Mesnet Markanın Akıbeti Belirleyici – Yargıtay HGK 2026/352

Bir marka başvurusuna yapılan itiraz çoğu zaman tek bir dayanağa yaslanır: itiraz edenin kendi markası. Peki itiraza dayanak gösterilen bu marka, aynı dönemde başka bir dosyada reddedilmiş ve o ret kararına karşı ayrı bir dava açılmışsa ne olur? Türk Patent ve Marka Kurumunun Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali için açılan davada mahkeme, yalnızca YİDK kararının verildiği günkü tabloya mı bakacaktır, yoksa mesnet markaya ilişkin davanın sonucunu da gözetecek midir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 20.05.2026 tarihli ve E.2025/526, K.2026/352 sayılı kararıyla, itiraza mesnet markanın yargılama sonundaki akıbeti belirlendiğinde itirazın dayanağının değişebileceğini, bu nedenle mesnet markaya ilişkin kesinleşen mahkeme hükmünün YİDK kararının denetiminde göz önüne alınması gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararını değişik gerekçeyle bozmuştur. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.

🔗 Birbirine bağlı iki marka dosyası

Uyuşmazlığın anlaşılması için iki ayrı başvurunun kronolojisini birlikte izlemek gerekir:

Markalar Dairesi Başkanlığı, davacının yayıma itirazını önce kabul ederek davalı şirketin başvurusunu reddetmiştir. Davalı şirketin itirazı üzerine YİDK, mesnet 2017/01933 sayılı başvurunun reddedilmiş olmasını gerekçe göstererek bu kararı kaldırmıştır. Davacı, eldeki davada 2018-M-8357 sayılı YİDK kararının iptalini ve marka tescil edilmişse hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini talep etmiş, mesnet markaya ilişkin davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini de ileri sürmüştür.

🛡️ Kurum ve başvuru sahibinin savunmaları

Davalı Kurum, 2017/01933 sayılı başvuru dışındaki mesnet markaların kullanımının ispatlanamadığını, bu başvurunun ise işlem dosyasında “müddet” kaydı taşıdığını ve YİDK karar tarihinde kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığını, Kurumun karar tarihindeki duruma göre işlem yapmak zorunda olduğunu savunmuştur.

Davalı şirket ise eski tarihli markalar için kullanım ispatı istediklerini ve davacının bu yükümlülüğü yerine getiremediğini, mesnet başvurunun kendi itirazları üzerine kötü niyet gerekçesiyle reddedildiğini, sunulan dört delilin ciddi kullanımı gösteremeyeceğini, davacının kullanımının “pil” emtiasına ilişkin olduğunu ve markaların “bilgisayar yazılımları” ile karıştırılmayacağını ileri sürmüştür.

🔄 Mahkemeler arasındaki gidiş geliş

İlk derece: Ankara 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, 10.02.2021 tarihli ve 2018/458 Esas, 2021/20 Karar sayılı kararıyla taraf markaları arasında karıştırılma ihtimaline yol açacak benzerlik bulunduğunu tespit etmiş; ancak mesnet başvurunun YİDK karar tarihinde reddedilmiş olduğunu ve YİDK kararlarının karar tarihindeki duruma göre denetlenmesi gerektiğini belirterek davayı reddetmiştir.

İstinaf: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, 05.10.2023 tarihli ve 2021/1265 Esas, 2023/1190 Karar sayılı kararıyla kararı kaldırmıştır. Daireye göre “müddet” kaydı fiilî ve hukuki durumla uyuşmuyorsa tek başına markayı hükümden düşmüş saymaya yetmez. Mesnet başvuruyu reddeden YİDK kararı istinafta iptal edildiğinden, bu başvuru benzerlik incelemesinde dikkate alınmalıdır. Markaların yalnızca son harfi farklıdır ve her iki başvuru da 09. sınıfta yazılım mallarını kapsamaktadır. Bu nedenle SMK 6/1 koşulları oluşmuş, YİDK kararı iptal edilmiş ve davalı şirket markasının hükümsüzlüğüne karar verilmiştir. Eski markalara dayalı kazanılmış hak iddiası ise SMK 19/2 kapsamında kullanım ispat edilemediği için kabul görmemiştir.

Bozma: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.12.2024 tarihli ve 2024/353 Esas, 2024/8555 Karar sayılı kararıyla, mesnet markanın yargılama sırasında iptal edilmesi hâlinde itirazın dayanaksız kalacağını, bu nedenle mesnet markaya ilişkin dosyanın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Direnme: Bölge Adliye Mahkemesi, 2025/247 Esas, 2025/414 Karar sayılı kararıyla direnmiştir. Direnme gerekçesine göre SMK 156 uyarınca adli yargıda görülse de esasen idari nitelikteki YİDK kararının, verildiği tarihten sonra ortaya çıkan hukuki duruma göre denetlenmesi davanın niteliğiyle bağdaşmaz. Mahkeme, mesnet markaya ilişkin hükmün de 07.10.2024 tarihinde onandığını kaydetmiştir.

