İşyerinde yüksekten düşme, makineye el kaptırma, iş aracıyla çarpışma ya da servis kazası; sonucunda kalıcı bir sakatlık veya uzun bir tedavi süreci doğduğunda işçinin işverene karşı ileri sürebileceği haklar iş kazası tazminat davası ile istenir. Bu davada maddi ve manevi tazminat birlikte talep edilir, kusur ve maluliyet oranı bilirkişi raporlarıyla belirlenir ve SGK’nın yaptığı ödemeler belirli bir yöntemle hesaptan düşülür. Aşağıda İş Mahkemesine sunulan bir iş kazası maddi ve manevi tazminat dava dilekçesinin örneği, tazminat kalemleri, hesaplamada dikkat edilen hususlar ve dilekçedeki bölümlerin işlevi yer alıyor.
🏛️ Görevli ve Yetkili Mahkeme, Arabuluculuk
| Konu | Kural | Dayanak |
| Görevli mahkeme | İş Mahkemesi (iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla) | 7036 s.K. |
| Yetkili mahkeme | Davalının yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın veya zararın meydana geldiği yer, işçinin yerleşim yeri; aykırı yetki sözleşmesi geçersiz | 7036 m.6/1, 6/3, 6/5 |
| Arabuluculuk | Maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı değil | 7036 m.3/3 |
| Zamanaşımı | On yıl; uygulamada sürekli iş göremezlik oranının kesin olarak belirlenmesiyle zararın öğrenildiği kabul edilir | TBK m.146 |
Olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki hâllere göre belirlenir; işyerinde bulunulan sırada, işveren tarafından başka yere görevli gönderilme sırasında ya da işverence sağlanan taşıtla işe gidiş gelişte meydana gelen olaylar bu kapsamdadır. Olayın iş kazası niteliği SGK nezdinde tartışmalıysa, bu husus tazminat davası bakımından da belirleyici olabilir. Zamanaşımının başlangıcı için iş kazası tazminat davası zamanaşımı yazımıza, davanın genel şartları için iş kazası tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz.
Birden fazla şirket arasında geçen çalışmalarda davalının doğru belirlenmesi de önem taşır; aynı aileye ait ayrı işletmelerde organik bağın ispatı için iş kazasında organik bağ – HGK 2026/122 karar incelememize bakabilirsiniz.
💰 İş Kazasında Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri
- Tedavi giderleri: SGK tarafından karşılanmayan hastane, ilaç, protez, bakım ve yol giderleri (TBK m.54/1).
- Geçici iş göremezlik (kazanç kaybı): Tedavi sürecinde çalışılamayan dönemde yoksun kalınan ücret (TBK m.54/2).
- Sürekli iş göremezlik: Maluliyet oranına göre çalışma gücünün azalmasından doğan kayıp; aktüerya bilirkişisince bakiye ömür ve aktif/pasif dönem esas alınarak hesaplanır (TBK m.54/3).
- Ekonomik geleceğin sarsılması: Sakatlığın meslek hayatında yükselme ve iş bulma imkânını daraltması (TBK m.54/4).
- Manevi tazminat: Bedensel bütünlüğün zedelenmesi nedeniyle işçiye; ağır bedensel zarar hâlinde yakınlarına da (TBK m.56).
Kazanın meydana gelmesinde işçinin de kusuru varsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52/1). Kusur oranları iş güvenliği uzmanı bilirkişi raporuyla, maluliyet oranı ise SGK sağlık kurulu veya Adli Tıp Kurumu raporuyla belirlenir. Ölümlü kazalarda hak sahiplerinin talepleri farklı kalemlere dayanır; bunun için iş kazasında destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
🔢 Hesaplamada SGK Mahsubu ve Faiz
Peşin sermaye değeri. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez (TBK m.55/1). Bu nedenle uygulamada SGK’nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin tamamı değil, yalnız işverenin kusur oranına isabet eden kısmı hesaplanan zarardan düşülür. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 04.02.2026 tarihli, E.2025/20030, K.2026/835 sayılı kararında, yurt dışı seferde dorseden düşen tır şoförünün davasında peşin sermaye değerinin işveren kusuruna (%70) isabet eden kısmının mahsup edildiği ve faizin olay tarihinden işletildiği ilk derece hükmü onanmıştır.
Faiz başlangıcı (7589 sayılı Kanun). 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la TBK m.55’e eklenen fıkraya göre, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplarda zarar görenin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Aynı Kanun’la eklenen diğer fıkra, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemelerin ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilmesini öngörür. Bu değişiklik, dilekçenin talep sonucunda faiz başlangıcının dönemlere göre ayrıştırılmasını gerektirir. Önceki uygulama için iş kazası tazminatında faiz ve ıslah yazımıza bakabilirsiniz.
