Miras Evinde Ecrimisil Başlangıcı – Yargıtay 7. HD 2026/2440

Anne ya da babanın vefatından sonra aile evinde kardeşlerden birinin yaşamaya devam etmesi son derece yaygın bir durumdur. Yıllar geçtikçe diğer mirasçılar, kendi paylarından yararlanamadıkları için bir bedel talep etmeye başlar ve tartışma çoğu zaman şu noktada düğümlenir: Ecrimisil, murisin öldüğü günden mi hesaplanır, yoksa kullanan kardeşe “ben de yararlanmak istiyorum” denildiği andan itibaren mi? Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, konut olarak kullanılan miras taşınmazında bu sorunun cevabını açık bir hesap farkı üzerinden vermiştir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 04.05.2026 tarihli ve E.2026/1787, K.2026/2440 sayılı kararıyla, murisin ölümünden sonra ortak evi tek başına konut olarak kullanan kardeş aleyhine açılan davada, ecrimisilin murisin ölüm tarihinden değil, intifadan men ihtarnamesinde verilen sürenin dolduğu tarihten itibaren istenebileceğine hükmetmiştir. El atmanın önlenmesine ilişkin kısım yerinde görülmüş, ecrimisil başlangıcı yönünden ise karar bozulmuştur.

🏡 Aile evinde başlayan uyuşmazlık

Davacı ve davalı kardeştir. Karar metnine göre ortak murisleri 29.01.2021 tarihinde vefat etmiş, avlulu iki kargir ev vasfındaki taşınmaz davacıya, davalıya ve dava dışı bir kardeşe kalmıştır. Davacı, dava dilekçesinde şu iddialara dayanmıştır:

• Murisin ölümünden bu yana taşınmazın konut kısmını davalı kardeş kullanmaktadır.
• Davacının payına karşılık taşınmazda kullandığı bir yer yoktur.
• Taraflar arasında ortaklığın giderilmesi davası derdesttir.
• El atmanın önlenmesi için davalıya ihtarname tebliğ edilmiştir.

Davacı, payına yapılan müdahalenin önlenmesini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 70.000,00 TL ecrimisilin murisin ölüm tarihi olan 29.01.2021’den itibaren yasal faiziyle tahsilini istemiştir.

Davalı kardeş ise murisin ölümüne kadar her türlü bakım ve hizmetini yerine getirdiğini, davacının evin bir odasına eşya koyarak burayı depo hâline getirdiğini, dolayısıyla davacının payına karşılık bir odayı kullandığını ve davanın husumet nedeniyle açıldığını savunmuştur.

🏛️ Derece mahkemelerinin yaklaşımı

Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, tanık beyanlarından taşınmazın murisin ölümünden itibaren davalı tarafından kullanıldığını, davacının payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir alanın bulunmadığını tespit etmiştir. Mahkeme, tarafların 1/6’şar oranda paydaş olduğunu belirtmiş; intifadan men şartının aranmayacağı görüşüyle bilirkişi ek raporunda murisin ölüm tarihi ile dava tarihi arasındaki dönem için miras paylarına göre hesaplanan ecrimisili esas almıştır. Sonuçta davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir:

Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi, istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. İstinaf gerekçesine göre taraflar taşınmazda elbirliği hâlinde maliktir; aralarında kullanıma ilişkin anlaşma veya fiili taksim yoktur; taşınmaz üzerinde konut bulunduğu için ayrıca intifadan men gerekmemektedir ve davacı murisin ölüm tarihinden itibaren ecrimisil isteyebilir.

Davalı vekili temyizde, diğer itirazlarının yanında, ecrimisil başlangıcında ihtarnamenin tebliğinin esas alınması gerekirken ölüm tarihinin esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

📜 İntifadan men kuralı ve istisnaları

Yargıtay önce paydaşlar arası el atma ve ecrimisil davalarının genel çerçevesini hatırlatmıştır. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan paydaştan her zaman payına el atmanın önlenmesini ve ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de ortaklardan biri, diğerlerinin onayını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan, yararlanmasına engel olan ortak aleyhine dava açabilir. Payına karşılık çekişmesiz kullandığı bir yer bulunan paydaşın ecrimisil davası ise dinlenmez; payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorunu, taksim veya satış yoluyla ortaklığın giderilmesi davasıyla çözülür.

Daireye göre temel kural şudur: İntifadan men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemez. İntifadan men, davacı paydaşın taşınmazdan veya gelirinden yararlanma isteğini ecrimisil istenen dönemden önce davalı paydaşa bildirmesiyle gerçekleşir. Bu kuralın yargısal uygulamayla oluşmuş istisnaları kararda şöyle sayılmıştır:

1. Taşınmazın doğal ürün veren (bağ, bahçe gibi) ya da kiraya verilerek hukuki semere elde edilen (işyeri, konut gibi) yerlerden olması,
2. İşgalci paydaşın taşınmazın tamamında hak iddia etmesi ve diğerlerinin paydaşlığını inkâr etmesi,
3. Kullanım anlaşmasıyla her paydaşın yararlanacağı bölümün belli olması,
4. Davacının daha önce aynı taşınmaz için el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil gibi davalar açmış veya icra takibi yapmış olması,
5. Kendiliğinden oluşan ürünler, muris tarafından kurulan işletme veya başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali,
6. Taşınmazın kamu malı olması.

Daire, bu istisnalar dışında intifadan men şartının aranacağını ve bu şartın gerçekleştiği iddiasının her türlü delille kanıtlanabileceğini, Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 tarihli, E.2002/3-131, K.2002/114 sayılı kararına atıfla belirtmiştir.

🔑 Konutta istisna neden işlemedi?

Kararın en öğretici kısmı, “konut” kelimesinin iki farklı anlamda kullanılmasıdır. İstisnalar arasında sayılan konut, kiraya verilerek hukuki semere elde edilen konuttur. Somut olayda ise taşınmazın tamamı, paydaşlardan biri tarafından bizzat konut olarak kullanılmaktadır; ortada üçüncü bir kişiye kiraya verilmiş ve kira geliri elde edilen bir yer bulunmamaktadır.

Yargıtay bu nedenle, avlulu iki kargir ev niteliğindeki taşınmazın tamamının davalı tarafından konut olarak kullanıldığı anlaşıldığına göre, ecrimisile hükmedilebilmesi için davalının intifadan men edilmesi gerektiğini açıkça belirtmiştir. İstinaf mahkemesinin “taşınmazda konut bulunduğu için ayrıca intifadan men gerekmez” yaklaşımı, bu ayrım gözetilerek Yargıtay tarafından benimsenmemiştir.

Paydaşlar arası ecrimisilde işyeri niteliğindeki taşınmazlara ilişkin farklı bir değerlendirme için serideki paylı dükkânda ecrimisil ve ispata ilişkin HGK kararı incelenebilir.

📅 Ecrimisilin başlangıç tarihi

Dosyada intifadan men şartını gerçekleştiren belge, davacının gönderdiği ihtarnamedir. Karar metnine göre:

• İhtarname 06.05.2022 tarihli ve 4766 yevmiye sayılıdır.
• Davalıya 10.05.2022 tarihinde tebliğ edilmiştir.
• İhtarnamede davacı taşınmazdan yararlanma isteğini bildirmiş ve taşınmazın 7 gün içinde boşaltılmasını talep etmiştir.

Yargıtay, intifadan men şartının bu ihtarnamede bildirilen 7 günlük sürenin dolduğu tarih itibarıyla gerçekleştiğinin kabulü gerektiğine hükmetmiştir. Mahkemenin bu hususu gözetmeden murisin ölüm tarihini ecrimisil başlangıcı olarak esas alması, fazla miktarda ecrimisile hükmedilmesine yol açtığı için hatalı bulunmuştur.

Hüküm fıkrasının özeti şöyledir:

🧭 Kararın kapsamı ve sınırları

Karar, miras kalan konutlara ilişkin uyuşmazlıklarda sık görülen bir hesaplama hatasına işaret etmektedir. Bununla birlikte kararın neyi söyleyip neyi söylemediği dikkatle ayrılmalıdır:

1. El atmanın önlenmesi hükmü korunmuştur: Davalının el atmanın önlenmesi şartlarının oluşmadığı ve tanık beyanlarının hükme esas alınamayacağı yönündekiler dahil sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Bozma yalnızca ecrimisilin başlangıç tarihine ilişkindir.
2. Bozma, ecrimisil miktarını yeniden belirlemeyi gerektirir: Yargıtay yeni bir tutar belirlememiştir; hesaplama, intifadan men tarihine göre ilk derece mahkemesince yeniden yapılacaktır.
3. Derdest ortaklığın giderilmesi davası: Dava dilekçesinde taraflar arasında ortaklığın giderilmesi davasının derdest olduğu belirtilmiştir. Karar metninde bu davanın ne zaman açıldığına ve istisnalar arasında sayılan “daha önce dava açılmış olması” hâliyle ilişkisine dair bir değerlendirme bulunmamaktadır; Daire intifadan men tarihini ihtarnameye göre belirlemiştir.
4. Mülkiyet türüne ilişkin ifade farkı: İlk derece mahkemesi tarafları 1/6’şar paydaş olarak nitelerken, istinaf mahkemesi elbirliği mülkiyetinden söz etmiştir. Yargıtay, her iki mülkiyet türünde de ecrimisil davası açılabileceğini belirterek bu farkı sonuca etkili görmemiştir. TMK m.701’e göre elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları yoktur ve her birinin hakkı ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.
5. Kötüniyetli zilyedin sorumluluğu: Ecrimisilin dayandığı genel kurallardan biri olan TMK m.995, iyiniyetli olmayan zilyedin, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoyması yüzünden hak sahibine verdiği zararlardan ve elde ettiği ya da elde etmeyi ihmal ettiği ürünlerden sorumlu olduğunu düzenler. Karar metninde bu maddeye ayrıca atıf yapılmamıştır.

❓ Sık sorulan sorular

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, serideki diğer kararlar ise Emsal Kararlar bölümünde yer almaktadır.