⚖️ Hukuk Genel Kurulunun gerekçesi

Hukuk Genel Kurulu önce marka tescil sürecindeki itiraz yollarını hatırlatmıştır. SMK 18 uyarınca ilgililer, başvurunun yayımından itibaren iki ay içinde 5 ve 6. maddelere dayalı olarak yayıma itiraz edebilir. Markalar Dairesinin bu itiraz üzerine verdiği karar Kurumun nihai kararı değildir; SMK 20 uyarınca bildirimden itibaren iki ay içinde karara itiraz edilebilir ve bu itirazı 5000 sayılı Kanun’un 15/C maddesi uyarınca YİDK inceleyip nihai kararı verir. YİDK, yönetmelik uyarınca karara etki edecek bir konuyu bekletici sorun yapmak için ara karar da verebilir.

Kurul, somut olayda itiraz aşamasında değerlendirmeye alınan tek mesnet markanın, dava konusu YİDK kararının verildiği tarihte tescilli olmadığını ve bu başvurunun reddine ilişkin YİDK kararının iptali için dava açıldığını tespit etmiştir. Bu davada ilk derece mahkemesinin ret kararı istinafta kaldırılmış, YİDK kararı iptal edilmiş ve bu hüküm Özel Dairece onanarak 07.10.2024 tarihinde kesinleşmiştir.

Kurulun belirleyici tespiti şudur: İtiraza mesnet markanın yargılama sonundaki akıbetine dair karar verildiğinde itirazın dayanağı ortadan kalkabileceğinden, bu yargılama süreci sonunda ortaya çıkan kararın, dava konusu YİDK kararının hukuki denetiminde göz önüne alınması gerekir. Mesnet başvurunun reddine ilişkin YİDK kararı iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiş olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesi bu kesinleşmiş hükmü nazara alarak yapacağı değerlendirme sonucuna göre karar vermelidir.

Bu gerekçeyle davalılar vekillerinin temyiz itirazları kabul edilmiş, direnme kararı HMK 371 uyarınca değişik gerekçe ve nedenlerle bozulmuş, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer görülmemiş ve dosya HMK 373/2 uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

📘 Kesin karar, nihai karar ve iptal davası

Kararın dikkat çeken yönlerinden biri, TÜRKPATENT kararlarının idari niteliğine ilişkin ayrıntılı açıklamalardır. Kurul’a göre:

Bu açıklamalar, YİDK kararlarının idari işlem olarak kendi tarihindeki duruma göre değerlendirilmesi gerektiği yönündeki savunmanın kaynağını göstermektedir. Hukuk Genel Kurulu ise mesnet markaya ilişkin bağlantılı yargılamanın sonucunu bu denetimin dışında tutmamıştır. Marka hukukunda gerçek hak sahipliğine ilişkin farklı bir uyuşmazlık için gerçek hak sahibinin markası yazısına bakılabilir.

🧩 Karardan çıkan sonuçlar

Kararın uygulamaya yansıyabilecek yönleri şöyle özetlenebilir:

• YİDK kararının iptali davasında, itiraza dayanak markaya ilişkin bağlantılı davanın kesinleşen sonucu dikkate alınacaktır.
• Mesnet markanın reddine ilişkin kararın sonradan iptal edilmesi, bu markaya dayalı itirazın yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
• Özel Daire, bağlantılı dosyanın kesinleşmesinin beklenmesini istemiş; Bölge Adliye Mahkemesi ise sonradan doğan durumun dikkate alınamayacağını savunmuştur. Hukuk Genel Kurulu, kesinleşme gerçekleştiği için değerlendirmenin bu hükme göre yapılmasını istemiştir.
• Markaların benzerliği, emtia ilişkisi ve kullanım ispatına dair temyiz itirazları bozma nedeniyle incelenmemiştir; bunlar yeniden yapılacak değerlendirmede ele alınacaktır.

Kurulun bozması “değişik gerekçeyle” verildiğinden, ne Bölge Adliye Mahkemesinin direnme gerekçesi ne de Özel Dairenin “kesinleşmenin beklenmesi” yönündeki ifadesi birebir benimsenmiştir; belirleyici olan, mesnet markaya ilişkin hükmün artık kesinleşmiş olmasıdır. Marka hakkının kullanılmamasına ilişkin başka bir değerlendirme için markada beş yıllık sessiz kalma yazısı da incelenebilir.

❓ Soru ve cevaplar

Detaylı bilgi ve hukuki destek için Savun Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İletişim kanallarına iletişim sayfasından, diğer içtihat özetlerine Emsal Kararlar bölümünden ulaşılabilir.