düzenlemelerin bulunmasının genel ilkelerden ayrılmayı haklı kılmadığını, aksinin hukuki güvenlik ve istikrar ilkesine aykırı olacağını belirtmiştir. Karşı oyda ise engellilik oranı ile çalışma gücü kaybının farklı kavramlar olduğu, bedensel zararın çalışma gücü kaybı yönetmeliğine göre hesaplanması gerektiği savunulmuştur. Çocuklar bakımından benzer bir yönetmelik tartışması çocuk yolcunun maluliyet raporu yazısında ele alınmıştır.

🧑‍🎓 Çalışmayan gencin geçici iş göremezlik zararı

Bölge adliye mahkemesi, iyileşme süresinde günlük işlerini yapamamanın da bir zarar olduğunu belirterek 17 yaşındaki davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatını korumuştu. Kurul ise Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesine dayanarak bu kalemi “kazanç kaybı” olarak nitelendirmiştir. Karara göre:

  • Geçici iş göremezlik tazminatı, iyileşme sürecinde çalışma gücünden yoksun kalınması nedeniyle uğranılan gerçek ve somut kazanç kaybını karşılar.
  • Hüküm kurulabilmesi için zarar görenin kaza tarihinde fiilen çalışması veya en azından gelir elde etme olanağının somut verilerle ortaya konması gerekir.
  • Kolluk araştırmasında davacının bir işte çalışmadığı bildirilmiş, mahkemece düzenli veya düzensiz bir gelir olup olmadığı araştırılmamıştır.
  • Aynı kalem için Sosyal Güvenlik Kurumunca ödeme yapılıp yapılmadığı da araştırılmalıdır; aksi hâlde mükerrer tahsil riski doğar.

🆕 Mevzuattaki son durum

Kararın okunmasında iki mevzuat ayrıntısı önem taşımaktadır. Birincisi, Kurul gerekçesinde 7327 sayılı Kanun’la Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesine eklenen ve hesaplamalarda ulusal hayat tablosu ile %2’yi geçmeyen iskonto oranını öngören hükme değinmiştir. mevzuat.gov.tr’de yayımlanan güncel metne göre bu ek cümle ve fıkra, Anayasa Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli ve E.2021/82, K.2022/167 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kurulun TRH 2010 sonucu bu hükme değil, gerçek zarara en yakın veri ilkesine ve önceki Genel Kurul kararlarına dayanmaktadır.

İkincisi, 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine iki fıkra eklenmiştir. Bunlardan biri, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tutara ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletileceğini; diğeri, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedelin ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edileceğini düzenlemektedir. Hukuk Genel Kurulu kararı bu değişiklikten önce verildiğinden yeni fıkralara ilişkin bir değerlendirme içermemektedir.

❓ Akla gelebilecek sorular

TRH 2010 kullanılırsa davacı 170 bin TL’ye yakın tazminat alabilecek mi?

Karara göre hayır. Davacı vekili ilk aktüer raporuna itiraz etmediği için %1,8 teknik faiz ve 59.926,11 TL’lik tutar yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu kabul edilmiştir. Yeni hesap TRH 2010 ile yapılacak, ancak davacı yönünden ilk raporda kesinleşen tutarlar aşılmayacaktır.

Anayasa Mahkemesinin genel şartlar kararı TRH 2010’u ortadan kaldırmadı mı?

Bölge adliye mahkemesi bu görüşteydi. Hukuk Genel Kurulu ise TRH 2010’un tercih sebebini tablonun ülkeye özgü ve güncel verilere dayanması olarak açıklamış, iptal kararının bu sonucu değiştirmediğini kabul etmiştir.

Maluliyet konusunda Kurul oy birliğiyle mi karar verdi?

Hayır. Maluliyet oranının hangi yönetmeliğe göre belirleneceği konusu oy çokluğuyla karara bağlanmıştır. Karşı oyda, engellilik oranının çalışma gücü kaybını karşılamadığı ve %10,2 oranlı çalışma gücü kaybı raporunun esas alınmasının isabetli olduğu ileri sürülmüştür. Yaşam tablosu ve geçici iş göremezlik konuları ise oy birliğiyle çözülmüştür.

Dosya bundan sonra hangi aşamaya geçer?

Karar kesin olarak verilmiş ve dosya, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesine gönderilmiştir. Bölge adliye mahkemesinin; kaza tarihindeki yönetmeliğe göre yeni maluliyet raporu, TRH 2010 ile ek aktüer raporu ve davacının gelir durumuna ilişkin araştırma yaparak yeniden karar vermesi söz konusu olacaktır.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Ulaşım bilgileri iletişim sayfasında, serinin diğer yazıları Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan kararından derlenmiştir. Değerlendirme, 2017 yılında gerçekleşen bir trafik kazasına ilişkin bedensel zarar davasında verilen tek bir direnme bozmasına dayanır; kaza tarihi, maluliyet raporları, aktüer hesapları, tarafların usuli tutumları ve sonraki kanun değişiklikleri farklı olan dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Bulunduğunuz il için: İl il trafik kazası avukatı sayfaları

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud