Payurus dosyası yenilendi: lisans durumu, kullanan siteler ve para çekme şikâyetleriPayurus dosyası yenilendiDosyayı oku →
Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal KararlarGayrimenkul Hukuku

2/B Satışında Tapu İptali Şartı – Yargıtay HGK 2026/528

Orman sınırları dışına çıkarılan 2/B arazilerinde tapu kütüğünün beyanlar hanesine yazılan tek bir satır, yıllar sonra kimin malik olacağını belirleyebilir. Kullanıcı şerhi mülkiyet vermez; ama Hazine bu araziyi 6292 sayılı Kanun uyarınca satarken alıcıyı büyük ölçüde o şerhe bakarak belirler. Şerhin yanlış kişi adına yazıldığını ileri sürerek dava açan kullanıcının davası sürerken taşınmaz şerh sahibine satılırsa, hukuk mahkemesi bu satış sonucunda oluşan tapuyu “yolsuz tescil” sayarak doğrudan iptal edebilir mi? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Antalya’daki bir nar bahçesine ilişkin uzun soluklu bir davada bu soruya açık bir cevap verdi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 23.09.2026 tarihli ve E.2025/485, K.2026/528 sayılı kararıyla, 6292 sayılı Kanun’a dayalı satış işlemi idarece geri alınmadıkça veya idari yargıda iptal edilmedikçe bu satışa dayanan tapu kaydının yolsuz tescil sayılamayacağını belirterek yerel mahkemenin direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur.

Kısa özet: Davacı, 2/B kapsamında Hazine adına tescil edilen taşınmazın bir bölümünü kendisinin imar-ihya ederek nar bahçesine dönüştürdüğünü, kullanım kadastrosunda ise kullanıcı olarak yanlışlıkla davalının yazıldığını ileri sürdü. Dava sürerken Hazine taşınmazı 6292 sayılı Kanun uyarınca şerh sahibi davalıya sattı ve tapu onun adına oluştu. Yerel mahkeme bu tapuyu yolsuz sayıp iptal etti ve Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozmasına direndi. Hukuk Genel Kurulu, satış idari işlem olarak hukuken varlığını sürdürdükçe adli yargının tapuyu iptal edemeyeceğine karar verdi.

🌳 Nar bahçesi ve yanlış yazıldığı ileri sürülen şerh

Uyuşmazlık, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2/B maddesi kapsamında orman sınırları dışına çıkarılarak Hazine adına tescil edilen bir taşınmazla ilgilidir. Bu tür yerlerde 3402 sayılı Kadastro Kanunu’na 5831 sayılı Kanun’un 8. maddesiyle eklenen Ek 4. madde uyarınca “kullanım kadastrosu” yapılır: Taşınmazın kimin fiilî kullanımında olduğu ve üzerinde kime ait muhdesat bulunduğu tespit edilip beyanlar hanesine yazılır.

Davacıya göre taşınmazın 17 dönümlük bölümünün zilyetliği, 16.11.2005 tarihinde önceki kullanıcıdan kendisine devredilmişti. Davacı bu bölümü imar-ihya ederek nar bahçesine dönüştürmüş, sulamayı kendi su kaynaklarından sağlamış ve üretimi sürdürmüştü. Ne var ki 2/B arazilerinin tespit ve düzenleme çalışması sırasında bu yerin kullanıcısı olarak davalı gösterilmişti. Davacı, 22.06.2012 tarihinde açtığı davada, davalı adına yapılan tespit ve düzenlemenin iptali ile kendi adına tespit yapılmasını istedi. Hazine ise görev ve husumet itirazlarıyla davanın reddini savundu.

⏳ On dört yıla yayılan yargılama

Dosyanın geçirdiği aşamalar, kullanım şerhi davalarında görev ve dava konusunun ne kadar kolay değişebildiğini gösteriyor:

  • 24.12.2012 – Sulh hukuk mahkemesi: Kullanım kadastrosu tespitinin askıya çıkarıldığı ve süresinde itiraz edilmediği, zilyetlik şerhinin kişisel hak niteliğinde olduğu ve itirazın askı ilan süresinde kadastro mahkemesinde yapılması gerektiği gerekçesiyle dava reddedildi.
  • 21.10.2015 – Yargıtay (kapatılan) 16. Hukuk Dairesi: Beyanlar hanesindeki kullanıcı şerhinin değiştirilmesi davasının çekişmesiz yargı işi olmadığını, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu belirterek hükmü bozdu.
  • 02.03.2017: Sulh hukuk mahkemesi görevsizlik kararı verdi ve dosya asliye hukuk mahkemesine gönderildi.
  • 09.10.2018 – Antalya 9. Asliye Hukuk Mahkemesi: Tanık, mahalli bilirkişi beyanları ve nar ağaçlarının on-on iki yaşında olduğunu belirleyen bilirkişi raporuna dayanarak davayı kabul etti.
  • 16.02.2023 – Yargıtay 8. Hukuk Dairesi: Taşınmazın yargılama sırasında, 25.09.2013 tarihinde 6292 sayılı Kanun uyarınca şerh sahibi davalıya satıldığını, şerhe yönelik davanın konusuz kaldığını belirterek bozdu.
  • 22.04.2024 – Karar düzeltme: Daire, davacının davayı yargılama sırasında tapu iptali ve tescil davası olarak sürdürdüğünü gözden kaçırdığını kabul etti; önceki bozmayı kaldırdı, ancak bu kez satışın idari işlem niteliğinde olduğu gerekçesiyle hükmü yeniden bozdu.
  • 03.09.2024 – Direnme: Yerel mahkeme, dava tarihindeki durumun esas alınması gerektiğini, yargılama sürerken yapılan satışta Hazinenin ve alıcının iyiniyetli kabul edilemeyeceğini belirterek önceki kararında direndi.
📎 Kararın tam metni: Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.09.2026 tarihli, E.2025/485, K.2026/528 sayılı kararı PDF olarak buradan okunabilir.

⚖️ Hukuk Genel Kurulunun önündeki soru

Kurul uyuşmazlığı şöyle tanımladı: Dava açıldığında taşınmaz Hazine adına kayıtlıyken ve davalının yalnızca kullanıcı şerhi varken, yargılama sırasında 6292 sayılı Kanun uyarınca yapılan satış ve tescil, davacının tapu iptali ve tescil davasını etkiler mi? Başka bir ifadeyle bu satışa dayanan tescil “yolsuz tescil” kabul edilerek iptal edilebilir mi?

Kurul önce davanın konusuz kaldığı görüşünü benimsemedi. Davacı başlangıçta tapu maliki olmadığı için şerhin düzeltilmesini istemiş, satış üzerine ise açıkça tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuştu. Bu nedenle dava yalnızca şerhe ilişkin sayılıp satışla tamamen konusuz kaldığı söylenemezdi. Ancak davanın bu niteliği kazanması, davacıya idari satış işlemini adli yargıda hükümsüz hâle getirme imkânı vermiyordu.

🧾 Şerhin hatası ile satışın geçerliliği aynı şey değil

Kararın en öğretici cümlelerinden biri şudur: Kullanıcı şerhinin hatalı olup olmadığı ile bu şerhe dayanılarak gerçekleştirilen satış işleminin hukuken geçerli olup olmadığı farklı hususlardır.

Kurul bu ayrımı şu basamaklarla kurdu:

  • Kullanıcı şerhi mülkiyet hakkı doğuran ayni bir hak değildir; ancak 6292 sayılı Kanun kapsamındaki doğrudan satışlarda hak sahibinin belirlenmesinde önemli sonuçlar doğurur.
  • 6292 sayılı Kanun’a göre satış yapılabilmesi için hak sahipliğinin idarece belirlenmesi, kanuni şartların araştırılması, bedelin tespiti ve satışın yetkili idari makamlarca gerçekleştirilmesi gerekir.
  • Bu nedenle tapudaki mülkiyet devrinin gerisinde, 6292 sayılı Kanun’un uygulanmasıyla tesis edilmiş bir idari işlem bulunur.
  • İdari işlemler, yetkili makamca geri alınmadıkça veya idari yargı mercilerince iptal edilmedikçe hukuki varlıklarını ve sonuçlarını sürdürür. Adli yargı yeri, hukuk düzeninde varlığını sürdüren bir idari işlemi yok sayarak sonucunu ortadan kaldıramaz.

Somut dosyada satışın idarece geri alındığı veya idari yargıda iptal edildiği yönünde bir olgu yoktu. Dolayısıyla satış işlemi hukuken ayaktaydı.

📌 Yolsuz tescil neden kabul edilmedi?

Kurul, yolsuz tescili geçerli bir hukuki sebebi bulunmayan veya hukuki sebebi sonradan ortadan kalkan tescil olarak tanımladı. Davalı adına oluşan tapu kaydı ise sebepsiz değildi: Tescilin sebebi, Hazinenin 6292 sayılı Kanun kapsamında yaptığı satıştı. Bu işlem varlığını sürdürdüğü sürece tescilin hukuki sebepten yoksun olduğu söylenemezdi.

Kurul’a göre davacının çekişmeli bölümün gerçek kullanıcısı olduğunun kanıtlanmış olması dahi bu sonucu değiştirmez. Kullanıcı şerhinin hatalı düzenlenmesi, sonradan bu şerhe dayanılarak yapılan idari satışı kendiliğinden hükümsüz kılmaz. Satış hukuka aykırı görülüyorsa önce bu işlemin hukuk düzeninden kaldırılması gerekir. Satış ayaktayken yalnızca onun sonucu olan tapu kaydının iptal edilmesi, idari işlemin adli yargı eliyle dolaylı biçimde ortadan kaldırılması anlamına gelir; bu da idari ve adli yargı ayrılığıyla bağdaşmaz.

