Men-i Müdahale Davası Dilekçesi Örneği (TMK 683)
Tapuda adına kayıtlı arsaya komşunun duvar örmesi, tarlanın bir bölümünün izinsiz ekilmesi ya da bahçeye kalıcı bir yapı kondurulması… Bu durumların ortak noktası, malikin taşınmazından yararlanmasının hukuka aykırı bir müdahaleyle engellenmesidir. Türk Medeni Kanunu, malike her türlü haksız elatmanın önlenmesini dava etme hakkı tanır. Uygulamada “men-i müdahale” adıyla bilinen bu dava çoğu zaman yapının kaldırılması (kâl) ve haksız kullanım süresi için ecrimisil talepleriyle birlikte açılır. Bu yazıda davanın görevli ve yetkili mahkemesi, arabuluculuk ilişkisi, paydaşlar arasındaki özel durum ve men-i müdahale davası dilekçesi örneği yer alıyor.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede Açılır?
Elatmanın önlenmesi davası mülkiyet hakkına dayanan, malvarlığına ilişkin bir davadır; aksine düzenleme bulunmadıkça görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2/1). Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ve zilyetliğe ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12/1); Kadıköy veya Ataşehir’deki bir taşınmaz için dava İstanbul Anadolu asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kat mülkiyetine tabi bir yapının ortak yerlerine yapılan müdahalelerde ise görev sulh hukuk mahkemesine geçebilir; bu ayrım site ortak alanına el atmada görev – HGK 2025/693 yazımızda ele alınmıştır.
Arabuluculuk yönünden 6325 sayılı Kanun m.18/B; kira ilişkisinden, ortaklığın giderilmesinden, kat mülkiyetinden ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava öncesi arabulucuya başvuruyu dava şartı sayar. Malikin mülkiyet hakkına dayanarak üçüncü kişiye karşı açtığı elatmanın önlenmesi davası bu sayımda yer almaz; ancak uyuşmazlığın gerçekte komşuluk hukukundan (taşkın kullanım, sınır yapıları gibi) ya da kat mülkiyetinden doğduğu dosyalarda bu şartın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Davanın genel çerçevesi el atmanın önlenmesi (men-i müdahale) davası yazımızdadır.
⚖️ Men-i Müdahale, Kâl ve Ecrimisil: Hangi Talep Ne Sağlar?
| Talep | Sonucu | Dayanak / not |
|---|---|---|
| Elatmanın önlenmesi (men-i müdahale) | Davalının taşınmaza müdahalesinin sona erdirilmesi | TMK m.683/2; el atılan bölüm keşif ve bilirkişiyle belirlenir |
| Kâl (yıkım) ve eski hâle getirme | El atılan bölümdeki yapı, duvar, çit gibi muhdesatın kaldırılması | Elatmanın önlenmesinin tamamlayıcısıdır; taşkın yapı iddiası ayrıca incelenir |
| Ecrimisil | Haksız kullanım süresi için tazminat | TMK m.995; dava tarihinden geriye beş yıl; kısmi dava ve HMK m.109/4 artırımı |
| Zilyetliğin korunması | Mülkiyet tartışılmadan fiilî durumun korunması | Malik olmayan zilyet de başvurabilir; ayrı bir yoldur |
Ecrimisilde dava değerinin baştan kesin olarak belirlenmesi çoğu zaman bilirkişi incelemesine bağlıdır. 7589 sayılı Kanun’la HMK m.107’deki belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırılmış; HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkrayla, alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinde kesilmiş sayılır. Ecrimisile ilişkin ayrıntılar ecrimisil davası dilekçesi, yapı tecavüzüne ilişkin özel kurallar haksız inşaat ve taşkın yapı, mülkiyetten bağımsız koruma ise zilyetliğin korunması yazılarımızdadır.
🔍 Paydaşlar Arasında El Atma: Yargıtay 7. HD 2024/4232
Taşınmaz paylı ya da elbirliği mülkiyetine konuysa dava paydaşlar arasında da açılabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 02.10.2024 tarihli ve E.2023/5469, K.2024/4232 sayılı kararında yerleşik uygulamayı şöyle özetlemiştir: Taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenmesini ve ecrimisil isteyebilir; ancak payına karşılık çekişmesiz kullandığı bir yer varsa davası dinlenmez ve payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorunu taksim veya ortaklığın giderilmesi yoluyla çözülür. Paydaşlar arasında ecrimisil için kural olarak intifadan men koşulu aranır; yani davacının taşınmazdan yararlanma isteğini daha önce davalıya bildirmiş olması gerekir. Kiraya verilerek gelir elde edilen yerler, doğal ürün veren bağ-bahçe, işgal edenin diğer paydaşların hakkını inkâr etmesi gibi hâllerde bu koşul aranmaz. Karar ayrıca ecrimisilin dava tarihinden geriye doğru beş yıllık süreyle sınırlı olduğunu hatırlatır.
