Tedbir Nafakası Davası Dilekçesi Örneği (TMK 197)
Eşlerden biri ortak konuttan ayrıldığında ya da evden uzaklaştırıldığında, boşanma davası henüz açılmamış olsa bile geçim sorunu hemen başlar. Gelirsiz kalan eşin ve yanındaki çocukların giderleri sürerken boşanma davasının açılmasını beklemek her zaman mümkün olmaz; kimi zaman taraflar boşanmayı hiç düşünmez, yalnızca bir süre ayrı yaşar. Türk Medeni Kanunu bu durum için “birlikte yaşamaya ara verilmesi” hâlinde parasal katkıya hükmedilmesini öngörür. Uygulamada bu talep, boşanmadan bağımsız olarak açılan tedbir nafakası davası ile ileri sürülür. Bu yazıda TMK m.197’ye dayalı davanın şartları, boşanma davasındaki geçici önlemden farkı, kilit bir Yargıtay kararı ve tedbir nafakası davası dilekçesi örneği yer alıyor.
🏛️ Tedbir Nafakası Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Aile mahkemeleri, 4787 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca Türk Medeni Kanunu’nun İkinci Kitabından (aile hukuku) doğan dava ve işleri görür; evlilik birliğinin korunmasına ilişkin TMK m.197 istemleri de bu kapsamdadır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. TMK m.197 davası çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmadığından yetkide genel kural (HMK m.6) uygulanır ve dava, davalı eşin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir; örneğin davalının Kadıköy’de oturduğu bir dosyada İstanbul Anadolu Aile Mahkemesi.
Dava, boşanma davasından bağımsızdır. Taraflar arasında daha sonra boşanma davası açılırsa iki dosya çoğu zaman birleştirilir; boşanma dosyasında ayrıca TMK m.169’a göre geçici önlem de alınabileceğinden, aynı dönem için iki kez nafaka tahsil edilmemesine dikkat edilir. Tedbir nafakasının genel çerçevesi tedbir nafakası nedir yazımızda, tahmini tutar hesabı ise nafaka hesaplama sayfamızda yer alır.
🔀 TMK 197 ile TMK 169 Arasındaki Fark
“Tedbir nafakası” ifadesi uygulamada iki ayrı dayanak için kullanılır. Hangisinin söz konusu olduğu, dilekçenin hangi dosyaya ve hangi gerekçeyle verileceğini belirler.
| Konu | TMK m.197 (bağımsız dava) | TMK m.169 (boşanma içinde) |
|---|---|---|
| Ön koşul | Birlikte yaşamaya fiilen ara verilmiş olması | Boşanma veya ayrılık davasının açılmış olması |
| Haklılık | Ayrı yaşamanın haklı sebebe dayanması ya da diğer eşin haksız kaçınması | Dava açılmakla ayrı yaşama hakkı doğar; kusur şartı aranmaz |
| Başlatma | Eşin istemi ile ayrı dava | Hâkim re’sen de karar verir; ara kararla |
| Süre | Ayrı yaşama sürdükçe; boşanma açılırsa boşanma kesinleşinceye kadar | Boşanma davası süresince |
Boşanma davası açılmışsa nafaka talebi o dosyada yer alır; cevap aşamasındaki talepler için boşanma davasına cevap dilekçesi örneği sayfamıza bakılabilir. Boşanmadan sonraki dönem için ise yoksulluk nafakası davası dilekçesi ve çocuk için iştirak nafakası davası dilekçesi örneklerimiz hazırlanmıştır.
⚖️ Haklı Ayrı Yaşama ve Nafakanın Ölçüsü
TMK m.197’nin birinci fıkrası ayrı yaşama hakkını üç değere bağlar: eşin kişiliği, ekonomik güvenliği ve ailenin huzuru. Bunlardan biri ortak hayat sebebiyle ciddî biçimde tehlikeye düşmüşse ayrı yaşama haklıdır. Uygulamada şiddet, hakaret ve tehdit, evden kovulma, ailenin ekonomik geleceğini tehlikeye atan habersiz borçlanma, sadakatsizlik ve ortak konutun başka biri ile paylaşılması gibi olgular haklı sebep olarak ileri sürülür. Şiddet içeren durumlarda 6284 sayılı Kanun’a göre koruma tedbiri de istenebilir; bunun için koruma kararı talep dilekçesi örneği hazırlanmıştır.
- Parasal katkı: Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılır (TMK m.186/3). Nafaka; tarafların gelirleri, giderleri, sosyal durumları ve yanında kalan çocukların ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek belirlenir.
- Konut ve ev eşyası: Hâkim, aile konutu ve ev eşyasından hangi eşin yararlanacağına da karar verebilir (TMK m.197/2).
- Borçlulara talimat: Katılma yükümlülüğünü yerine getirmeyen eşin borçlularına, örneğin işverenine, ödemeyi diğer eşe yapmaları emredilebilir (TMK m.198).
- Değişen koşullar: Gelirler veya ihtiyaçlar değişirse önlem yeniden düzenlenir, sebep ortadan kalkınca kaldırılır (TMK m.200). Nafakanın artırılması için nafaka artırım davası dilekçesi örneğimize bakılabilir.
🔍 Yargıtay 2. HD 2024/9286: Ayrı Yaşamada Haklılık
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 28.11.2024 tarihli ve E.2024/1876, K.2024/9286 sayılı kararına konu dosyada, erkeğin boşanma davası ile kadının bağımsız tedbir nafakası davası birlikte görülmüştür. İlk derece mahkemesi kadının evi haklı sebep olmadan terk ettiğini kabul ederek nafaka davasını reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi ise bu vakıaların ispatlanmadığını; buna karşılık erkeğin kadından habersiz kredi çektiğini, çevresine borçlandığını, malvarlığıyla ilgili işlemler yaptığını, kadına hakaret ve tehdit ettiğini belirlemiş, bu davranışlar karşısında kadının ayrı yaşamakta haklı olduğunu kabul ederek birleşen dava tarihinden itibaren tedbir nafakasına hükmetmiştir. Yargıtay, kusur belirlemesine ilişkin temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı onamış; tedbir nafakasına yönelik temyiz dilekçesini ise kesinlik sınırı nedeniyle reddetmiştir.
Karar iki noktayı gösterir: TMK m.197 davasında belirleyici olan, ayrı yaşamanın hangi olaya dayandığının somut biçimde ortaya konmasıdır; ve nafaka, ayrı yaşamanın başladığı günden değil, dava tarihinden itibaren başlatılır. Tedbir nafakasının başlangıcına ilişkin bir başka kararın incelemesi tedbir nafakası ne zaman başlar yazımızdadır.
📄 Tedbir Nafakası Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, boşanma davası açılmadan ayrı yaşayan eşin TMK m.197’ye dayanarak kendisi ve yanındaki çocuk için nafaka istediği, ayrıca aile konutu ve işverene ödeme talimatı talebini içeren bir dosyaya göre kurulmuştur.
Büromuzun hazırladığı nafaka dilekçeleri; ayrılığa yol açan olayların zaman çizelgesi, mesaj ve tanık delilleri, tarafların SGK, banka ve tapu kayıtları ile çocukların ihtiyaçları birlikte incelenerek, konut, ev eşyası ve kişisel ilişki talepleriyle birlikte dosyaya özel olarak yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
DAVA DEĞERİ: Aylık [ ] TL nafakanın yıllık tutarı ([ ] TL)
KONU: Birlikte yaşamaya ara verilmesi nedeniyle davacı ve ortak çocuk yararına dava tarihinden itibaren tedbir nafakasına, aile konutundan yararlanmaya ilişkin önleme ve nafakanın davalının işverenince doğrudan ödenmesine karar verilmesi talebidir (TMK m.197, m.198).
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar [tarih] tarihinde evlenmiş olup bu evlilikten [tarih] doğumlu ortak çocuk [ad] dünyaya gelmiştir. Taraflar arasında görülen veya derdest bir boşanma ya da ayrılık davası bulunmamaktadır.
2. Müvekkil, [tarih] tarihinden bu yana ortak çocukla birlikte [adres]’te ayrı yaşamaktadır. Ayrılık, davalının [hakaret ve tehdit içeren sözleri / fiziksel şiddeti / müvekkili evden çıkarması / habersiz borçlanması] üzerine gerçekleşmiştir. Bu olaylar [mesaj kayıtları, kolluk tutanağı, sağlık raporu, tanık] ile sabittir. Ortak hayat nedeniyle müvekkilin kişiliği ve ekonomik güvenliği ciddî biçimde tehlikeye düştüğünden ayrı yaşama TMK m.197/1 anlamında haklıdır.
3. Müvekkilin [düzenli bir geliri bulunmamaktadır / aylık [ ] TL geliri vardır]. Davalı ise [işyeri unvanı]’nda [görev] olarak çalışmakta ve aylık [ ] TL gelir elde etmektedir; ayrıca adına kayıtlı [taşınmaz / araç] bulunmaktadır. Ayrılıktan bu yana davalı, müvekkilin ve çocuğun giderlerine hiçbir katkıda bulunmamıştır.
4. Tarafların ekonomik durumu aşağıdaki gibidir:
| Kalem | Davacı | Davalı |
|---|---|---|
| Aylık net gelir | [ ] TL | [ ] TL |
| Kira / konut gideri | [ ] TL | [ ] TL |
| Çocuğun eğitim ve bakım giderleri | [ ] TL | — |
| Malvarlığı | [ ] | [ ] |
5. Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında katılmakla yükümlüdür (TMK m.186/3). Davalının bu yükümlülüğü yerine getirmemesi karşısında, nafakanın davalının işvereni [unvan] tarafından her ay maaşından kesilerek müvekkilin hesabına ödenmesine karar verilmesi gerekmektedir (TMK m.198).
6. Aile konutu olan [adres]’teki taşınmazdan [müvekkilin ve çocuğun yararlanmasına / ev eşyasının teslimine] karar verilmesini, ortak çocuğun ayrı yaşama süresince müvekkilin yanında kalmasına ve davalı ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesine ilişkin önlemlerin de alınmasını talep ediyoruz (TMK m.197/2, m.197/4).
HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı TMK m.185, 186, 197, 198, 200; 4787 sayılı Kanun m.4; 6100 sayılı HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, mesaj ve yazışma kayıtları, [kolluk tutanağı / sağlık raporu], tanık beyanları, tarafların SGK hizmet dökümleri, banka, tapu ve araç kayıtları, işyerinden getirtilecek maaş bordroları, sosyal ve ekonomik durum araştırması, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren müvekkil yararına aylık [ ] TL, ortak çocuk yararına aylık [ ] TL tedbir nafakasının davalıdan alınarak müvekkile verilmesine,
2. Nafakanın davalının işvereni tarafından maaşından kesilerek müvekkile ödenmesine,
3. Aile konutu ve ev eşyasına ilişkin talebimiz ile ortak çocuğa ilişkin önlemlerin kabulüne,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
EKLER: 1- Nüfus kayıt örneği, 2- Delil listesi ve belgeler, 3- Gelir belgeleri, 4- Vekâletname
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Derdest dava bilgisi. Taraflar arasında boşanma davası varsa nafaka o dosyada TMK m.169’a göre değerlendirilir. Dilekçenin başında başka dava bulunmadığının açıkça yazılması, görev ve mükerrerlik tartışmasını baştan kapatır.
Ayrılığın sebebi ve tarihi. TMK m.197 davasının kaderini haklılık belirler. Ayrılığın hangi tarihte, hangi olay üzerine gerçekleştiği ve bunun hangi delille kanıtlanacağı somut yazılır; “geçimsizlik” gibi genel ifadeler yeterli görülmeyebilir.
Gelir-gider tablosu. Nafaka, eşlerin gücü oranında katılma ilkesine göre belirlenir. Tablo, mahkemenin sosyal ve ekonomik durum araştırmasını hangi kalemlere yönelteceğini gösterir ve talep edilen tutarın gerekçesini somutlaştırır.
İşverene ödeme talimatı. TMK m.198’e dayanan talep, nafakanın her ay icra takibine gerek kalmadan ödenmesini sağlar; davalının düzenli bir işverenden maaş aldığı dosyalarda ayrıca yazılır.
Çocuğa ilişkin önlemler. Ergin olmayan çocuk varsa hâkim velayet ve kişisel ilişkiye ilişkin hükümlere göre önlem alır (TMK m.197/4). Çocuğun kimin yanında kalacağı ve diğer ebeveynle görüşme düzeni bu dilekçede birlikte istenir; ayrıntı için kişisel ilişki tesisi davası dilekçesi örneğimize bakılabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Nüfus kayıt örneği (evlilik ve çocukları gösteren).
- Ayrılığa yol açan olaylara ilişkin mesaj, e-posta, ses kaydı dökümü, kolluk tutanağı veya sağlık raporu.
- Tanık listesi ve tanıkların olaylarla ilgisini gösteren kısa açıklama.
- Davacının gelir durumunu gösteren belgeler; kira sözleşmesi ve çocuğun okul, sağlık gibi giderlerine ait faturalar.
- Davalının çalıştığı işyerinin unvanı ve adresi (maaş bordrosunun celbi için).
- Vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası açmadan tedbir nafakası istenebilir mi?
Evet. Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa ya da diğer eş haklı sebep olmadan birlikte yaşamaktan kaçınıyorsa, TMK m.197’ye göre boşanmadan bağımsız bir dava ile parasal katkı istenebilir.
Evi terk eden eş tedbir nafakası alabilir mi?
Belirleyici olan terkin kendisi değil, ayrılığın haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığıdır. Şiddet, hakaret, evden çıkarılma veya ekonomik güvenliği tehlikeye atan davranışlar karşısında ayrı yaşayan eş haklı sayılabilir; haklı sebep ispatlanamazsa talep reddedilebilir.
Tedbir nafakası ne zamandan itibaren başlar?
Uygulamada nafaka dava tarihinden itibaren başlatılır. Ayrılıkla dava arasında geçen dönem için kural olarak geriye dönük nafaka hükmedilmez; bu nedenle başvuru zamanı önem taşır. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Sonradan boşanma davası açılırsa bu nafaka ne olur?
TMK m.197’ye göre bağlanan nafaka, boşanma kararı kesinleşinceye kadar devam edebilir; dosyalar çoğu zaman birleştirilir. Boşanma dosyasında ayrıca geçici önlem alınırsa aynı dönem için tahsilde tekerrür olmamasına dikkat edilir.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her ayrı yaşama dosyasında ayrılığın sebebi, deliller, tarafların ekonomik durumu ve çocuklara ilişkin koşullar farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvurulardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
