Köpekli Saldırıda Meşru Savunma – Yargıtay CGK 2026/185
Dört kişinin, tasmasından kurtulmuş bir köpekle birlikte kovalayıp yere yatırdığı bir kişinin elindeki bıçakla rastgele savrulan darbeleri ceza hukukunda üç farklı biçimde okunabilir: haksız tahrik altında işlenmiş bir öldürmeye teşebbüs, sınırı aşılmış bir meşru savunma ya da hiç suç oluşturmayan bir meşru savunma. Ceza Genel Kurulu, önüne yalnızca “haksız tahrik indirimi kaç olmalı?” sorusuyla gelen bir dosyada, meseleyi en baştan ele almıştır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 25.03.2026 tarihli ve E.2023/265, K.2026/185 sayılı kararıyla, teşebbüs aşamasında kalan nitelikli kasten öldürme suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası verilen sanığın eylemini TCK m.25 kapsamında meşru savunma olarak nitelendirmiş; mahkûmiyet hükmünü beraat gerektiği gerekçesiyle oy çokluğuyla bozmuş ve infazın durdurulmasına karar vermiştir.
🐕 Bir hafta arayla iki saldırı
Olayın kökeni 07.12.2015 tarihine uzanır. Sanık, yöneticisi olduğu apartmanın bahçesinde saldırgan bir tür olduğu bilinen pitbull cinsi köpeği tedbirsiz biçimde gezdiren katılanı uyarmıştır. Tartışma kavgaya dönüşmüş, katılan ve inceleme dışı bir arkadaşı köpekle birlikte sanığa saldırmış, köpek sanığın bacağını ısırmıştır. Kamera kaydında tasmasız ve bağsız köpeğin sanığa saldırdığı, kavganın bir apartman sakininin müdahalesiyle sona erdiği görülmektedir.
14.12.2015 günü sanık, işlerini halletmek için evden çıktığında katılan ve arkadaşlarıyla tesadüfen karşılaşmıştır. Kamera kaydına dayanan bilirkişi raporuna göre:
- Sanık kaldırımda tedirgin biçimde yürürken bir iki saniye arkasına bakmış ve yürümeye devam etmiştir.
- Aynı dakika içinde en önde katılan olmak üzere dört kişi, tasmasının ipi yerde sürünen köpekle birlikte sanığı kovalamıştır.
- Kısa süren arbedenin ardından kişiler kaçmaya başlamış, sanık elinde bıçakla bir iki adım yürüyüp geri dönmüş ve telefonla konuşmaya başlamıştır.
Genel Kurulun kabulüne göre dört kişi sanığı yakaladıktan sonra hiçbir şey söylemeden yere yatırıp birlikte şiddetli biçimde darp etmiş; yerdeki sanık cebinden çıkardığı bıçağı rastgele sallamıştır. Katılan sol göğsünden biri kalbine nüfuz eden ve hayati tehlike doğuran iki darbe almış, bir başka kişi karnından basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek şekilde yaralanmıştır. Sanığın da başında kesiler oluşmuş, sağ el beşinci parmağındaki yaralanma basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek ve yaşam fonksiyonlarını hafif derecede etkileyecek nitelikte bulunmuştur.
📜 Yaralamadan öldürmeye teşebbüse
Suç vasfı yargılama boyunca değişmiştir:
- Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi (13.11.2020, 129-268): Eylemi neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama olarak nitelendirmiş; TCK m.86/1-3-e, 87/1-d, 29 ve 62 uyarınca sanığa 1 yıl 3 ay hapis cezası vermiştir.
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi (15.10.2021, 367-2255): İlk derece hükmünü kaldırmış; sanığı teşebbüs aşamasında kalan nitelikli kasten öldürme suçundan TCK m.82/1-e, 35, 29 ve 62/1 uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm etmiştir.
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi (01.02.2023, 9435-215): Hükmü oy çokluğuyla onamıştır. Karşı oydaki iki üye, iki ayrı günde süregelen saldırılar nedeniyle sanık lehine azamiye yakın oranda tahrik indirimi yapılması gerektiğini belirtmiştir.
