Kamulaştırmasız El Atma Davası Dilekçesi Örneği
Bir belediye ya da başka bir idare, tapuda size ait bir taşınmazın üzerinden yol geçirir, parka veya okul bahçesine katar; ancak ortada usulüne uygun bir kamulaştırma kararı, tebligat ya da ödenmiş bir bedel yoktur. Benzer bir durum, imar planıyla kamu hizmet alanına ayrılan ve yıllarca kamulaştırılmayan taşınmazlarda da ortaya çıkar. Anayasa, kamulaştırmanın gerçek karşılığın peşin ödenmesi şartıyla yapılabileceğini söyler; bu şart yerine getirilmeden mülkiyetin kullanılamaz hâle gelmesi, malike bedel ve tescil davası açma imkânı verir. Bu yazıda davanın hangi mahkemede açıldığı, el atma tarihinin neden belirleyici olduğu, bedele hangi faizin işletildiğine dair kilit bir Yargıtay kararı ve kamulaştırmasız el atma davası dilekçesi örneği yer alıyor.
🏛️ Dava Hangi Mahkemede ve Kime Karşı Açılır?
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi uygulamasında kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedel istemli davalar, davalı bir idare olsa da adli yargıda asliye hukuk mahkemesinde görülür. Hükümle birlikte el atılan bölümün idare adına tesciline karar verildiğinden dava, ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalardandır ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12/1). Örneğin taşınmaz Kadıköy’deyse İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi. Davalı, taşınmaza el atan ve kamu hizmetini yürüten idaredir (belediye, büyükşehir belediyesi, Karayolları, DSİ, Hazine gibi). Davanın genel çerçevesi kamulaştırmasız el atma davası yazımızda anlatılmıştır.
El atmanın türü, dilekçede anlatılacak olguları değiştirir:
| Ölçüt | Fiili el atma | Hukuki el atma |
|---|---|---|
| Ne olmuştur? | Taşınmaz üzerinde yol, park, tesis gibi bir kamu hizmeti fiilen kurulmuştur | Taşınmaz imar planında kamu hizmet alanına ayrılmış, kamulaştırılmadan beklemektedir |
| Temel delil | Keşif, fen bilirkişisi krokisi, uydu ve hava fotoğrafları | İmar durum belgesi, plan notları, plan onay tarihleri |
| Talep | El atılan bölümün bedeli ve tescil; koşullara göre el atmanın önlenmesi | Kamu alanına ayrılan bölümün bedeli ve tescil |
İdarenin kamulaştırma kararını henüz almadığı, ancak taşınmaza ilişkin bir idari işlem tesis ettiği durumlarda işlemin iptali ise idari yargının konusudur; bu yol için iptal davası ve yürütmeyi durdurma dilekçesi örneğimize bakılabilir.
📅 El Atma Tarihi Neden Belirleyici?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, el atmanın gerçekleştiği döneme göre farklı kurallar öngörür. Bu nedenle dilekçede el atmanın tarihi ve bu tarihi gösteren deliller ayrıca yer alır:
- 9/10/1956 – 4/11/1983 arası fiili el atmalar: Bedel talebinde önce uzlaşma usulünün uygulanması dava şartıdır; uzlaşılamazsa uzlaşmazlık tutanağından itibaren üç ay içinde bedel tespiti davası açılabilir (Geçici m.6). Ayrıntı 1956-1983 arası el atmalarda uzlaşma usulü yazımızdadır.
- 4/11/1983 sonrası el atmalar: Uzlaşma dava şartı aranmaz; dava doğrudan açılır. Bu dönem için kanuna eklenen ve kararların icrasını sınırlayan geçici maddelerin Anayasa Mahkemesince iptal edilen hükümleri 1983 sonrası el atmalarda icra ve ödeme rejimi yazımızda anlatılmıştır.
- Değerleme tarihi: Bedelin hangi tarihe göre belirleneceği tartışması için el atmada dava tarihi değeri – Yargıtay 5. HD 2026/12440 yazımıza bakılabilir.
- Usulsüz kamulaştırma iddiası: Kamulaştırma yapılmış görünse de malike tebliğ edilmemiş ve bedel ödenmemişse durum ayrıca incelenir; örnek bir dosya tebliğsiz kamulaştırmada el atma yazımızdadır.
🔍 Faiz: Yargıtay 5. HD 2026/9494
Anayasa m.46 son fıkrası, herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanacağını hükme bağlar. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 20.05.2026 tarihli ve E.2025/17748, K.2026/9494 sayılı kararında, imar planında eğitim tesis alanına ayrılan ve bir kısmı fiilen kullanılan taşınmaz için açılan bedel davasında ilk derece mahkemesinin dava tarihinden yasal faize hükmetmesini isabetsiz bulmuş; bu hüküm uyarınca bedele dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin işletilmesi gerektiğini belirterek kararı düzelterek onamıştır.
