Müflis Yayıncının Lisans İptali – Danıştay İDDK 2026/37
Bir yayın kuruluşu hakkında verilen iflas kararı kesinleşir; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu da yönetmelikteki “iflasına karar verilmesi” hükmüne dayanarak kuruluşun tüm yayın lisanslarını iptal eder. Dava sürerken idare yönetmeliği değiştirir ve iflası lisans iptali nedenleri arasından çıkarır. Bu değişiklik, geçmişte verilmiş iptal kararını kendiliğinden hukuka aykırı hâle getirir mi, yoksa mahkemenin işlemi kendi tarihindeki hukuka göre ayrıca incelemesi mi gerekir?
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 08.01.2026 tarihli ve E.2025/2102, K.2026/37 sayılı kararıyla, Danıştay Onüçüncü Dairesinin kararını kısmen onamış, kısmen bozmuştur. Kurul, yönetmelik hükmü yönünden “karar verilmesine yer olmadığı” kararını yerinde bulmuş; ancak lisans iptaline ilişkin Üst Kurul kararının, yalnızca dayanağının sonradan değiştirildiği gerekçesiyle ve hukuki bir değerlendirme yapılmadan iptal edilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Karar oyçokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir.
📡 İflas, lisans iptali ve dava
Dava, bir anonim şirket olan yayın kuruluşu hakkında verilen iflas kararının kesinleşmesinin ardından açılmıştır. Üst Kurul, 13.07.2021 tarihli ve 2021/28-5 sayılı kararıyla şirketin U-TV SD, U-TV HD, K-TV SD/Çok İl, U-RD, İnternet-TV ve İnternet RD yayın lisanslarını iptal etmiş, karar İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığının yazısıyla bildirilmiştir.
Şirket 10.08.2021 tarihinde dava açarak hem bu bireysel işlemin hem de dayanağı olan ve 15.06.2011 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliğin 17. maddesinin 3. fıkrasının iptalini istemiştir. Dava, ilk derece sıfatıyla Danıştay Onüçüncü Dairesinde görülmüştür. Daire, dilekçedeki hukuka aykırılık iddialarını dikkate alarak düzenleyici işlem yönünden incelemeyi fıkradaki “iflasına karar verilmesi” ibaresiyle sınırlamıştır.
📝 Dava sürerken değişen yönetmelik
Yargılama devam ederken 13.01.2024 tarihli ve 32428 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin 9. maddesiyle 17. maddenin 3. fıkrası yeniden düzenlenmiştir. Daire kararına göre bu değişiklikle, davacının ileri sürdüğü gerekçelere benzer gerekçelerle, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun iflasına karar verilmesi hâlinde lisansının iptal edileceğine dair kural madde metninden çıkarılmıştır.
Daire 23.09.2024 tarihli ara kararıyla tarafların görüşünü de almıştır. Verilen cevaplardan, dava açıldıktan veya yönetmelik değiştirildikten sonra iptal edilen lisanslar için davacının idareye yeni bir başvuru yapmadığı, idarenin de bu konuda re’sen bir işlem tesis etmediği anlaşılmıştır.
🏛️ Onüçüncü Dairenin iki hükmü
Danıştay Onüçüncü Dairesi 25.12.2024 tarihli ve E.2021/3841, K.2024/5838 sayılı kararıyla iki ayrı sonuca ulaşmıştır:
| Dava konusu | Daire kararı | Gerekçe |
|---|---|---|
| Yönetmelik m.17/3’teki “iflasına karar verilmesi” ibaresi | Karar verilmesine yer olmadığı | İbare 2024 değişikliğiyle metinden çıkarıldığı için dava konusuz kalmıştır |
| Üst Kurulun 13.07.2021 tarihli lisans iptal kararı | İptal | Dayanak hüküm idarece ortadan kaldırıldığından işlemin yasal dayanağı kalmamış ve işlem hukuka aykırı hâle gelmiştir |
Daire ayrıca davacı lehine 28.000,00 TL vekâlet ücretine hükmetmiştir.
Üst Kurul temyiz dilekçesinde, idari yargıda denetimin işlem tarihindeki hukuka göre yapılması gerektiğini, yönetmelik değişikliğinin geri alma değil kaldırma niteliğinde olduğunu ve işlemin tek dayanağının yönetmelik olmadığını ileri sürmüştür. Üst Kurula göre 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi de lisans iptalinin dayanağıdır. Bu bent, Üst Kurula yayın lisansı için gerekli idari, mali ve teknik şartları belirleme, şartları sağlayanlara lisans verme, denetleme ve gerektiğinde iptal etme görevini vermektedir.
Danıştay Tetkik Hâkimi ise farklı düşünmüştür: Düzenlemenin kanuni dayanağı yoktur; yayın lisansı malvarlığının bir parçasıdır ve iflas hâlinde lisansın iptali iflas alacaklılarının menfaatine aykırı sonuç doğurur. Bu nedenle iptal kararının gerekçeli olarak onanmasını önermiştir.
⚖️ Kurulun ayrımı: düzenleyici işlem ve bireysel işlem
Kurul, önce bir üyenin usule ilişkin itirazını ele almıştır: Dilekçede fıkranın tamamının iptali istendiği hâlde incelemenin ibareyle sınırlanmasının eksik inceleme olduğu ileri sürülmüştür. Kurul, dilekçedeki iddialar dikkate alındığında bu sınırlamada usule aykırılık görmemiş ve esasa geçmiştir.
Esasa ilişkin değerlendirme iki ayrı başlıkta yapılmıştır:
- Yönetmelik hükmü: Dairenin “karar verilmesine yer olmadığı” yönündeki kararı aynı gerekçeyle uygun bulunmuş ve onanmıştır. Temyiz iddiaları bu kısmın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
- Üst Kurul kararı: Kurul, Anayasa’nın 141. maddesinin üçüncü fıkrası ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ve 24. maddesine dayanarak idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetlenmesi ve kararın gerekçeli yazılması gerektiğini vurgulamıştır. Daire, bireysel işlemi yalnızca dayanak yönetmelik hükmünün davacının istemini karşılar şekilde değiştirildiği gerekçesiyle iptal etmiş, işlem hakkında hukuki bir değerlendirme yapmamıştır. Kurula göre bu yaklaşım hukuka uygun değildir ve iptal kısmı bozulmuştur.
Kurul, gerekçenin hem temyiz incelemesini yapacak merci hem de kararı uygulayacak idare açısından yeterli açıklıkta olması gerektiğini belirtirken Anayasa Mahkemesinin gerekçeli karar hakkına ilişkin bir kararına (B. No: 2014/8868) ve AİHM içtihadına atıf yapmıştır.
Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yönünden Kurul, onanarak kesinleşen kısım nedeniyle idarenin yargılama giderlerinden sorumlu olduğunu ve davacı lehine vekâlet ücreti gerektiğini kabul etmiştir. Ancak bozulan kısım hakkında Daire yeniden karar vereceğinden, giderler ve vekâlet ücretine ilişkin kısım da bozulmuş, takdirde yeni kararın dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Düzenleyici işlemin yargı kararıyla iptali ile önceden verilmiş ruhsatlar arasındaki ilişki için yönetmelik iptali ve haklı beklenti yazısında ele alınan Kurul kararı da karşılaştırılabilir; orada iptal yargı kararından, burada ise idarenin kendi değişikliğinden kaynaklanmaktadır.
🗳️ Karşı oylar ne söylüyor?
Karar oyçokluğuyla verilmiş ve üç ayrı karşı oy yazılmıştır:
- Kurul işi kendisi çözmeli: Bir üye, Daire kararının gerekçesinin eksik olduğu konusunda çoğunlukla aynı görüştedir. Ancak 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesi ve usul ekonomisi gözetilerek Üst Kurul kararının hukukilik denetimini Kurulun kendisinin yapması gerektiğini savunmuştur.
- Onama gerekirdi: Diğer bir karşı oyda Daire kararının iptal kısmı ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
- Konusuzluk kararı da bozulmalıydı: Bir üye ise idarenin dava açıldıktan sonra düzenlemeyi değiştirmesinin, düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesine engel olmadığını savunmuştur. Aksi hâlde idarenin yeni düzenleme yaparak işlemi yargı denetiminden muaf kılabileceğini ve davacıların her değişikliğe karşı yeniden dava açmak zorunda kalacağını belirtmiştir.
🧭 Kararın yansıması
Kararın ortaya koyduğu ilkeler şöyle özetlenebilir:
- Dayanak düzenleyici işlemin dava sırasında idarece değiştirilmesi, o düzenlemeye dayanan bireysel işlemi kendiliğinden hukuka aykırı kılmamıştır.
- Bireysel işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden ayrıca denetlenmesi ve bu denetimin gerekçede gösterilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
- Düzenleyici işlem hakkında verilen konusuzluk kararı onanarak kesinleşmiştir; bu kısım için idarenin yargılama giderlerinden sorumluluğu Kurulca da kabul edilmiştir.
- Lisans iptalinin hukuka uygun olup olmadığı, Onüçüncü Dairenin bozma gerekçesine göre vereceği yeni kararla belli olacaktır.
İflas ile şirketin hak ve lisansları arasındaki ilişkiye farklı bir açıdan bakan müflis aracı kurumda feragat yazısı da incelenebilir.
❓ Sık sorulan sorular
Kurul, iflas nedeniyle lisans iptalinin hukuka uygun olduğuna mı karar verdi?
Hayır. Kurul lisans iptalinin hukuka uygun olup olmadığı hakkında bir sonuca varmamıştır. Daire kararını, işlem hakkında hukuki değerlendirme yapılmadan yalnızca dayanağın değiştiği gerekçesiyle iptal kararı verildiği için bozmuş ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere Daireye göndermiştir.
Yönetmelikteki “iflasına karar verilmesi” ibaresi hâlâ yürürlükte mi?
Daire kararına göre 13.01.2024 tarihli değişiklikle iflas hâli, yönetmeliğin 17. maddesinin 3. fıkrasındaki lisans iptal nedenleri arasından çıkarılmıştır. Bu nedenle ibareye yönelik dava konusuz kalmış, Kurul da bu kısmı onamıştır.
Şirket değişiklikten sonra lisansları için idareye başvurmuş muydu?
Hayır. Dairenin ara kararına verilen cevaplardan, dava açıldıktan veya yönetmelik değiştirildikten sonra iptal edilen lisanslar için davacının idareye başvurmadığı, idarenin de re’sen bir işlem yapmadığı anlaşılmıştır.
Kurul kararına karşı başka bir yol açık mı?
Kurul kararı kesin olarak verilmiştir. Bozulan kısım hakkında Danıştay Onüçüncü Dairesi yeni bir karar verecek; yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de bu yeni karar dikkate alınarak belirlenecektir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Ulaşım bilgileri iletişim sayfasında, serinin diğer yazıları Emsal Kararlar arşivinde yer almaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; özet, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Bedesten üzerinde yayımlanan kararından derlenmiştir. Değerlendirme, iflası kesinleşen bir yayın kuruluşunun lisans iptaline ilişkin, oyçokluğuyla verilmiş tek bir bozma kararına dayanır; işlemin esası hakkında Daire yeniden karar verecektir. Düzenleyici işlemin değişme biçimi ve bireysel işlemin dayanakları farklı olan dosyalarda farklı sonuçlara ulaşılabilir. Yazı kullanılarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
