Payurus dosyası yenilendi: lisans durumu, kullanan siteler ve para çekme şikâyetleriPayurus dosyası yenilendiDosyayı oku →
Okuyucularımızın sorularını Av. Veli Savun yanıtlıyorSorularınızı Av. Veli Savun yanıtlıyorSoru sorun →
Emsal Kararlarİş Hukuku

Yetki Tespitinde Farklı İşkolu – Yargıtay 9. HD 2026/8523

Toplu iş sözleşmesi masasına oturabilmek için bir işçi sendikasının önce bir sayı oyununu kazanması gerekir: Başvuru tarihinde işyerinde ya da işletmede çalışan işçilerin belirli bir oranı sendikaya üye olmalıdır. Bu nedenle yetki uyuşmazlıklarında işverenlerin en sık başvurduğu itiraz, paydanın, yani işçi sayısının eksik hesaplandığıdır. Payda büyüdükçe sendikanın oranı küçülür. Peki işveren, aynı adreste ya da aynı organizasyon içinde görünen ama başka işverenlere ait ve başka işkolunda tescilli birimleri de hesaba katarak sendikanın çoğunluğunu düşürebilir mi? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, metal işkolunda verilen olumlu bir yetki tespitine karşı açılan davada bu soruya kesin bir cevap verdi.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 05.10.2026 tarihli ve E.2026/13576, K.2026/8523 sayılı kararıyla, yetki tespitini iptal eden ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararlarını bozarak ortadan kaldırmış, işverenin itiraz davasını oy birliğiyle ve kesin olarak reddetmiştir.

Kısa özet: Bakanlık, başvuru tarihinde davacı işverene ait iki birimde 198 işçi çalıştığını ve davalı sendikanın 111 üyesi bulunduğunu belirterek işletme toplu iş sözleşmesi için olumlu yetki tespiti yaptı. İşveren, tespite dahil edilmeyen birimler bulunduğunu ileri sürdü. İlk derece mahkemesi beş birimi tek işyeri sayarak 228 işçiden 102’sinin üye olduğunu, yarıdan fazla çoğunluğun bulunmadığını kabul etti; bölge adliye mahkemesi bu kararı onayladı. Yargıtay, eklenen üç birimin dava dışı başka işverenlere ait olduğunu ve inşaat işkolunda kurulu bulunduğunu, bu nedenle hesaba katılamayacağını belirterek davayı reddetti.

🏭 Bakanlığın yetki tespiti ve işverenin itirazı

Davalı işçi sendikası, metal işkolunda faaliyet gösteren davacı işverenin işyerleri için toplu iş sözleşmesi yapmak amacıyla 10.07.2024 tarihinde Bakanlığa başvurmuştur. Bakanlık, işverene ait iki birimde başvuru tarihi itibarıyla toplam 198 işçi çalıştığını ve sendikanın 111 üyesi bulunduğunu belirleyerek 18.07.2024 tarihli yazısıyla sendikanın işletme toplu iş sözleşmesi yapmak için gerekli çoğunluğu sağladığını tespit etmiştir. Yazı işverene 23.07.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir.

İşveren, yetki tespitine itiraz ederek dava açmıştır. İşverene göre Bakanlık işçi sayısını hatalı belirlemiştir; yetki tespitinin işletme düzeyinde yapılması doğru değildir ve aynı iş organizasyonu kapsamında tek bir işyeri niteliğinde olan beş birimin tamamı dikkate alınmamıştır.

Davalılar bu iddialara iki ayrı açıdan karşı çıkmıştır:

  • Sendika: İşverenin işaret ettiği üç birimin inşaat işkolunda tescilli olduğunu ve bu üç birimde yaklaşık 30 işçi çalıştığını, farklı işkolundaki işçilerin metal işkolundaki yetki hesabına katılmasının yasal dayanağı bulunmadığını savunmuştur.
  • Bakanlık: Yetki tespit başvurularında işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna yaptığı işyeri tescil ve işçi bildirimlerinin esas alındığını, sistemin SGK kayıtlarından otomasyonla beslendiğini ve sendikanın yüzde kırk üye şartını sağladığını belirtmiştir.

