Kötü Niyet İspatsız, Bozma Yok – Yargıtay 11. HD 2026/4513
Marka itiraz dosyalarında sık rastlanan bir tablo vardır: İki işaret birbirine çok benzer, fakat başvurunun kapsamında kalan mallar karşı tarafın mallarıyla örtüşmez. Karıştırılma ihtimali üzerinden sonuç alınamayınca tartışma, başvuru sahibinin niyetine kayar. “Bu kadar benzerlik tesadüf olamaz” cümlesi, kötü niyet iddiasının en kısa ifadesidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Eylül 2026 tarihli bu kararı, söz konusu cümlenin kötü niyeti ispat etmeye yetmediğini söylüyor; ama aynı kararda hükümsüzlük kararını da ayakta bırakıyor. Bu görünürdeki çelişkinin anahtarı, temyiz dilekçesinde ileri sürülmeyen bir hatanın akıbetidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 10.09.2026 tarihli ve E.2026/307, K.2026/4513 sayılı kararıyla, YİDK kararının iptaline ve başvuru konusu markanın hükümsüzlüğüne ilişkin ilk derece hükmünü yerinde gören Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi kararını kesin olarak ve oy birliğiyle onamıştır. Daire, alt mahkemelerin kötü niyet gerekçesini isabetli bulmamış, ancak bu yanlışlığı eleştiri düzeyinde bırakmıştır.
📝 İtirazdan davaya: kısmen kabul edilen itiraz
Davacı şirket, belirli bir ibareyi esas unsur olarak taşıyan ve çoğu 3. sınıfta tescilli bir marka ailesine sahiptir. Davalı gerçek kişi 2021 yılında, bu ibareyle neredeyse aynı kelimeleri içeren bir marka için Türk Patent ve Marka Kurumuna başvurmuştur. Davacının tüm sınıflar yönünden yaptığı itiraz, Kurumun Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından 2022-M-9648 sayılı kararla kısmen kabul edilmiş; başvuru bazı mallar bakımından ayakta kalmıştır.
Davacı bu kararın iptali ve markanın tescil edilmesi hâlinde hükümsüzlüğü için dava açmıştır. Dava dilekçesindeki iddialar şöyle özetlenebilir:
- Markalar ayırt edilemeyecek kadar benzerdir, mallar aynıdır ve karıştırılma ihtimali vardır.
- Davalı kötü niyetle hareket etmiş ve seri hâlde benzer marka başvuruları yapmıştır.
- Aynı yönde emsal yargı kararları bulunmaktadır.
Davalı Kurum işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu, davalı başvuru sahibi ise davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
🏛️ İlk derece: iltibas yok, kötü niyet var
Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (2022/376 E., 2023/279 K.) işaretler yönünden davacıya hak vermiştir: Başvuru ile davacının markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı bakımından görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketiciyi iltibasa düşürecek derecede benzerlik vardır.
Ne var ki SMK 6/1’in ikinci koşulu, yani mal ve hizmet benzerliği, YİDK’nın kapsamda bıraktığı mallar bakımından gerçekleşmemiştir. Mahkeme bu nedenle karıştırılma ihtimaline dayalı ret sebebinin oluşmadığını kabul etmiş ve sonuca başka bir yoldan ulaşmıştır:
- Davacının aynı ibareyi taşıyan çok sayıda 3. sınıf markası vardır.
- Davalı, basiretli bir tacirden beklenen davranışın dışına çıkarak, çoğu bakımından emtia benzerliği bulunan davacı markasıyla neredeyse dört kelimesi birebir aynı ibareleri seçmiştir.
- Bu seçim tesadüf olarak kabul edilemez; davranış SMK 6/9 anlamında iyi niyetli değildir.
Mahkeme davayı kabul ederek YİDK kararını iptal etmiş, başvuru konusu markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine hükmetmiştir.
🔁 İstinaf: 5. sınıf da reddedilmeliydi
Davalı Kurum ve davalı başvuru sahibi istinafa başvurmuştur. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi (2023/1770 E., 2025/2042 K.) ilk derece mahkemesinin benzerlik ve kötü niyet tespitlerini aynen benimsemiştir. Daire ayrıca YİDK’nın, başvuru sahibinin kullanmak istediği 3. sınıf malların yanında 5. sınıf mallar için de başvuruyu reddetmesi gerekirken bu sınıf yönünden itirazı reddetmesini hukuka aykırı bulmuş ve her iki istinaf başvurusunu HMK 353/1-b(1) uyarınca esastan reddetmiştir.
Bu aşamadan sonra temyiz yoluna yalnız davalı Kurum, yani TÜRKPATENT başvurmuştur. Kararın sonraki seyrini belirleyen olgu budur.