Karar, dilekçenin sonuç ve istem bölümünde faiz türünün açıkça yazılmasının önemini gösterir; çünkü mahkeme taleple bağlıdır. Kararın ayrıntılı incelemesi kamulaştırmasız el atmada faiz – Yargıtay 5. HD 2026/9494 yazımızdadır.
📄 Kamulaştırmasız El Atma Davası Dilekçesi Örneği
Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; vekil bilgileri büromuza aittir. Örnek, 4/11/1983 sonrasında belediyece kamulaştırma yapılmadan yol olarak kullanılmaya başlanan bir parselin el atılan bölümü için açılan bedel ve tescil davasına göre kurulmuştur; dilekçenin başında taşınmazın künyesi bir çizelgede verilmiş, keşif ve bilirkişiye ilişkin usul talepleri ayrı bir bölümde toplanmıştır.
Büromuzun hazırladığı dava dilekçeleri; tapu ve kadastro kayıtları, imar planı ve plan notları, eski hava fotoğrafları, idarenin yazışmaları ve varsa önceki kamulaştırma dosyası birlikte incelenerek, el atmanın türü, tarihi ve davalı idare dosyadaki belgelere göre ayrı ayrı belirlenecek biçimde yazılır. Bu nedenle dosyanız için hazırlanacak dilekçe, buradaki örnekten çok daha kapsamlı ve ayrıntılı olacaktır. Dosyanıza özel dilekçe ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İSTANBUL ANADOLU ( ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], [Adres]
VEKİLİ: Av. Veli Savun, İstanbul Barosu Sicil No: 75235
Ekşioğlu, Alya Life Residence, Fikirtepe Mah. Barış Sk. No:1 K:3 D:50, Kadıköy / İstanbul
Tel: 0216 504 60 34 – E-posta: [email protected]
DAVALI: [İdarenin adı] Belediye Başkanlığı, [Adres]
DAVA DEĞERİ: [ ] TL (bilirkişi incelemesinden sonra artırılmak üzere)
KONU: Kamulaştırma yapılmadan el atılan taşınmaz bölümünün bedelinin en yüksek faiziyle tahsili ve bu bölümün davalı idare adına tescili talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davaya konu taşınmazın bilgileri aşağıdadır:
| İl / ilçe / mahalle | İstanbul / [ ] / [ ] |
| Ada / parsel | [ ] ada, [ ] parsel |
| Tapudaki yüzölçümü ve niteliği | [ ] m², [arsa / tarla] |
| Davacının payı | [Tam / … pay] |
| El atılan bölüm ve kullanım şekli | Yaklaşık [ ] m², [yol / park / tesis] |
| El atma tarihi (yaklaşık) | [Yıl], [dayanak belge] |
2. Davalı idare, taşınmazın yukarıda belirtilen bölümünü herhangi bir kamulaştırma kararı alınmadan, müvekkile tebligat yapılmadan ve bedel ödenmeden [yol olarak açmış / kamu hizmetine tahsis etmiş] ve bu bölüm o tarihten beri kamu hizmetinde kullanılmaktadır. Taşınmazın tapu kaydında idare adına bir şerh veya kamulaştırma kaydı bulunmamaktadır.
3. El atma 4/11/1983 tarihinden sonra gerçekleştiğinden 2942 sayılı Kanunun geçici 6. maddesindeki uzlaşma dava şartı uygulanmaz. Müvekkilin [tarih] tarihli başvurusu davalı idarece [cevapsız bırakılmış / reddedilmiştir].
4. Anayasa m.35 ve m.46 uyarınca mülkiyet hakkı ancak kanunda gösterilen usulle ve gerçek karşılığın peşin ödenmesi şartıyla kamulaştırma yoluyla sınırlanabilir. Bu şartlar yerine getirilmeden yapılan el atma nedeniyle müvekkil, el atılan bölümün gerçek değerini talep etme hakkına sahiptir. Değer, 2942 sayılı Kanunun 11. maddesindeki esaslar kıyasen uygulanarak, mahallinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir.
5. Anayasa m.46 son fıkrası, ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanmasını öngörmektedir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi de kamulaştırmasız el atma bedeline dava tarihinden itibaren bu faizin işletilmesi gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay 5. HD, 20.05.2026, E.2025/17748 K.2026/9494).