Aynı dosyada diğer kişilerin sanığa yönelik kasten yaralama suçlarından verilen hükümler ile sanığın bir başka kişiyi yaralamasına ilişkin hüküm kesinleşmiş; Genel Kurul incelemesi yalnızca katılana yönelik teşebbüs aşamasında kalan nitelikli kasten öldürme hükmüyle sınırlı kalmıştır.
📨 İtiraz: yalnızca tahrik oranı
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 23.03.2023 tarihinde itiraz yoluna başvurmuştur. İtiraza göre iki ayrı günde süregelen ve giderek ağırlaşan haksız eylemler karşısında, TCK m.3’teki orantılılık ilkesi de gözetilerek m.29 uyarınca azami (3/4) oranda indirim yapılması gerekirken 1/2 oranında indirim yapılması hatalıdır. Özel Daire 26.04.2023 tarihinde itirazı oy çokluğuyla yerinde görmemiş ve dosya Genel Kurula gelmiştir.
Genel Kurul, Yargıtay İç Yönetmeliği m.27 uyarınca önce ön sorunları belirlemiştir: TCK m.27/2’nin (meşru savunmada mazur görülebilecek sınır aşımı) koşullarının bulunup bulunmadığı, sonra suç vasfı, eksik araştırma ve teşebbüs indirimi. Müzakere sırasında bazı üyelerin eylemin doğrudan TCK m.25 meşru savunma kapsamında kalıp kalmadığının tartışılmasını istemesi üzerine bu konu öncelikle ele alınmıştır.
🛡️ Meşru savunmanın yedi şartı
Genel Kurul, önceki içtihatlarına atıfla meşru savunmanın hukuka uygunluk nedeni olduğunu ve eylemi suç olmaktan çıkardığını hatırlatmıştır. Meşru savunmanın kabulü için saldırıya ve savunmaya ilişkin şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- Saldırı bulunmalıdır.
- Saldırı haksız olmalıdır.
- Saldırı meşru savunmayla korunabilecek bir hakka yönelmelidir; hakkın kişinin kendisine ya da başkasına ait olması fark etmez.
- Saldırı ile savunma eş zamanlı olmalıdır.
- Savunma zorunlu olmalıdır; fail hakkını korumak için savunmadan başka imkâna sahip olmamalıdır.
- Savunma saldırana karşı yapılmalıdır.
- Saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.
Hukuka uygunluk nedeni varsa fiil suç oluşturmaz ve fail hakkında CMK m.223/2-d uyarınca beraat kararı verilir.
🔀 Sınırın aşılması ve haksız tahrik farkı
Karar, sık karıştırılan üç kurumu ayırır:
- TCK m.27/1: Hukuka uygunluk nedeninin sınırı kast olmaksızın aşılırsa ve fiil taksirle de cezalandırılıyorsa, taksirli suçun cezası altıda birden üçte bire kadar indirilerek hükmolunur. Bu bir hukuka uygunluk nedeni değil, kusurluluğu azaltan bir nedendir.
- TCK m.27/2: Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmişse faile ceza verilmez; CMK m.223/3-c uyarınca “ceza verilmesine yer olmadığı” kararı kurulur. Sınırın kasten ya da taksirle aşılmasının önemi yoktur; belirleyici olan saldırının failde yarattığı psikolojik durumdur.
- Haksız tahrik (TCK m.29): Sınır, saldırının etkisiyle değil öfke gibi nedenlerle aşılmışsa ve failin amacı saldırıyı defetmekten çok kin duygusunu tatmin etmekse, meşru savunma değil ancak haksız tahrik söz konusu olabilir.
Aynı ayrımın sanık aleyhine sonuçlandığı bir dosya için meşru müdafaa mı haksız tahrik mi kararı incelenebilir; orada Genel Kurul, meşru savunma ve mazur görülebilecek sınır aşımı koşullarının bulunmadığını kabul etmişti.
