Gıyabi Yabancı Kararın Tanınması – Yargıtay 2. HD 2026/8136

Yurt dışında verilen bir aile mahkemesi kararı Türkiye’de sonuç doğurabilmek için önce bir Türk mahkemesinin süzgecinden geçmek zorundadır. Bu süzgecin en önemli gözü, karşı tarafın yabancı yargılamadan haberdar edilip edilmediğidir. Kararın aslı, tercümesi ve kesinleşme şerhi dosyaya eksiksiz konulmuş olsa bile, bu belgelerden davalıya tebligat yapıldığı anlaşılmıyorsa tanıma kararı verilebilir mi? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Alanya’da görülen bir tanıma ve tenfiz davasında bu soruya olumsuz cevap verdi ve araştırma yapılmadan verilen kabul kararını bozdu.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 15.09.2026 tarihli ve E.2026/4202, K.2026/8136 sayılı kararıyla, gıyabında verildiği belirtilen ve kesinleşme yazısında davalıya tebligat yapıldığına dair hiçbir ifade bulunmayan yabancı mahkeme kararının, taraf teşkili ve tebliğ araştırılmadan tanınıp tenfiz edilmesini hatalı bulmuş; davayı kabul eden ilk derece kararına yönelik istinaf başvurusu hakkındaki Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozmuştur.
🌍 Davanın taraflarca izlediği yol
Karar metni kısa olmakla birlikte dosyanın seyri açıktır. Davacı, yabancı bir ülkede verilmiş mahkeme kararının Türkiye’de tanınmasını ve tenfizini talep etmiştir. Dava Alanya 3. Aile Mahkemesinde görülmüş, mahkeme 2025/89 karar sayısıyla davayı kabul etmiştir. Kararın aile mahkemesinde görülmesi, uyuşmazlığın aile hukukuna ilişkin olduğunu göstermektedir; ancak yayımlanan metinde yabancı kararın konusu ve hangi ülkede verildiği belirtilmemiştir.
İlk derece kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 2025/3398 karar sayısıyla dosyayı karara bağlamıştır. Bu karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi temyiz dilekçesini usulden kabul ederek esasa girmiştir.
Kararda yer alan en çarpıcı tespit, yabancı kararın gıyaben verildiğinin belirtilmesi ve buna rağmen kesinleşme yazısında davalıya tebligat yapılmasına ilişkin tek bir kelime bulunmamasıdır. Yerel mahkeme bu durumu araştırmadan davayı kabul etmiştir.
📘 Tanıma ile tenfiz arasındaki fark
Yargıtay, kararında iki kavramı birbirinden ayırarak başlamıştır:
- Tanıma: Yabancı mahkemeden bir hukuk davasına ilişkin olarak verilen ve o ülke hukukuna göre kesinleşmiş kararın, Türkiye’de de kesin delil ve kesin hüküm etkisi doğurmasını sağlar. Tanınan karar icra kabiliyeti kazanmaz.
- Tenfiz: İcra kabiliyetine sahip yabancı kararın Türkiye’de de icra edilebilmesini sağlar. Tenfiz, tanımanın sağladığı etkilere ek olarak cebri icra imkânı da verir.
Karara göre 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) sisteminde tenfiz hâkimi yabancı kararı esastan inceleyemez ve hukuka uygunluğunu denetleyemez; yetkisi, kanundaki tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığını incelemekle sınırlıdır. Bu ilke “révision au fond yasağı” olarak da bilinir. Ancak savunma hakkına ilişkin şart, esastan inceleme yasağının istisnası değil, bizzat tenfiz şartlarından biridir. MÖHUK 58/1 de yabancı ilamın kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilmesini, tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlar; tanımada yalnızca karşılıklılık şartı (54/1-a) aranmaz.
📂 Dosyaya konulması gereken belgeler
Yargıtay, MÖHUK’un 50 ve devamı maddelerine atıfla tanıma için ibrazı zorunlu belgeleri şöyle sıralamıştır. Bu belgeler aynı zamanda MÖHUK 53’te tenfiz dilekçesine eklenecek belgeler olarak düzenlenmiştir:
- Yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onaylanmış aslı veya ilamı veren yargı organınca onaylanmış örneği ile onanmış tercümesi,
- Kararın kesinleştiğini gösteren, o ülke makamlarınca usulünce onanmış yazı veya belge ile onaylanmış tercümesi.
Bu dosyada sorun, belgelerin eksikliğinden değil içeriğinden kaynaklanmıştır. Kesinleşme şerhi mevcut olmakla birlikte, şerhte kararın davalıya tebliğ edildiğine dair bir kayıt yer almamaktadır. Yargıtay’ın tespiti, kesinleşme belgesinin varlığının tek başına savunma hakkının korunduğunu göstermeye yetmediğidir.
🛡️ MÖHUK 54/1-ç: savunma hakkı engeli
Kararın merkezinde MÖHUK’un “Tenfiz şartları” başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi yer alır. Bu bent, tenfiz kararı verilebilmesi için şu durumun bulunmamasını arar: O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş olması ve bu kişinin bu hususlardan birine dayanarak Türk mahkemesinde tenfize itiraz etmesi.
