Matbu kira sözleşmelerinin en yaygın maddesi aynı zamanda en geçersiz olanıdır: ‘bir kira ödenmezse tüm yıl muaccel olur ve ayrıca ceza ödenir.’ TBK 346 bu kayıtları konutta kökten geçersiz kılar.
🚫 TBK 346: Kiracı Aleyhine Düzenleme Yasağı
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında ödeme yükümlülüğü getirilemez; özellikle kiranın zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir. Yani ‘bir ay aksarsa yılın tamamı istenir’ kaydı, sözleşmede yazsa bile hüküm doğurmaz. Gecikmenin gerçek yaptırımı kanuni mekanizmalardır: temerrüt faizi, otuz günlü ihtarla tahliye ve iki haklı ihtar.
Not: Matbu sözleşmedeki her madde hukuk değildir: TBK 346, muacceliyet ve gecikme cezası kayıtlarını konutta baştan siler.
⚖️ Nerede Geçerli, Nerede Geçersiz?
Yasak, kiracının ödeme temerrüdüne bağlanan kayıtlar içindir; başka edimlere bağlanan makul cezai şartlar (örneğin erken tahliye senaryosundaki bazı kayıtlar) ayrıca ve emredici hükümler ışığında değerlendirilir — tamamı otomatik geçerli değildir. Çatısız işyeri ve konut dışı kiralarda ise genel hükümler uygulanır ve ceza koşulu serbestisi geniştir; ticari sözleşmelerde eksik ciro bildirimine bağlanan cezalar bunun tipik örneğidir. Geçersiz kayda dayanılarak yapılmış tahsilatlar için iade (sebepsiz zenginleşme) gündeme gelir.
📌 İlgili Konular
Bu konu kira borcuyla tahliye ve iki haklı ihtar ile bağlantılıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Sözleşmemde ‘bir ay ödenmezse yıl muaccel olur’ yazıyor; geçerli mi?
Konut ve çatılı işyerinde geçersizdir; yalnızca işleyen aylar ve kanuni yollar talep edilebilir.
Geç ödemeye günlük ceza yazılmış; ödemek zorunda mıyım?
Ödeme temerrüdüne bağlanan ceza koşulu bu kiralarda geçersizdir; temerrüt faizi ayrıdır.
Geçersiz cezayı ödedim; geri alabilir miyim?
Sebepsiz zenginleşme kurallarıyla iadesi talep edilebilir; ödeme belgeleri saklanmalıdır.
İşyeri kiramda ceza koşulu var; o da mı geçersiz?
Çatılı işyerinde ödeme temerrüdüne bağlı kayıtlar geçersizdir; diğer edimlere bağlı cezalar ayrıca incelenir. Detay için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Kira sözleşmenizdeki ceza ve muacceliyet kayıtları için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir. Her somut olay kendine özgüdür; sonuç taahhüdü içermez.