🏛️ Genel Kurulun değerlendirmesi
Genel Kurul somut olayda şu tespitleri yapmıştır:
- Sanık, karşılaştığı kişilerin tahriklerine aldırmadan yürümeye devam etmiştir; saldırıyı başlatan ve sanığı kovalayan karşı taraftır.
- Bağı çözülmüş köpekle birlikte dört kişinin sanığı yere yatırıp darp etmesi, sanığın yaşamına ve vücut bütünlüğüne yönelik ciddi ve haksız bir saldırıdır.
- Saldıranlar sayı, fizikî üstünlük ve tehlikelilik bakımından üstündür; bu nedenle bıçak kullanan sanık saldırıyı defetme zorunluluğu içindedir. Silahların eşitsizliğinden veya sanığın avantajlı konuma geçmesinden söz edilemez.
- Kamera kayıtlarına göre saldırının başı ile sonu arasında yaklaşık on saniye vardır; savunma saldırıyla eş zamanlıdır ve saldırıyı defedecek ölçüdedir.
- Sanık, karşı taraf uzaklaşıp kaçmaya başlayınca yerden kalktıktan bir iki saniye sonra savunma hareketlerini durdurmuştur; bu nedenle sınır süre, oran ve şiddet bakımından da aşılmamıştır.
Bu tespitlerle Genel Kurul, Başsavcılık itirazını değişik gerekçeyle kabul etmiş, Özel Dairenin onama kararını kaldırmış ve bölge adliye mahkemesinin mahkûmiyet hükmünü, sanığın eylemini meşru savunma şartları altında gerçekleştirdiği anlaşıldığından beraatine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozmuştur. Hüküm onamayla kesinleştiği için infazın durdurulmasına, sanık başka bir nedenle tutuklu veya hükümlü değilse derhâl serbest bırakılması için yazı yazılmasına ve dosyanın CMK m.304/2 uyarınca bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Diğer uyuşmazlık konuları incelenmemiştir.
🗳️ Karşı oylar
Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karşı oylar iki farklı yönde toplanmıştır:
- Sınır aşımı görüşü: Bir grup üye, saldırıya ilişkin şartların ve eş zamanlılığın gerçekleştiğini kabul etmekle birlikte, bıçak darbelerinin sayısı, isabet ettiği bölge ve şiddeti ile yaralanan kişi sayısı nedeniyle savunmanın ölçüsüz olduğunu düşünmüştür. Bu görüşe göre sanık mazur görülebilecek bir heyecan, korku ve telaş içinde sınırı aştığından TCK m.27/2 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmeliydi.
- Meşru savunma yok görüşü: Bir üye ise TCK m.25’in uygulanma şartlarının bulunmadığı düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.
Olay anının saniye saniye kayda geçmesi, Genel Kurulun eş zamanlılık ve savunmanın sona erdiği an konusundaki kabulünde belirleyici olmuştur. Şüpheden sanığın yararlanması ilkesinin öldürmeye teşebbüs suçlamasında nasıl uygulandığına ilişkin farklı bir örnek için vurulmayan masadakiler ve şüphe kararına bakılabilir.
💬 Merak edilenler
Meşru savunma ile meşru savunmada sınırın aşılması arasındaki fark nedir?
Yalnızca tahrik oranına itiraz edilen dosyada Genel Kurul beraat sonucuna nasıl ulaştı?
Saldırganların sayısı ve köpek varlığı neden önemliydi?
Kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü nasıl ortadan kalktı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; ceza hukukuna ilişkin diğer güncel kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan kararından derlenmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiş olup dosya yeniden inceleme için bölge adliye mahkemesine gönderilmiştir; sonraki aşamalar bu yazının kapsamı dışındadır. Meşru savunmanın kabulü; saldırının niteliğine, saldıranların sayısına ve araçlarına, savunmanın süresine ve şiddetine, kamera kaydı gibi delillere göre her olayda ayrıca değerlendirilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