🏛️ İlk derece ve bölge adliye mahkemesi ne dedi?

İlk derece mahkemesi, bilirkişi raporuna dayanarak beş birimin tamamının aynı iş organizasyonu kapsamında tek bir işyeri niteliğinde olduğunu kabul etmiştir. Mahkemeye göre başvuru tarihinde bu birimlerde toplam 228 işçi çalışmakta ve bunlardan 102’si sendika üyesidir. Sendika, işyeri toplu iş sözleşmesi için gereken yarıdan fazla çoğunluğa sahip olmadığından dava kabul edilmiş ve yetki tespiti iptal edilmiştir.

Sendika ve Bakanlığın istinaf başvuruları bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiştir. Temyiz aşamasında sendika, farklı işverenler adına farklı işkolunda kayıtlı üç birimin yetki tespitine dahil edilemeyeceğini, aksi düşünülse bile bu birimlerin tek işyeri sayılamayacağını ileri sürmüştür. Bakanlık da aynı yönde, tespitte yer almayan birimlerin başka işkolunda ve başka işverenler adına kayıtlı olduğunu vurgulamıştır.

📎 Kararın tam metni: Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 05.10.2026 tarihli, E.2026/13576, K.2026/8523 sayılı kararı PDF olarak buradan okunabilir.

📜 Yetki sisteminin yasal çerçevesi

Daire, uyuşmazlığı Anayasa’nın 53. maddesinde güvence altına alınan toplu iş sözleşmesi hakkından başlayarak 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun yetkiye ilişkin hükümleri çerçevesinde incelemiştir:

  • 6356 sayılı Kanun m.34/2: Bir gerçek veya tüzel kişiye ya da bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyeri bulunan hâllerde toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir.
  • 6356 sayılı Kanun m.41/1: Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunan işçi sendikası, başvuru tarihinde işyerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.
  • 6356 sayılı Kanun m.42: Yetki tespiti Bakanlığa başvuruyla istenir; Bakanlık kendi kayıtlarına göre tespit yapar. SGK’ya yasal süresi içinde yapılmayan sigortalılık başlangıç ve sona erme bildirimleri yetki tespitinde dikkate alınmaz.
  • 6356 sayılı Kanun m.43: Tespit yazısını alan taraf, tebliğden itibaren altı iş günü içinde nedenlerini göstererek mahkemeye itiraz edebilir. Duruşmalı incelenen itirazlarda istinaf ve temyiz aşamalarında kısa karar süreleri öngörülmüş, Yargıtay’ın kararı kesin kılınmıştır. İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.

Bu sistemde Bakanlığın tespiti, SGK kayıtlarına dayanan bir başlangıç noktasıdır. İtiraz eden taraf, bu kayıtların gerçeği yansıtmadığını somut delillerle ortaya koymak durumundadır. Uyuşmazlığın çözümü de çoğu zaman paydanın, yani yetki hesabına girecek işçilerin doğru belirlenmesine bağlıdır.

🔍 Başka işverene ait, başka işkolundaki birim

Kararın merkezindeki tespit kısa ve nettir. Daire, ilk derece mahkemesinin yetki hesabına dahil ettiği üç birimin, İşkolları Yönetmeliği’nin 13 sıra numaralı inşaat işkolunda kurulu olduğunu ve dava dışı başka işverenlere ait bulunduğunu belirtmiştir. Bu durum SGK kayıtlarından da açıkça anlaşılmaktadır.

Bu iki olgu birlikte değerlendirildiğinde sonuç kaçınılmazdır: Davacı işverene ait olmayan ve sendikanın kurulu bulunduğu metal işkolu dışında kalan birimlerin, metal işkolundaki bir sendikanın yetkisini belirlerken hesaba katılması mümkün değildir. Yetki, belirli bir işverenin belirli bir işkolundaki işyerleri veya işletmesi için tespit edilir; başka işverenin başka işkolundaki işçileri, bilirkişi raporunda aynı organizasyonun parçası gibi görünse bile bu paydanın içine giremez.