Bu nedenle paydaşlar arasındaki dosyalarda dilekçede, davacının taşınmazda kullandığı bir bölüm olup olmadığı ile varsa ihtarnamenin tarihi ve tebliğ tarihi ayrıca gösterilir. Paylı taşınmazda kalıcı çözüm arandığında ortaklığın giderilmesi davası dilekçesi örneğimiz incelenebilir. Elatan taraf bir kamu idaresiyse dava farklı bir niteliğe bürünür; bu durum kamulaştırmasız el atma davası dilekçesi örneğimizde anlatılmıştır.
📄 Men-i Müdahale Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, tam mülkiyeti davacıya ait bir arsanın bir bölümüne komşu taşınmaz malikinin duvar ve sundurma yaparak el attığı bir dosyaya göre kurulmuştur; elatmanın önlenmesi, kâl ve ecrimisil talepleri birlikte, ecrimisil kısmi dava olarak ileri sürülmüştür. Dilekçe içinde taşınmazın tapu künyesi bir çizelgede yer alır.
Büromuzun hazırladığı dava dilekçeleri; tapu kaydı, kadastro paftası, imar durumu, fotoğraflar, ihtarname ve varsa önceki tespit dosyaları birlikte incelenerek, talepler ve dava değeri taşınmazın durumuna göre ayrı ayrı kurulacak biçimde yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU ( ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
DAVA DEĞERİ: Elatmanın önlenmesi yönünden el atılan bölümün değeri olan [ ] TL; ecrimisil yönünden şimdilik [ ] TL (HMK m.109/4 uyarınca artırım hakkı saklıdır)
KONU: Davacıya ait taşınmaza davalı tarafından yapılan haksız elatmanın önlenmesi, muhdesatın kâli ile taşınmazın eski hâline getirilmesi ve ecrimisil talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Aşağıda künyesi gösterilen taşınmaz tapuda tam mülkiyetle müvekkil adına kayıtlıdır:
| İl / İlçe | Mahalle | Ada / Parsel | Niteliği | Yüzölçümü | Pay |
|---|---|---|---|---|---|
| İstanbul / [ ] | [ ] | [ ] / [ ] | [Arsa / tarla / bahçeli kâgir ev] | [ ] m² | Tam |
2. Davalı, bitişik [ada / parsel] sayılı taşınmazın malikidir. Davalı, [tarih / yıl] tarihinden itibaren müvekkilin taşınmazının [yaklaşık konum: kuzey / doğu sınırı boyunca] yaklaşık [ ] m²’lik bölümüne [duvar / sundurma / çit / kalıcı yapı] yaparak el atmış ve bu bölümü kendi kullanımına katmıştır.
3. Müvekkil [tarih] tarihli ihtarnameyle davalıdan elatmaya son vermesini ve taşınmazı boşaltmasını istemiş; ihtarname [tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edilmesine rağmen müdahale sürmektedir. Davalının kullanımına dayanak oluşturacak bir kira, kullanım veya başka bir sözleşme bulunmamaktadır.
4. Malik, her türlü haksız elatmanın önlenmesini dava edebilir (TMK m.683/2). Davalı, taşınmazın bir kısmını hiçbir hukuki sebebe dayanmadan kullandığından iyiniyetli olmayan zilyettir ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler karşılığında tazminat ödemekle yükümlüdür (TMK m.995). Ecrimisil, dava tarihinden geriye doğru beş yıllık süre için talep edilmektedir.
5. El atılan bölümün yeri ve yüzölçümü, muhdesatın niteliği ve değeri ile emsal kira bedellerine göre ecrimisil miktarı mahallinde yapılacak keşif, fen bilirkişisi ve taşınmaz değerleme bilirkişisi incelemesiyle belirlenecektir. Taşınmaz [ilçe] sınırları içinde bulunduğundan Sayın Mahkemeniz kesin yetkilidir (HMK m.12/1).
HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı TMK m.683, 995 ve ilgili hükümler; 6100 sayılı HMK m.2, 12, 109 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Tapu kaydı ve tedavül kayıtları, kadastro paftası ve ölçü krokisi, imar durumu, fotoğraflar, ihtarname ve tebliğ şerhi, [varsa delil tespiti dosyası], keşif, fen ve değerleme bilirkişisi incelemesi, tanık, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının, davacıya ait [ada / parsel] sayılı taşınmaza, keşif sonucu bilirkişi raporunda gösterilecek bölüm yönünden yaptığı elatmanın önlenmesine,
2. El atılan bölümdeki [duvar / sundurma / çit] ve diğer muhdesatın kâli ile taşınmazın eski hâline getirilmesine,
3. Dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem için şimdilik [ ] TL ecrimisilin, [faiz başlangıcı ve türü] ile birlikte davalıdan tahsiline, artırım hakkımızın saklı tutulmasına,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih]
EKLER: 1- Tapu kaydı, 2- Kadastro paftası / ölçü krokisi, 3- Fotoğraflar, 4- İhtarname ve tebliğ şerhi, 5- Vekâletname
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Tapu künyesi çizelgesi. Ada, parsel, nitelik ve pay bilgisi, davacının malik sıfatını ve mülkiyet türünü ilk bakışta gösterir. Pay sütunu, davanın üçüncü kişiye karşı mı yoksa paydaşlar arasında mı açıldığını da ortaya koyar.
El atmanın yeri ve biçimi. Hükmün infaz edilebilmesi için el atılan bölümün keşifte fen bilirkişisince krokiyle belirlenmesi gerekir; dilekçedeki yaklaşık konum ve yüzölçümü bu incelemeye yön verir.
Ayrı ayrı kurulan talepler. Elatmanın önlenmesi, kâl ve ecrimisil farklı sonuçlar doğurur; her birinin sonuç ve istem bölümünde ayrıca yazılması, hükmün eksik kurulmasının önüne geçer.
Dava değeri ve artırım cümlesi. Elatmanın önlenmesi yönünden el atılan bölümün değeri, ecrimisil yönünden ise kısmi dava olarak gösterilen tutar yazılır; HMK m.109/4’e dayanan artırım cümlesi, bilirkişi raporundan sonra talebin bir defaya mahsus artırılabilmesine imkân verir.
İhtarname. Üçüncü kişiye karşı açılan davada zorunlu olmasa da müdahalenin bilindiğini ve sürdüğünü gösterir; paydaşlar arasındaki ecrimisil talebinde ise intifadan men koşulunun gerçekleştiğinin temel delilidir. Aile konutuna ilişkin özel bir uygulama için aile konutu şerhi ve el atma – HGK 2026/496 yazımıza bakılabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Güncel tapu kaydı ve gerekiyorsa tedavül kayıtları.
- Kadastro paftası, ölçü krokisi veya aplikasyon belgesi.
- İmar durum belgesi.
- El atmayı gösteren fotoğraflar ve varsa delil tespiti dosyası.
- İhtarname ve tebliğ şerhi.
- Paylı taşınmazlarda kullanım durumunu gösteren belgeler ve varsa kullanım anlaşması.
- Vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Men-i müdahale davası için arabuluculuk zorunlu mu?
6325 sayılı Kanun m.18/B; kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda arabuluculuğu dava şartı sayar. Mülkiyet hakkına dayanılarak üçüncü kişiye karşı açılan elatmanın önlenmesi davası bu sayımda yer almaz; uyuşmazlığın bu alanlardan birinden doğup doğmadığı dosyaya göre değerlendirilir.
Elatmanın önlenmesi davası zamanaşımına tabi mi?
Mülkiyet hakkına dayanan elatmanın önlenmesi talebi, el atma sürdüğü müddetçe ileri sürülebilir. Ecrimisil ise dava tarihinden geriye doğru beş yıllık süreyle sınırlıdır.
Paydaş diğer paydaşa karşı bu davayı açabilir mi?
Açabilir. Ancak davacı paydaşın payına karşılık çekişmesiz kullandığı bir yer varsa dava dinlenmez; ecrimisil için de kural olarak intifadan men koşulu aranır (Yargıtay 7. HD, 02.10.2024, E.2023/5469 K.2024/4232).
Komşunun yapısı sınırı biraz aşıyorsa yine yıkım istenebilir mi?
Yapının iyiniyetle ve küçük bir taşkınlıkla komşu taşınmaza uzandığı hâllerde taşkın yapıya ilişkin özel hükümler devreye girebilir ve mahkeme yıkım yerine başka bir çözüm benimseyebilir. Bu durum her dosyada ayrıca incelenir. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyada tapu kaydı, mülkiyet türü, el atmanın biçimi ve süresi, taraflar arasındaki ilişki ve talepler farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvurulardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