Ferdi kaza sigortası. İşverenin yaptırdığı ferdi kaza sigortası ödemesinin tazminattan düşülüp düşülmeyeceği ayrı bir tartışma konusudur; bu konuda ferdi kaza ödemesi düşülmez – 10. HD 2026/1375 karar incelememize bakabilirsiniz.
📄 İş Kazası Tazminat Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, inşaat işyerinde iskeleden düşerek sürekli iş göremezliğe uğrayan işçi adına, işveren şirkete karşı kısmi dava olarak açılan maddi ve manevi tazminat davası için kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı iş kazası dava dilekçeleri; SGK tahkikat raporu, sağlık kurulu raporları, ceza soruşturması evrakı ve ücret belgeleri incelenerek, davalı tarafların, tazminat kalemlerinin ve dava değerinin dosyaya göre belirlenmesinden sonra yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Şirket unvanı], [Adres] [varsa asıl işveren / alt işveren olarak ikinci davalı]
DAVA DEĞERİ: Maddi tazminat için şimdilik [ ] TL (HMK m.109/4 kapsamında artırım hakkı saklıdır), manevi tazminat [ ] TL
KONU: [Tarih] tarihinde davalı işyerinde meydana gelen iş kazası nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın faiziyle birlikte tazmini talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [tarih] tarihinden itibaren davalıya ait [işyeri adresi] adresindeki [inşaat şantiyesi / fabrika] işyerinde [görevi] olarak çalışmaktadır. Müvekkilin SGK’ya bildirilen ücreti [asgari ücret] olmakla birlikte gerçek net ücreti [ ] TL’dir; ayrıca [yemek / yol / prim] ödemeleri yapılmaktadır.
2. [Tarih] günü saat [ ] sularında müvekkil, [kat] seviyesindeki iskele üzerinde [yapılan iş] sırasında, iskelenin [korkuluk / emniyet ağı bulunmaması, sabitlenmemiş olması vb.] nedeniyle yaklaşık [ ] metre yükseklikten düşmüştür. Müvekkile emniyet kemeri ve yaşam hattı sağlanmamış, çalışma alanında [eksik önlem] bulunmamaktadır.
3. Olay davalı tarafından SGK’ya iş kazası olarak bildirilmiş, [SGK il müdürlüğü / iş müfettişi] tarafından tahkikat yapılmıştır. Kaza nedeniyle [İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının [ ] soruşturma / [ ]. Asliye Ceza Mahkemesinin [ ] Esas] sayılı dosyası bulunmaktadır.
4. Müvekkil kaza sonucunda [yaralanmanın niteliği] nedeniyle [ ] gün yatarak tedavi görmüş, [ ] ay istirahatli kalmıştır. SGK sağlık kurulu raporuyla müvekkilin meslekte kazanma gücünü % [ ] oranında yitirdiği belirlenmiş [ve gelir bağlanmıştır / bağlanma süreci devam etmektedir].
5. Davalı işveren, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli önlemleri almak, risk değerlendirmesi yapmak ve alınan önlemlere uyulup uyulmadığını denetlemekle yükümlüdür (TBK m.417/2; 6331 s.K. m.4). Kaza, bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sonucunda meydana gelmiştir. Kusur oranlarının iş güvenliği uzmanı bilirkişi heyetince belirlenmesini talep ediyoruz.
6. Müvekkilin tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlikten doğan kazanç kayıpları ile ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan zararları (TBK m.54) aktüerya bilirkişisince hesaplanmalıdır. SGK tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin yalnız davalının kusuruna isabet eden kısmı zarardan düşülmelidir (TBK m.55/1; Yargıtay 10. HD, 04.02.2026, E.2025/20030, K.2026/835).
7. Müvekkil, genç yaşta kalıcı bir sakatlıkla karşılaşmış, mesleğini eskisi gibi icra edemez hâle gelmiş ve derin bir elem yaşamıştır. Kazanın oluş biçimi, davalının kusurunun ağırlığı ve maluliyet oranı dikkate alınarak manevi tazminata hükmedilmesi gerekmektedir (TBK m.56). Bu dava bakımından arabuluculuk dava şartı değildir (7036 s.K. m.3/3).