Bu yaklaşım, toplu iş sözleşmesinin işkolu esasına dayanan yapısıyla da uyumludur. 6356 sayılı Kanun’a göre bir toplu iş sözleşmesi aynı işkolundaki bir veya birden çok işyerini kapsayabilir. Farklı işkolundaki bir birimin işçileri, metal işkolunda yapılacak sözleşmenin kapsamına zaten girmeyecektir; bu işçilerin yetki hesabına katılması, sözleşmeden yararlanmayacak kişilerin çoğunluk hesabını belirlemesi sonucunu doğururdu.

🧮 “Tek işyeri” tartışmasına neden girilmedi?

İlk derece mahkemesi, uyuşmazlığı “beş birim tek işyeri midir?” sorusu üzerinden çözmüştü. Yargıtay ise bu soruyu cevaplamaya gerek görmemiştir. Daireye göre inşaat işkolundaki üç birim hesaptan çıkarıldığında, yetki tespitine esas alınan iki birimde çalışan toplam işçi sayısı 198, başvuru tarihindeki sendika üye sayısı ise 111‘dir. Bu durumda sendika, iki birimde yarıdan fazla çoğunluğa zaten sahiptir.

Dolayısıyla iki birimin tek bir işyeri mi yoksa bir işletmenin iki ayrı işyeri mi olduğu sonucu değiştirmemektedir: Yarıdan fazla çoğunluk hem işyeri düzeyindeki hem de yüzde kırk aranan işletme düzeyindeki eşiği karşılar. Daire, bu nedenle birimlerin tek işyeri niteliğinde olup olmadığının araştırılmasına gerek bulunmadığını ve sendikanın işletme toplu iş sözleşmesi yapabilmek için gereken çoğunluğu sağladığının tartışmasız olduğunu belirtmiştir.

Daire ayrıca davacı işverenin, yetki tespitinin iptalini gerektirecek başka bir olguyu da kanıtlayamadığını tespit etmiştir. İlk derece mahkemesinin davayı reddetmesi gerekirken eksik inceleme ile kabul kararı vermesi ve bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurularını esastan reddetmesi isabetsiz bulunmuştur. Karar, 6356 sayılı Kanun’un 43/3 hükmü uyarınca bozularak ortadan kaldırılmış ve Yargıtay davanın reddine kendisi hükmetmiştir. Bu sonuçla birlikte davacı işveren aleyhine harç, yargılama giderleri ve karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre 45.000,00 TL vekâlet ücreti hükmedilmiştir.

📌 Karar uygulamada neyi değiştirir?

Yetki itirazı davaları, sendikal sürecin en kritik eşiğidir; itiraz kesinleşinceye kadar yetki işlemleri durur ve bu süre toplu pazarlığı aylarca erteleyebilir. Karar bu bağlamda üç noktayı belirginleştirmektedir:

  • İşveren kimliği: Yetki hesabına yalnızca tespit konusu işverene ait birimlerdeki işçiler girer; dava dışı başka işverenlere ait birimler, bilirkişi raporunda aynı organizasyon içinde gösterilse bile paydaya eklenmemiştir.
  • İşkolu: Sendikanın kurulu bulunduğu işkolu dışında tescilli birimlerin işçileri hesaba katılmaz; SGK ve işkolu kayıtları bu noktada belirleyici delildir.
  • Usul ekonomisi: Sonucu etkilemeyen bir hukuki nitelendirme (tek işyeri mi, işletme mi) için ayrıca araştırma yapılmaz; asıl hesap doğruysa itiraz reddedilir.