Yerel mahkeme, davacının taşınmazı fiilen kullandığını kabul ederek davalının bu bölümü satın almaya yetkili olmadığı ve tapunun yolsuz oluştuğu sonucuna varmıştı. Kurul bu değerlendirmede, tescilin doğrudan kullanıcı şerhinden değil, Hazinenin tesis ettiği satış işleminden kaynaklandığının gözden kaçırıldığını vurguladı. Şerh, satışta esas alınan unsurlardan biridir; satıştan sonra oluşan tapunun doğrudan hukuki sebebi ise satıştır.

🔍 Davadan haberdar olmak satışı hükümsüz kılar mı?

Direnme kararının temel dayanaklarından biri, zilyetliğin kimde olduğu tartışılırken Hazinenin ve şerh sahibinin bilerek davacı aleyhine tapuda işlem yapmasının hakkaniyete aykırı olduğuydu. Yerel mahkeme bu nedenle satışta tarafların iyiniyetli sayılamayacağını kabul etmişti.

Hukuk Genel Kurulu bu yaklaşımı da yeterli görmedi: Tarafların devam eden uyuşmazlıktan haberdar olmaları, 6292 sayılı Kanun kapsamında tesis edilen idari satış işlemini kendiliğinden hükümsüz kılmaz. Bu durumda da öncelikle satış işleminin hukuk düzenindeki varlığının ortadan kaldırılması gerekir. Aksi kabul, geçerliliğini sürdüren bir idari işlemin adli yargı tarafından dolaylı biçimde iptali sonucunu doğurur.

Böylece Kurul, Özel Dairenin karar düzeltme aşamasında verdiği bozmayı benimseyerek direnme kararını 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi uyarınca bozdu. Karar, tebliğden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verildi.

🧭 Karardan çıkan pratik sonuçlar

Karar, 2/B arazilerinde kullanım ve hak sahipliği uyuşmazlıklarının hangi yargı yolunda ve hangi sırayla ele alınacağı konusunda önemli bir çerçeve çiziyor:

  • Kullanım kadastrosundaki şerhe itiraz ile Hazinenin yaptığı satışa itiraz aynı dava değildir; birincisi adli yargıda, satış işleminin kendisi ise idari işlem olarak değerlendirilir.
  • Satış tamamlanıp tapu oluştuktan sonra, yalnızca adli yargıda açılan tapu iptali ve tescil davasıyla sonuç alınması bu karara göre mümkün görünmemektedir; satışın geri alınması veya idari yargıda iptali ön şart niteliğindedir.
  • Gerçek kullanıcı olduğunu ispatlamak, tek başına mülkiyete dönüşmez. Fiilî kullanım ve imar-ihya olgusu, hak sahipliğinin idarece belirlenmesi aşamasında önem taşır.

2/B arazilerinde hak sahipliğine ilişkin farklı bir uyuşmazlık için 2/B arazisinde mükerrer muvafakatname yazısına; orman sınırına ilişkin tapu iptali davaları için orman sınırında tapu iptali ve TMK 1007 yazısına bakılabilir.

❓ Sık sorulan sorular

Kullanıcı şerhi tapuda mülkiyet hakkı sağlar mı?

Hayır. Karara göre kullanım kadastrosunda beyanlar hanesine yazılan kullanıcı şerhi mülkiyet hakkı doğuran ayni bir hak değildir. Bununla birlikte 6292 sayılı Kanun kapsamındaki doğrudan satışlarda hak sahibinin belirlenmesinde önemli hukuki sonuçlar doğurur.

Şerhin yanlış kişi adına yazıldığı ispatlanırsa tapu kendiliğinden iptal edilir mi?

Bu kararda Hukuk Genel Kurulu, davacının gerçek kullanıcı olduğunun kabul edilmesinin, şerhe dayanarak yapılan satış işlemini kendiliğinden hükümsüz hâle getirmeyeceğini belirtmiştir. Satış işlemi idarece geri alınmadıkça veya idari yargıda iptal edilmedikçe satışa dayanan tapu yolsuz tescil sayılmamıştır.

Dava sürerken yapılan 6292 satışı davayı konusuz bırakır mı?

Kurul, davacının satış üzerine talebini tapu iptali ve tescil olarak sürdürdüğünü dikkate alarak davanın tamamen konusuz kaldığının kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Ancak davanın bu niteliği kazanması, idari satış işlemini adli yargıda hükümsüz kılma imkânı vermemiştir.

Alıcının davadan haberdar olması satışın geçerliliğini etkiler mi?

Yerel mahkeme bu gerekçeyle iyiniyetin bulunmadığını kabul etmişti. Hukuk Genel Kurulu ise tarafların devam eden uyuşmazlıktan haberdar olmasının idari satış işlemini kendiliğinden hükümsüz kılmayacağını, önce satışın hukuk düzeninden kaldırılması gerektiğini vurgulamıştır.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; taşınmaz hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan direnme bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde taraf adları anonimleştirilmiştir. Karar, tebliğden itibaren karar düzeltme yolu açık olarak verilmiştir. 2/B arazilerine ilişkin uyuşmazlıklarda sonuç; kullanım kadastrosunun kesinleşme durumuna, satış işleminin akıbetine, idari yargı sürecine ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Bulunduğunuz il için: İl il gayrimenkul avukatı sayfaları

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud