Kasiyerin İndirim Kartı ve Kod 46 – Yargıtay 9. HD 2026/1661
Market kasasında, kartı olmayan bir müşteriye “sizin yerinize kart okutayım, indirimden yararlanın” demek ilk bakışta küçük bir jest gibi görünür. Okutulan kart kasiyerin babasına aitse ve bu jest bir ay içinde onlarca kez tekrarlanmışsa tablo değişir: müşteri, kart sahiplerine tanınan indirimli fiyattan alışveriş yapar; alışverişe hiç katılmayan kart sahibi ise puan kazanır. İşveren bu davranışı doğruluk ve bağlılığa aykırı bulup sözleşmeyi bildirimsiz feshettiğinde, işçinin itirazı çoğu zaman tazminattan çok işten çıkış koduna yönelir; çünkü bu kod, işçinin sonraki iş başvurularında karşısına çıkabilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 25.02.2026 tarihli ve E.2026/104, K.2026/1661 sayılı kararıyla, işten çıkış kodunun “04” olarak düzeltilmesi istemini reddeden ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararlarını oy birliğiyle onamıştır.
🛒 Kasadaki uygulama ve fesih
Davacı, davalı şirkete ait bir markette 23.12.2022 tarihinde kasa-hizmet yetkilisi (kasiyer) olarak çalışmaya başlamıştır. Market zinciri, müşterilerine telefon numarasıyla eşleşen kişiye özel bir indirim ve puan kartı sunmaktadır; kartı olan müşteri bazı ürünleri indirimli alır ve alışverişinden puan kazanır.
İşverenin yaptığı kontrollerde, davacının işlem aldığı ve kartı bulunmayan müşterilerin alışverişlerinde telefon numarası yazarak babasına ait kartı düzenli olarak kullandığı belirlenmiştir. İşverenin savunmasına göre yalnız mayıs ayında 74 farklı müşterinin alışverişi bu kartla yapılmış ve bu durum kamera kayıtlarıyla tespit edilmiştir. Bu tespit 02.06.2023 tarihli tutanağa bağlanmış, davacının savunması alınmıştır.
Davacı savunmasında kartı, müşteri memnuniyetini gözeterek indirim sağlamak amacıyla kullandığını açıklamıştır. İş sözleşmesi, işverene göre disiplin kurulu kararıyla 07.06.2023 tarihinde (davacıya göre 06.06.2023’te) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-(e) bendi uyarınca haklı nedenle feshedilmiştir. Sosyal güvenlik kurumuna verilen işten ayrılış bildirgesine çıkış kodu olarak Kod (46) yazılmıştır.
Davacı daha sonra bir belediyeye iş başvurusunda bulunmuş; dava dilekçesindeki anlatıma göre başvurusu, önceki işyerindeki çalışmasının Kod (46) ile sonlandırılmış olması gerekçesiyle kabul edilmemiştir. Bunun üzerine iş mahkemesinde, çıkış kodunun “04 – belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi” olarak düzeltilmesi istemiyle dava açılmıştır.
⚖️ İşçinin ve işverenin tezleri
Davacı vekili, işçinin işverene karşı güveni kötüye kullanma veya hırsızlık gibi bir eylemde bulunmadığını, işverenin meslek sırlarını da açıklamadığını ileri sürmüştür. Ona göre müşteri memnuniyetini gözeten bir davranışın, kanunun aynı bentte saydığı ağır fiillerle bir tutulması hatalıdır. Çalışma hayatının başında verilen bu kod, işçinin sicilini haksız biçimde etkilemiş ve iş bulmasını zorlaştırmıştır.
Davalı işveren ise şu noktalara dayanmıştır:
- Kasiyer, kartı olmayan müşterilerin kazanması gereken puanları babasına ait karta kazandırmış ve bu puanlar şahsi alışverişlerde kullanılmıştır.
- Kasiyerlerin kendilerine veya yakınlarına ait kartları müşteri alışverişlerinde kullanması yasaktır.
- İşe girişte imza karşılığı tebliğ edilen Mağaza Personeli Genel Kurallar Talimatı ve Personel Alışveriş Talimatı, personelin mağazada nasıl alışveriş yapacağını, bedeli ödenmeden ürün tüketilemeyeceğini ve kart kullanım şartlarını açıkça düzenlemektedir.
- Davranış, market kasalarında yaygın görülen bir uygulama olarak savunulsa da işyeri kurallarına aykırıdır.
🧾 İş mahkemesi: kişiye özel kart
İlk derece iş mahkemesi (2024/417 E., 2025/38 K.) davayı reddetmiştir. Gerekçenin dayanakları şunlardır:
- Davalının sunduğu 02.06.2023 tarihli tutanak, tutanak tanıklarınca doğrulanmıştır; ilgili alışverişlere ait fişler de dosyaya sunulmuştur.
- İşyerinde kasiyerlerin söz konusu kartı kullanmasına izin veren bir işyeri uygulaması bulunmamaktadır; kart kişiye özeldir.
- Davacı, kartı bulunmayan müşterilerin normalde daha yüksek fiyata almaları gereken ürünleri ucuza almalarını sağlamış; marketten alışveriş yapmayan kart sahibine de para puan yüklenmesine yol açarak menfaat sağlamıştır.
- Bu davranış doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmayan bir davranıştır ve işverene haklı fesih imkânı verir. Sözleşme disiplin kurulu kararıyla feshedilmiştir ve fesih haklı nedene dayanmaktadır.
📑 İstinaf: hukuki yarar var, fesih haklı
Bölge adliye mahkemesi 6. Hukuk Dairesi (2025/1087 E., 2025/2825 K.) önce dava şartı yönünden bir tespit yapmıştır: Davacı, çıkış kodunun yeni bir işe girmesine engel olduğunu ileri sürdüğüne göre, kodun düzeltilmesinin tespiti için dava açmakta güncel hukuki yararı bulunmaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin davayı esastan incelemesi yerindedir.
Esas yönünden Daire, davacının babasına ait kartı kullanarak puan kazanmasını ve müşterilere indirimli ürün satılmasına sebep olmasını, davalı aleyhine sonuç doğuran ve doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar olarak nitelendirmiştir. İlk derece mahkemesinin kabulünü doğru bulmuş ve istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
🏛️ Yargıtay: onama
Davacı vekili temyiz dilekçesinde beş noktaya dayanmıştır: müşteri memnuniyeti amacıyla hareket edildiği ve uyarı yapılmadan işten çıkarıldığı; Kod (46)’nın düzenlendiği 25/II-(e) bendindeki hırsızlık, güveni kötüye kullanma gibi fiillerle aynı değerlendirmenin ağır olduğu; başka bir müşterinin kartının kullanılmasının market kasalarında olağan olduğu ve işyeri talimatlarının mutlak bir kural koymadığı; talimatlar hakkında eğitim ve bilgilendirme yapılmadığı; sunulan sözleşme ve talimatlarda davacının imzasının bulunmadığı.
Yargıtay uyuşmazlığı, işten ayrılış bildirgesinde yer alan işten çıkış kodunun düzeltilmesi gerekip gerekmediği olarak belirlemiştir. Bölge adliye mahkemesi kararlarının ancak 6100 sayılı HMK m.371’deki sebeplerden birinin varlığı hâlinde bozulabileceğini hatırlatmış; kararın iddia ve savunmalara, delillere, uygulanacak hukuk kurallarına ve gerekçeye göre usul ve kanuna uygun olduğunu, temyiz nedenlerinin bozmayı gerektirmediğini belirterek HMK m.370/1 uyarınca kararı ONAMIŞTIR. Karar 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle verilmiştir.
🔍 Kararda öne çıkan ölçütler
Yargıtay ayrı bir ilke cümlesi kurmamıştır; ancak onadığı kararlar birlikte okunduğunda, sonucu belirleyen ölçütler belirginleşir:
- Kişisel çıkar unsuru: Davranışın yalnız müşteriye kolaylık sağlamakla kalmayıp, alışverişe katılmayan bir yakının kartına puan kazandırması, mahkemelerin “müşteri memnuniyeti” savunmasını kabul etmemesinde belirleyici olmuştur.
- Tekrar ve süreklilik: Tek bir olay değil, bir ay içinde onlarca alışverişte tekrarlanan bir uygulama söz konusudur; tespit kamera kayıtları, fişler ve tanıklarca doğrulanan tutanağa dayanmaktadır.
- İşyeri uygulaması iddiası: “Kasalarda herkes böyle yapıyor” savunması, işyerinde bu yönde bir uygulama bulunmadığı ve kartın kişiye özel olduğu tespitiyle karşılanmıştır.
- Bendin kapsamı: 25/II-(e) bendi hırsızlık ve güveni kötüye kullanma gibi örnekler sayar, ancak bunları “gibi” ifadesiyle sınırlamaz; doğruluk ve bağlılığa uymayan başka davranışlar da kapsama girebilir.
- Hukuki yarar: İstinaf aşamasında, çıkış kodunun düzeltilmesi davasında işçinin yeni işe girişte karşılaştığı engelin güncel hukuki yarar oluşturduğu kabul edilmiştir. Dava esastan incelenmiş, ancak fesih haklı bulunduğu için kod değiştirilmemiştir.
Temyizde ileri sürülen “talimatlarda imzam yok” ve “eğitim verilmedi” itirazları, Yargıtay tarafından bozma nedeni sayılmamıştır. Bu itirazların ilk derece ve istinaf aşamalarında ayrıca tartışılıp tartışılmadığı karar metninden anlaşılmamaktadır; ilk derece mahkemesi, işyeri uygulaması bulunmadığı ve kartın kişiye özel olduğu tespitine dayanmıştır.
Çıkış koduna ilişkin farklı olaylar için mesaide yakınlaşma ve çıkış kodu ile haklı fesihten önce istifa kararlarına bakılabilir. Bu dosyanın ayırt edici yönü, feshe konu davranışın işverenin müşteri sadakat sistemi üzerinden yakın bir kişiye menfaat sağlaması olmasıdır.
💬 Sık sorulan sorular
Kod 46 hangi fesih hâlini gösterir?
Çıkış kodunun düzeltilmesi için dava açılabilir mi?
Müşteri memnuniyeti savunması neden kabul edilmedi?
Yargıtay bu kararda yeni bir ilke koydu mu?
Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında yer almaktadır; iş sözleşmesinin feshi ve çıkış kodlarına ilişkin diğer değerlendirmeler Emsal Kararlar sayfasından izlenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içerik, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin Yargıtay Karar Arama sisteminde yayımlanan onama kararından derlenmiştir. Karar, 2023 yılındaki bir fesih olayına ve o işyerindeki talimat ve uygulamalara dayanır; Yargıtay incelemesi temyiz sebepleriyle sınırlı kalmıştır. Benzer görünen bir uyuşmazlıkta sonuç; davranışın sıklığına, işyeri uygulamasına, talimatların tebliğ edilip edilmediğine, kişisel çıkar bulunup bulunmadığına ve sunulan delillere göre farklılaşabilir. Yazı esas alınarak yapılan başvuru, dava ve savunmalardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