HUKUKİ NEDENLER: 6098 sayılı TBK m.52, 54, 55, 56, 146, 417; 6331 sayılı Kanun m.4; 5510 sayılı Kanun m.13; 7036 sayılı Kanun m.3, 6; 6100 sayılı HMK m.109, 119 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: SGK iş kazası bildirgesi ve tahkikat/müfettiş raporu, sağlık kurulu raporu ve tedavi evrakı, SGK hizmet dökümü ile bağlanan gelir ve ilk peşin sermaye değeri yazısı, ceza soruşturması/dava dosyası, işyeri risk değerlendirmesi ve İSG eğitim kayıtları, ücret bordroları ve banka kayıtları, tanık beyanları ([Ad Soyad]), keşif, iş güvenliği uzmanı ve aktüerya bilirkişi incelemesi, gerektiğinde Adli Tıp Kurumu raporu ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla;
1. Şimdilik [ ] TL maddi tazminatın; kazancın bilindiği döneme ilişkin kısmına kaza tarihi olan [tarih] tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin kısmına karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
2. [ ] TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
EKLER: 1) Vekâletname 2) İş kazası bildirgesi 3) Sağlık kurulu raporu ve tedavi belgeleri 4) Ücret bordroları 5) [Varsa ceza dosyası evrakı] 6) Tanık listesi
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Kazanın oluşu ve eksik önlemler. Kusur bilirkişisi, dilekçede ve dosyada anlatılan olay örgüsü üzerinden değerlendirme yapar. Hangi önlemin (korkuluk, yaşam hattı, koruyucu donanım, eğitim, gözetim) eksik olduğunun somut olarak yazılması, kusur dağılımının doğru kurulmasına katkı sağlar. İşçinin bünyesel özelliklerinin zarara etkisi tartışılan dosyalar için iş kazasında bünyesel faktör karar incelememize bakabilirsiniz.
Gerçek ücret. Aktüerya hesabı ücret üzerinden yapılır. SGK’ya düşük bildirilen ücretin dışında ödeme yapıldığı iddia ediliyorsa, bunun banka kayıtları ve tanıkla nasıl kanıtlanacağının dilekçede gösterilmesi tazminat tutarını doğrudan etkiler.
Kısmi dava ve faiz talebi. Belirsiz alacak davası (HMK m.107) 7589 sayılı Kanun’la kaldırıldığından, zarar tutarı bilirkişi hesabıyla netleşecek bu davalarda kısmi dava açılıp talep bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4). Faizin dönemlere göre ayrıştırılarak istenmesi, TBK m.55’e eklenen yeni fıkrayla uyum sağlar.
Ceza dosyası. Kazaya ilişkin ceza soruşturması veya davası, kusur ve oluş bakımından önemli deliller içerir; ancak hukuk hâkimi ceza mahkemesinin kusur belirlemesiyle bağlı değildir. Bu ilişki için iş kazasında ceza davası ile tazminat davası ilişkisi yazımıza, tutarların nasıl belirlendiği için iş kazası tazminatı hesaplama sayfamıza bakabilirsiniz. Dosyanıza özgü değerlendirme ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- İş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile SGK tahkikat veya iş müfettişi raporu (varsa).
- Hastane epikriz raporları, istirahat raporları ve tedavi giderlerine ilişkin faturalar.
- SGK sağlık kurulu raporu; gelir bağlanmışsa gelir ve ilk peşin sermaye değeri yazısı.
- Ücret bordroları, banka hesap hareketleri ve SGK hizmet dökümü.
- Varsa ceza soruşturması veya dava dosyasına ait ifade, bilirkişi ve olay yeri tutanakları.
- Kazayı gören çalışma arkadaşlarının ad ve iletişim bilgilerini içeren tanık listesi.
- Vekil aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı için önce arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 s.K. m.3/3). İşçilik alacakları için açılacak davalarda ise arabuluculuk zorunludur.
İş kazası tazminat davası kaç yıl içinde açılır?
İşverene karşı tazminat talebi on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Sürenin başlangıcı uygulamada zararın kesin olarak öğrenildiği, çoğu dosyada sürekli iş göremezlik oranının kesinleştiği tarih olarak kabul edilir.
İşçinin de kusuru varsa tazminat alınabilir mi?
Alınabilir; ancak hâkim, zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkili olduğu ölçüde tazminatı indirebilir (TBK m.52/1). Kusur oranı iş güvenliği uzmanı bilirkişi raporuyla belirlenir.
SGK’nın bağladığı gelir tazminattan düşülür mü?
Gelirin ilk peşin sermaye değerinin tamamı değil, işverenin kusur oranına isabet eden ve SGK’nın işverene rücu edebileceği kısmı düşülür. Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez (TBK m.55/1).
Taşeron işçisi kaza geçirirse kime dava açılır?
Alt işveren işçisinin geçirdiği iş kazasında asıl işveren de alt işverenle birlikte sorumludur; asıl işveren ile alt işveren arasındaki sözleşmede sorumluluğun alt işverene ait olduğunun yazılması işçiye karşı ileri sürülemez. Bu nedenle dilekçede her iki işveren de davalı olarak gösterilebilir. Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyada kazanın oluşu, kusur ve maluliyet oranları, ücret ve SGK ödemeleri farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvuru ve taleplerden Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