USULE İLİŞKİN TALEPLER:
a) Taşınmaz başında keşif yapılmasına; keşifte el atılan bölümün fen bilirkişisince krokiyle gösterilmesine,
b) Değerin, taşınmazın niteliğine göre seçilecek değerleme konusunda uzman bilirkişilerce emsal satışlar ve 2942 sayılı Kanunun 11. maddesindeki ölçütler esas alınarak belirlenmesine,
c) İlgili tapu müdürlüğünden tapu kaydı ve tedavülleri, kadastro müdürlüğünden pafta ve kroki, belediyeden imar durumu ile [yıl] tarihli hava fotoğraflarının celbine,
HUKUKİ NEDENLER: Anayasa m.35, 46; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11 ve ilgili hükümleri; 4721 sayılı TMK; 6100 sayılı HMK m.12 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Tapu kaydı ve tedavülleri, kadastro paftası, imar durum belgesi, hava ve uydu fotoğrafları, davalı idareye yapılan başvuru ve cevabı, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık, her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, bedel artırımına ilişkin usul hakları saklı kalmak kaydıyla;
1. Davanın kabulü ile el atılan bölümün keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenecek bedelinin, şimdilik [ ] TL olarak, dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline,
2. Bedelin ödenmesi karşılığında el atılan bölümün tapu kaydından ifrazı ile davalı idare adına tesciline,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. [Tarih]
EKLER: 1- Tapu kaydı, 2- İmar durum belgesi, 3- Fotoğraflar, 4- İdareye başvuru ve cevabı, 5- Vekâletname
Davacı Vekili
Av. Veli Savun
İstanbul Barosu – 75235
🧭 Dilekçedeki Bölümler Neden Önemli?
Taşınmaz künyesi. Ada, parsel, yüzölçümü ve davacının payı, hem yetkili mahkemenin hem de hükmedilecek bedelin hesabının temelidir. Paylı mülkiyette davacı yalnız kendi payına isabet eden bedeli isteyebilir.
El atma tarihi. Uzlaşma dava şartının aranıp aranmayacağını ve dosyaya uygulanacak geçici maddeleri belirler; bu nedenle dayanağıyla birlikte yazılır.
Usule ilişkin talepler. Bedel ancak keşif ve bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkar. El atılan bölümün krokiyle belirlenmesi, tescil hükmünün infazını da mümkün kılar.
Faiz ve tescil istemi. Faizin türü ve başlangıcı açıkça istenmezse mahkeme taleple bağlılık ilkesi gereği bunu kendiliğinden düzeltemez. Tescil istemi ise bedelin karşılığı olarak mülkiyetin idareye geçmesini sağlar. Harç ve gider yönü için kamulaştırmasız el atma davalarında masraflar yazımıza bakılabilir.
📎 Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Güncel tapu kaydı ve tedavül kayıtları.
- İmar durum belgesi ve varsa plan notları.
- El atmayı ve tarihini gösteren fotoğraflar, hava veya uydu görüntüleri.
- İdareye yapılan başvuru ve verilen cevap.
- Malik ölmüşse mirasçılık belgesi.
- Vekâletname.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Kamulaştırmasız el atma davası idare mahkemesinde mi açılır?
Bedel istemli kamulaştırmasız el atma davaları Yargıtay 5. Hukuk Dairesi uygulamasında adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde görülmektedir. Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12/1).
Dava açmadan önce idareye başvurmak zorunlu mu?
9/10/1956 ile 4/11/1983 arasında gerçekleşen fiili el atmalarda uzlaşma usulünün uygulanması dava şartıdır (2942 Geçici m.6). Bu dönem dışındaki el atmalarda kanunda böyle bir dava şartı öngörülmemiştir; idareye yapılan başvuru ise uyuşmazlığın belgelenmesi bakımından yararlıdır.
Bedele hangi faiz uygulanır?
Anayasa m.46 son fıkrası, ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi öngörür. Yargıtay 5. HD E.2025/17748 K.2026/9494 sayılı kararında bu faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Paydaşlardan biri tek başına dava açabilir mi?
Paylı mülkiyette her paydaş, kendi payına isabet eden bedel için dava açabilir; hüküm de o paya göre kurulur. Elbirliği mülkiyetinde ise mirasçıların birlikte hareketi veya terekeye temsilci atanması gündeme gelir. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu dilekçe örneği genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyada el atmanın türü ve tarihi, taşınmazın imar ve tapu durumu ile el atan idare farklıdır ve metin buna göre düzenlenir. Örnek kullanılarak yapılan başvurulardan Savun Hukuk sorumlu tutulamaz.