Yetki itirazlarında sendika üyelik kayıtlarının delil değeri ve kişisel verilerin korunması boyutu için yetki itirazında sendika üyelik kaydı yazısına, yetki davalarının uzun sürmesinin sendika hakkına etkisi için yetki tespiti davasının uzun sürmesi yazısına bakılabilir.

❓ Sık sorulan sorular

İşçi sendikası hangi çoğunlukla toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili olur?

6356 sayılı Kanun’un 41/1 hükmüne göre sendikanın kurulu bulunduğu işkolundaki işçilerin en az yüzde birini üye kaydetmiş olması gerekir. Bu şartla birlikte, başvuru tarihinde işyerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlası, işletmede ise yüzde kırkı sendikaya üyeyse sendika yetkili olur.

Bakanlık yetki tespitinde hangi kayıtları esas alır?

Bu davada Bakanlık, işverenlerin SGK’ya yaptığı işyeri tescil ve işçi bildirimlerini esas aldığını, sistemin bu kayıtlardan otomasyonla beslendiğini belirtmiştir. Kanuna göre SGK’ya yasal süresinde yapılmayan sigortalılık başlangıç ve sona erme bildirimleri yetki tespitinde dikkate alınmaz.

Başka işkolunda tescilli bir birimin işçileri yetki hesabına katılabilir mi?

Bu kararda Yargıtay, inşaat işkolunda kurulu ve başka işverenlere ait üç birimin metal işkolundaki yetki tespitinde dikkate alınamayacağını açıkça belirtmiştir. İlk derece mahkemesinin bu birimleri tek işyeri kabulüyle hesaba katması isabetsiz bulunmuştur.

Yetki itirazı davasında Yargıtay kararı kesin midir?

Evet. 6356 sayılı Kanun’un 43/3 hükmüne göre duruşmalı incelenen yetki itirazlarında temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir. Bu dosyada da Daire, kararları bozarak ortadan kaldırmış ve davanın reddine kesin olarak hükmetmiştir.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında; iş hukukuna ilişkin diğer kararlar Emsal Kararlar sayfasında yer almaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan kararından derlenmiştir. Karar metninde işveren, sendika ve işyeri sicil bilgileri anonimleştirilmiştir. İşçi ve üye sayıları karar metninde yer aldığı şekliyle aktarılmıştır. Benzer görünen bir dosyada sonuç; SGK ve işkolu kayıtlarına, işyerlerinin aidiyetine ve mahkemenin değerlendirmesine göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.

Bulunduğunuz il için: İl il iş hukuku avukatı sayfaları

Avukat Veli Savun

İstanbul Barosu'na kayıtlı avukat (sicil no 75235) ve arabulucu (sicil no 50392). Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2013 mezunu. Savun Hukuk & Danışmanlık'ın kurucu avukatı. Çalışma alanları: forex ve kripto para dolandırıcılığından doğan ceza ve alacak davaları, bilişim, icra ve aile hukuku.

İlgili Makaleler

Av. Veli Savun

Soru & Cevap · İstanbul Barosu 75235

Bu konuda sorunuz mu var?

Sorunuzu yazın, Av. Veli Savun bu sayfada yanıtlasın. Adınızı yazmanız gerekmez.

Örnek sorular — birine dokunun, kendi durumunuza göre düzenleyin:

Kişisel verileriniz hakkında

Savun Hukuk & Danışmanlık, soru ve yorumunuzu sitede yayımlamak ve yanıtlamak; "beni arasın" seçeneğini işaretlerseniz telefon numaranızı yalnız sizi aramak için işler (6698 s. KVKK m.5/2-c ve f). Rumuzunuz ve metniniz yayımlanır; telefonunuz, IP adresiniz ve metnin temizlenmeden önceki hali yayımlanmaz. Telefon kaydı talebiniz sonuçlandıktan sonra en geç 12 ay içinde silinir. Haklarınız (m.11) için büromuza başvurabilirsiniz.

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez. Tüm soru ve cevaplar →

Başa dön tuşu
WhatsApp'tan yazın
🌐 English — international victims of online investment fraud