🔎 Yargıtay: kötü niyet ispatlanmadı
Daire önce uyuşmazlığı iki soruya indirmiştir: kapsamda kalan mallar bakımından SMK 6/1 anlamında karıştırılma ihtimali bulunup bulunmadığı ve başvurunun kötü niyetle yapılıp yapılmadığı.
Kötü niyet yönünden Dairenin tespiti açıktır: İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi başvurunun kötü niyetle yapıldığını kabul etmişse de dosyaya sunulan deliller ve gerekçeye dayanak yapılan vakıa, kötü niyetin ispatına yeterli değildir. Başka bir anlatımla, işaretlerin dört kelimede örtüşmesi ve bunun “tesadüf olamayacağı” yönündeki çıkarım, tek başına kötü niyet sonucunu taşımamaktadır.
🧩 “Eleştiri ile onama” ne demek?
Gerekçe isabetsiz bulunduğu hâlde karar neden bozulmadı? Daire bunu tek cümleyle açıklamıştır: Temyiz yoluna başvuran TÜRKPATENT bu hususu açıkça bozma sebebi olarak ileri sürmemiştir; bu nedenle mesele bozma nedeni yapılmamış, “eleştirilmekle yetinilmiştir”.
Uygulamada “eleştiri ile onama” denilen bu yöntemde Yargıtay, hükmün bir yönünü hatalı bulduğunu kayda geçirir, fakat hükmün sonucunu değiştirmez. HMK 369/1 Yargıtay’ın temyiz sebepleriyle bağlı olmadığını öngörse de, Daire bu dosyada bozma yoluna gitmemeyi tercih etmiştir. Ortaya çıkan sonuç şudur:
- YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü yönündeki hüküm HMK 370/1 uyarınca onanmış ve kesinleşmiştir.
- Buna karşılık kararın gerekçesinde, kötü niyet tespitinin bu delillerle yapılamayacağı yönünde Yargıtay’ın açık bir değerlendirmesi yer almaktadır.
- Temyiz giderleri temyiz eden Kuruma yükletilmiştir.
Bu yapı, kararı emsal olarak okurken dikkat ister. Karar “benzer kelimeleri seçmek kötü niyettir” görüşünü desteklemez; tersine, bu görüşü yetersiz bulur. Hükmün ayakta kalması ise usule ilişkin bir sonuçtur.
📌 Dairenin kötü niyet ölçütleri
Kararın kalıcı değeri, kötü niyetin hangi olgularla kurulabileceğine ilişkin hatırlatmasındadır. Daire, kötü niyetin her davada somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirileceğini belirttikten sonra kendi uygulamasında “genel kötü niyet sebepleri” olarak şu hâlleri saymıştır:
- markayı kullanmak için değil, başkalarına şantaj yapmak ve para koparmak amacıyla tescil ettirmek,
- başkalarının ticaretine engel olmak,
- kendisine duyulan güveni kötüye kullanarak markayı kendi adına tescil ettirmek,
- sözleşme hükmüne aykırı olarak markayı adına tescil ettirmek.
Bu hâllerin ortak noktası, başvuru sahibinin davranışını gösteren somut bir vakıa bulunmasıdır: bir talep yazısı, bir sözleşme, önceki bir ticari ilişki ya da piyasayı kapatmaya yönelik bir örüntü gibi. Bu dosyada alt mahkemeler esas olarak işaretlerin kelime düzeyindeki örtüşmesinden kötü niyete ulaşmıştır. Dava dilekçesinde “seri hâlde benzer başvuru” iddiası bulunsa da, Yargıtay’ın değerlendirmesine göre dosyadaki deliller ve gerekçeye dayanak vakıa ispat için yeterli görülmemiştir.
Kötü niyet iddiasının somut olgularla kurulduğu örnekler için ithalatçının yabancı markayı tescili, televizyon programı adının marka yapılması ve marka yedekleme kararlarına bakılabilir. Bu karar ise madalyonun öbür yüzünü göstermektedir: Benzerlik güçlü olsa da, kötü niyet ayrı bir ispat konusudur.
💬 Sık sorulan sorular
Mallar benzer değilse karıştırılma ihtimaline dayanılabilir mi?
Neredeyse aynı kelimeleri seçmek tek başına kötü niyet sayılır mı?
Gerekçe yanlış bulunduysa hükümsüzlük kararı neden kesinleşti?
Bu karar başka bir dosyada kötü niyet iddiasını zayıflatır mı?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; marka ve fikri mülkiyete ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Karar metninde markaların ibareleri ve taraf bilgileri anonimleştirilmiştir; Yargıtay incelemesi yalnız davalı Kurumun temyizi üzerine yapılmıştır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; işaretlerin ve malların benzerliğine, sunulan delillere, başvuru sahibinin davranışlarına ve temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplere göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