Yargıtay bu hükmü şu şekilde yorumlamıştır: Kendisine karşı tenfiz istenen kişinin usulüne uygun çağrılmaması, temsil edilmemesi veya kanuna aykırı biçimde gıyabında hüküm verilmesi, bu kişinin söz konusu hususlardan birine dayanarak Türk mahkemesinde itiraz etmiş olması koşuluyla tanıma ve tenfize engeldir. Bu şart, re’sen gözetilen kamu düzeni şartından farklı olarak itiraza bağlı bir engel niteliğindedir. MÖHUK 55/2 de karşı tarafın, tenfiz şartlarının bulunmadığını öne sürerek itiraz edebileceğini düzenler.
Kararda ayrıca genel bir ilke vurgulanmıştır: Taraf teşkili sağlanmadan, yani savunma hakkı ihlal edilerek yargılama yapılmış olması, kararın tanınmasına ve tenfizine engeldir. Davalının yabancı yargılama hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediği, kendisine savunma hakkı tanınıp tanınmadığı, davanın ve kararın kendisine tebliğ edilip edilmediği dosyadan anlaşılamıyorsa, tanıma kararı için gereken zemin oluşmamıştır.
🔍 Mahkemeden beklenen araştırma
Yargıtay, bozma kararıyla yerel mahkemenin yapması gereken işi iki aşamada tarif etmiştir:
- Birinci aşama: Tanınması ve tenfizi istenen yabancı karar verilmeden önce, yabancı yargılamada taraf teşkilinin sağlanıp sağlanmadığı araştırılmalıdır. Davalı davadan haberdar edilmiş ve savunma imkânı tanınmış mıdır?
- İkinci aşama: Taraf teşkili sağlanmışsa, bu kez kararın ilgilisine usulüne uygun şekilde tebliğ edilip edilmediği incelenmelidir.
Bu araştırmaların sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, gıyaben verildiği belirtilen ve kesinleşme yazısında tebligata dair hiçbir ifade bulunmayan bir yabancı kararın kabulü, Yargıtay’a göre doğru görülmemiştir. Bozma, Bölge Adliye Mahkemesi kararına yöneliktir ve dosya bu kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.
Karar, ispat bakımından da bir yaklaşım ortaya koymaktadır. MÖHUK 58/1’e göre tenfiz şartlarının varlığı mahkemece tespit edilecek bir husustur. Yabancı karar ile kesinleşme belgesi tebligatı göstermiyorsa, Yargıtay’ın yaklaşımına göre bu boşluk davalı aleyhine yorumlanarak doğrudan kabul kararı verilmemekte, önce araştırma yapılması beklenmektedir.
👨👩👧 Kararın aile hukukundaki yansımaları
Yurt dışında verilen boşanma, velayet veya nafaka kararlarının Türkiye’de nüfus kaydına işlenmesi ya da icraya konulması çoğu zaman tanıma veya tenfiz davası gerektirir. Bu davaların önemli bir kısmında, eşlerden birinin yabancı yargılamaya hiç katılmadığı ya da yalnızca ilanen veya posta yoluyla çağrıldığı görülür. Karar, bu tür dosyalarda dikkat edilen noktaları göstermesi bakımından önemlidir:
- Yabancı kararın “gıyabi” olduğu ilamda yazıyorsa, davalıya yapılan çağrının ve tebligatın belgelendirilmesi tanıma için belirleyici hâle gelir.
- Kesinleşme şerhinin varlığı tek başına yeterli değildir; şerhin tebligata ilişkin içeriği de incelenir.
- MÖHUK 54/1-ç’nin lafzı, engelin kendisine karşı tenfiz istenen kişinin itirazına bağlı olduğunu öngörür; bu nedenle itirazın ileri sürülüp sürülmediği dosyanın seyrini etkileyebilir.
- Bu dosyada kararı temyiz eden davalı vekilidir ve Yargıtay, temyiz incelemesi sonucunda kararı bozmuştur.
Yabancı boşanma kararlarının tanınmasıyla ilgili başka meseleler de sitemizde incelenmiştir. Tanınma sonrasında Türkiye’de açılan boşanma davasının konusuz kalması için konusuz kalan boşanma davası, eşin ölümünden sonra mirasçıların tanıma talebi için yabancı boşanmayı mirasçı tanıtır yazılarına bakılabilir.
❔ Sorular ve cevaplar
Tanıma davasında Türk hâkimi yabancı kararın doğru olup olmadığını inceler mi?
Kesinleşme şerhi sunulduysa tebligat ayrıca araştırılır mı?
Savunma hakkı engeli kendiliğinden mi dikkate alınır?
Bozma kararından sonra dosya nereye gönderildi?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; aile hukukuna ilişkin diğer Yargıtay kararları ise Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan bozma kararından derlenmiştir. Karar metninde taraf adları yer almamakta, yabancı kararın konusu ve verildiği ülke belirtilmemektedir. Tanıma ve tenfiz davalarının sonucu; yabancı mahkemedeki tebligat usulüne, sunulan belgelere, tarafların itirazlarına ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.




